ΚΕΣΤΡΟΣΦΕΝΔΟΝΗ, ΤΟ ΟΠΛΟ ΤΟΥ ΔΑΥΙΔ;

Την λέξη κεστροσφενδονη την συνάντησα για πρώτη φορά σήμερα, από ξενόγλωσση πηγή. Δεν γνωρίζω την ετυμολογία του συνθετικού “κέστρο”. Ανακάλυψα όμως ότι η κεστροσφενδόνη ήταν όπλο της αρχαιότητας που απέδιδε αυξημένη κινητική ενέργεια βλήματος σε σύγκριση με την κοινή σφενδονη. Την κεστροσφενδόνη χρησιμοποίησαν και οι αρχαίοι Έλληνες.

Το βίντεο δείχνει μια παραλλαγή της κεστροσφενδόνης κατασκευασμένης από σύγχρονα υλικά. Η σφενδόνη συνδέεται με κοντάρι που δρα ως πρόσθετος μοχλός και έτσι αυξάνει την ταχύτητα του βλήματος. Στην αρχαιότητα το βλήμα ήταν σχήματος οβάλ, παρόμοιο με τη μπάλα του ράγκμπι. Μερικά βλήματα ήταν πήλινα μερικά μολυβένια με βάρος γύρω στα 50 γραμμάρια. Σε μερικά αρχαία ελληνικά βλήματα υπάρχει η λέξη ΔΕΞΑΙ εντυπωμένη από το καλούπι. Δέξαι αντιστοιχεί στη λαϊκή σημερινή έκφραση “πάρτα”, ένα μήνυμα για τον εχθρό προφανώς!

Με τα παραπάνω υπόψη η ανάγνωση της βιβλικής ιστορίας του Δαυίδ και του Γολιάθ αποκτά μια διαφορετική οπτική. Σύμφωνα με τα σχολικά μαθήματα θρησκευτικών ο Δαυίδ κατέβαλε τον Γολιάθ με μια βολή από σφενδόνη. Η μέχρι τώρα ερμηνεία είναι ότι το όπλο του Δαυίδ ήταν μια κοινή σφενδόνα που αποτελείται από δύο ιμάντες και ένα δερματινό “πουγκι΄” για το βλήμα. Ο χειριστής στριφογυρίζει την σφενδόνη εκμεταλλευόμενος την φυγόκεντρο δύναμη και ελευθερώνει τον ένα ιμάντα προς τον στόχο. Το βίντεο δείχνει νεαρούς Αφγανους βοσκούς με τέτοιες απλές σφενδόνες.

Μια προσεκτική ανάγνωση της ιστορίας του Δαυίδ και του Γολιάθ δίνει κάποια πρόσθετα στοιχεία που δεν είχαν υπόψη αυτοί που ήθελαν να μεταδώσουν ηθικολογικά μηνύματα αντί για ακριβή τεχνικά στοιχεία. Ας δούμε μερικά από αυτά τα τεχνικά στοιχεία.

Ο βασιλιάς πρόσφερε στον εθελοντή Δαυίδ πλήρη πανοπλία και όπλα για να αντιμετωπίσει τον γίγαντα Γολιάθ. Ωστόσο ο Δαυίδ αρνήθηκε προτιμώντας την σφενδόνα του με την οποία είχε αποκτήσει αρκετή οικειότητα και κατά δήλωση του είχε σκοτώσει λιοντάρια και αρκούδες. Ακούγεται τραβηγμένο αυτό αλλά οι πιθανότητες είναι ότι τα λιοντάρια και οι αρκούδες που ζούσαν στην Μέση Ανατολή ήταν, συγκριτικά με τα ίδια είδη άλλων περιοχών, μικρόσωμα ζώα που επιβίωναν στο σχετικά φτωχό περιβάλλον της περιοχής. Η διαφορά υφίσταται και σήμερα, αρκεί μια σύγκριση μεταξύ του μεγαλόσωου αρκτικού λύκου με τον μικρόσωμο λύκο της Μεσογείου για να γίνει κατανοητή η σωματική διαφορά που ένα είδος επιδεικνύει σε διαφορετικούς βιότοπους.

Το δεύτερο ενδιαφέρον στοιχείο είναι το σχόλιο του Γολιάθ όταν είδε τον Δαυίδ να τον πλησιάζει. “Κουβαλάς ραβδί” φώναξε ο Γολιάθ και κορόιδευε τον Δαυίδ λέγοντας ότι είχε μπερδέψει τη μάχη με την βοσκή των ζώων.

Οπως σχολιάζει ένας σύγχρονος σφενδονιστής, είναι απίθανο ο Δαυίδ να κουβαλουσε ραβδί ενώ ταυτόχρονα φόρτωνε με πέτρα την σφενδόνη και την στριφογύριζε για να ρίξει. Ο σχολιαστής πιθανολογεί ότι αυτό που ο Γολιάθ εξέλαβε ως ραβδί ήταν κεστροσφενδόνη και αυτό ίσως να εξηγεί την αποτελεσματικότητα της βολής του Δαυίδ. Η κεστροσφενδόνη ρίχνει βαρύτερο βλήμα από την κοινή σφενδόνη και το ρίχνει με μεγάλη ταχύτητα.