ΟΤΑΝ ΤΑ ΟΠΛΑ ΦΩΝΑΖΟΥΝ

Τα παλιά όπλα από μεγάλους κατασκευαστές είναι καλύτερα από τα σημερινά κατασκευάσματα, των ίδιων πάντα κατασκευαστών, διότι…. και αρχίζει ένας κατάλογος των λόγων της υπεροχής των παλαιών.

Εχω ακόυσει να αναφέρονται οι λειάνσεις, ότι δηλαδή στα παλιά γινόντουσαν πιο προσεκτικά, η δουλειά με τη λίμα ήταν πιο ακριβείας (χωρίς να προσδιορίζεται πιο ακριβείας από τι ακριβώς), ότι τα κοντάκια ήταν πιο προσεκτικά κατασκευασμένα και το ξύλο πιο “μεστό”, και άλλα αίτια που καθιστούν τα παλιά καλύτερα.

Ηταν λοιπόν τα παλιά όπλα ενός μεγάλου κατασκευατή καλύτερα; Τι λένε τα ίδια τα όπλα για την κατσκευή τους;

Να τα όπλα “λένε”. Οποιος έχει μελετήσει λίγο πέρα από τα επιδερμικά, αν δηλαδή έχει λύσει ή έχει πιάσει ένα λυμένο καλό όπλο, λαμβάνει μηνύματα από το αντικείμενο. Το πόσο καλά ερμηνεύει τα μηνύματα εξαρτάτα από τις γνώσεις, τα βιώματα και το ενδιαφέρον που επενδύει στην έρευνα.

gthomasatkin4

Είχα την τύχη, κατά την οικογένεια μου την ατυχία, να περάσω από σχολείο στην Αγγλία όπου η ξυλουργική και η μεταλλοτεχνία ήταν υποχρεωτικά μαθήματα μέχρι την ηλικία των 16 ετών. Και όταν λέμε “υποχρεωτικά” στην Αγγλία αυτό σημαίνει ότι ένας καλός μαθητής δεν είχε καμία δικαιολογία να μην κάνει τα μαθήματα που σε εμάς θα θεωρούνταν “άχρηστα” ή άσχετα με τα “σοβαρά” μαθήματα της κλασσικής παιδείας. Μετά από τρία χρόνια μαθημάτων λίμας και σκαρπέλου κάτι μένει! Εκείνα τα μαθήματα ήταν το πρώτο βήμα στο διάβασμα των όπλων.

Και τα αναγνώσματα είναι άφθονα σε ένα καλό όπλο. Από την σκέψη του σχεδιαστή, στην εφευρετικότητα των μαστόρων που δούλεψαν το ατσάλι, στην χειρουργική ακρίβεια του κοντακά, στην ευαισθησία του χαράκτη, όλα διαβάζονται από την διάταξη του συνόλου και τα σημάδια που αφήνει ο κάθε τεχνίτης. Και υπάρχουν σημάδια άφθονα. Τα παλιά όπλα φέρουν σημάδια τόσο από τις λίμες, όσο και από την λείανση. Και τα σημάδια φαίνονται διότι η λείανση τότε, στην χρυσή εποχή της οπλοκατασκευής δεν ήταν τέλεια, ευτυχώς διότι αν ήταν δεν θα είχαμε τόσα να διαβάσουμε στα όπλα.

Σε αντιδιαστολή η σημερινή κατασκευή είναι σχεδόν αποστειρωμένη από σημάδια. Οι σύγχρονες μηχανές κοπής, δουλεύοντας σύγχρονα ατσάλια, αφήνουν ελάχιστα σημάδια και αυτά εξαφανίζονται με τις σύγχρονες λειαντικές μηχανές. Ο ταινιολαντήρας χειρός κάνει σε λίγα δευτερόλεπτα την λειαντική δουλειά μιας εβδομάδας στο χέρι. Ειδικά η ηλεκτρολείανση μπορεί να αφήσει επιφάνειες κυριολεκτικα καθρέφτη στο ατσάλι. Δείτε τα εσωτερικά μέρη μιας καραμπίνας Cosmi για να κατανοήσετε τι εστί τέλεια λείανση!

gthomashenryatkinbonhams

Κατασκευαστικά τα σημερινά όπλα είναι καλύτερα από τα όπλα της χρυσής εποχής, δηλαδή της περιόδου 1890 έως 1939. Τα ατσάλια είναι πιο ανθεκτικά και προσφέρουν μεγάλη ευχέρεια ειδικευμένης επιλογής σε κάθε μέρος το όπλου. Οι μηχανές είναι πιο ακριβείς στην κοπή ενώ έχουμε αναπτύξει και νέες μεθόδους κατεργασίας που λύνουν τα δύσκολα προβλήματα του παρελθόντος, όπως πχ το σκάψιμο τυφλών τετράγωνων εσοχών των κλειδιών. Οι παντογράφοι κοπής κοντακιού κόβουν το ξύλο πιο φίνα από τα πιο κοφτερά σκαρπέλα.

Και όμως, ακόμη και από μέτρα μακριά, όταν βάλουμε δίπλα δίπλα ένα παλιό με ένα καινούργιο τα παλιό φαντάζει πιο καλό, πίο ραφινάτο, πιο ελκυστικό. Τι συμβαίνει; Ποια είναι τελικά η διαφορά;

Ο πελάτης!

Ο πελάτης σε αυτή την περίπτωση έχει πάντα άδικο.

Στην χρυσή εποχή ο πελάτης ήξερε. Γενικώς και ειδικώς ήξερε τι ήθελε και τι θα έκανε με το υψίστης ποιότητας δίκαννο του. ¨Ηξερε τις λεπτομέριες που ήθελε σε ένα δικό του δίκαννο και τις δήλωνε στον κατασκευαστή και αυτός τις ενσωμάτωνε στο τελικό προϊόν. Τα καλά όπλα της χρυσής εποχής δεν ήταν γενικά προϊόντα που έβγαζε ένα εργαστήριο. Ηταν πάντα, όλα, μέχρι το τελευταίο, κατασκευασμένα για κάποιο συγκεκριμένο άτομο και αυτό αντανακλάται στην εμφάνιση τους. Οι μικρολεπτομέριες στην κατασκευή, μικρά και φαινομενικά ασήμαντα πράγματα, όπως πχ η γραμμή της πάπιας, το πάχος της λαβής, το σχήμα της κούρμπας στις σκανδάλες, καθιστουν το κάθε όπλο κάτι ξεχωριστό.

gthomasatkin2

Ο σημερινός πελάτης σπάνια ξέρει. Συνήθως ξέρει ότι θέλει ένα όπλο από τον Χ μεγάλο κατασκευαστή διότι έχει ακούσει, ή έχει πεισθεί, ότι είναι το καλύτερο, ή ένα από τα καλύτερα. Ο σημερινός πελάτης αγωνιά πιο πολύ για το όνομα του χαράκτη παρά για την κούρμπα της σκανδάλης. Η παραγγελία συνήθως γίνεται όταν ο πελάτης έχει το χρήμα, άρα και την ηλικία, να φτάνει μέχρι ένα πανάκριβο όπλο. Παλιά ο αγοραστής καλών όπλων ήατν στο απόγειο της φυσικής του κατάστασης διότι η τιμή ήταν προσιτή για έναν επαγγελματία στο μέσον της σταδιοδρομίας του και όχι στο τέρμα. Ο παλιός αγόραζε για χρήση, ο σημερινός για “επένδυση”, πως να μην είναι διαφορετική η ατμόσφαιρα που αποπνέουν και η γοητεία που ασκούν τα αποτελέσματα!

Επιδερμικά μπορεί να είναι πανομοιότυπα τα δύο όπλα, το παλιό και το νέο, με ίδιες ακριβώς προδιαγραφές: πλαγιόκαννο 12άρι, δισκάνδαλο, κάννες 71 εκατοστών ντεμί και φουλ, κοντάκι γαλλική καρυδιά. Ομως το ένα είναι εργαλείο για χρήση και το άλλο objet de vitrine και η διαφορά φαίνεται, και πιο σημαντικό, η διαφορά είναι αισθητή στα χέρια διότι ο σημερινός ελάχιστες απαιτήσεις έχει στο ζύγισμα και την αίσθηση.

Οταν λοιπόν συγκρίνουμε τα παλιά με τα νέα να μην τα ρίχνουμε όλα στους κατασκευαστές. Αυτοί έκαναν την δουλειά τους και το τελικό αντικείμενο, τεχνικά, είναι ανώτερο από ότι ήταν παλιά. Αυτό που λείπει είναι ο γνωστικός πελάτης που θα αναγκάσει τον κατασκευαστή να εμφυσήσει στο αντικείμενο εκείνες τις λεπτομέριες που θα το μετατρέψουν από μπιμπελό σε εργαλείο.

gthomasatkin3

Οι φωτογραφίες είναι όλες του πλαγιόκαννου Henry Atkin που παρήγγειλε ο Gough Thomas όταν το εργαστήριο του Atkin ήταν ακόμα ενεργό, το 1948. Η κατάσταση του λέει πολλά για την χρήση, και είδε έντονη χρήση, στα χέρια ενός γνώστη. Οσο για το σύνολο και τα γούστα του πελάτη, το όπλο φωνάζει από μόνο του.

Χαρακτηριστική είναι η παραγγελία ενός γνώστη, όπως ήταν ο αξέχαστος Γκαφ Τόμας, σε έναν μεγάλο κατασκευαστή όπως ο Henry Atkin. Ο Τόμας ήξερε τι ήθελε και το έθεσε γραπτώς στον κατασκευαστή: ένα όπλο με λογικές βλητικές αποδόσεις, με ζύγισμα βασισμένο σε ένα άλλο όπλο του ίδιου κατόχου, με σαφείς οδηγίες για “γλυκιά” αίσθηση λειτουργείας. Είναι βέβαιο ότι οι περισσότεροι σημερινοί κατασκευαστές θα μπορούσαν να ανταποκριθούν σε μια παρόμοια παραγγελία, αλλά που είναι ο πελάτης γνώστης που θα την κάνει και θα περιλάβει “γλυκιά αίσθηση” στην παραγγελία του!

Οταν λοιπόν εξετάζουμε καλά κυνηγετικά όπλα είναι χρήσιμο η σκέψη να στρέφεται όχι μόνο στους τεχνίτες που το έφτιαξαν και τα σημάδια που άφησαν και μας μιλούν, αλλά και στον πελάτη που το παρήγγειλε και σε τι εστίασε την προσοχή και τι παράβλεψε. Τα όπλα αποκαλύπτουν αυτά τα πράγματα, ενίοτε το φωνάζουν και μάλιστα πολύ δυνατά.

Σε μελλοντικό άρθρο θα δούμε την αλληλογραφία που αντάλλαξαν ο Gough Thomas με τον κατασκευαστή για να γίνει κατανοητή η διαφορά μεταξύ της παραγγελίας ενός γνώστη και την σημερινή καταναλωτική αδιαφορία.

Leave a Reply