ΚΟΚΟΡΙΑ, ΚΑΨΥΛΛΙΑ ΚΑΙ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΑΔΡΑΝΕΙΑ

Ανοίγουμε με ένα βίντεο από τεχνικές σκοποβολής των καουμπόηδων διότι απεικονίζει έντονα ένα μέρος του θέματος που θα δούμε.

Παρατηρείστε πως ο σκοπευτής οπλίζει τον κόκορα του περιστρόφου με μια προφανώς εύκολη κίνηση του αντίχειρα καθώς ταυτόχρονα τραβά το περίστροφο από τη θήκη. Από προσωπική εμπειρία με παρόμοιο περίστροφο ξέρω ακριβώς πόσο ελαφρύ είναι το τράβηγμα του κόκορα του συγκεκριμένου όπλου.

Γιατί είναι ελαφρύ το τράβηγμα του κόκορα στο περίστροφο; Μήπως τα καψύλια στα φυσίγγια του περιστρόφου είναι πιο “εύθραυστα” από ότι τα καψύλια στα φυσίγγια του κυνηγετικού λειόκαννου;

Οχι, δεν είναι. Στην κλίμακα σκληρότητας καψυλλίων τα πιο σκληρά καψύλλια, αυτά που θέλουν ένα γερό κτύπημα για να εκπυρσοκροτήσουν είναι τα καψύλλια του ραβδωτού. Τα πιο μαλακά είναι τα καψύλλια του λειόκαννου.

Αρα το περίστροφο που καλείται να σκάσει τα σκληρά καψύλλια, λογικά έπρεπε να έχει πιο σκληρό κόκορα από ότι ένα κοκοροτούφεκο λειόκαννο. Και όμως, στο περίστροφο ο κόκορας τραβιέται άνετα με τον αντίχοιρα ενώ το χέρι του χειριστή είναι σε άβολη θέση, ενώ στο λειόκαννο κοκοροτούφεκο χρειάζεται πολλαπλάσια δύναμη.

Η σύγκριση δεν σταματά στο περίστροφο εναντίον κοκοροτούφεκου. Αλλα ραβωτά όπως πχ τα τουφέκια με κινητό ουραίο που έχουν εκτεθειμένο έμβολο επικρουστήρα μπορούν να οπλίσουν με ένα τράβηγμα του εμβόλου. Το τράβηγμα είναι απευθείας, χωρίς μοχλό, και συμπιέζει ένα αρκετά χοντρό ελατήριο, και όμως, είναι πιο εύκολη κίνηση από ότι η όπλιση του κόκορα ενός κοκοροτούφεκου.

Ενδέχεται, είπε κάποιος φίλος, η βελόνα του κοκοροτούφεκου, η οποία έχει αρκετό μήκος και ένα ελατήριο που την σπρώχνει προς τα πίσω, να παρουσιάζει μεγάλη αντίσταση. Και αυτό απαιτεί γερό κτύπημα από τον κόκορα για να υπερισχύσει της αδράνειας της βελόνας και της αντίστασης του ελατηρίου της.

Ακούγεται λογική άποψη μέχρι να συγκρίνουμε με την αντίσταση του κόκορα σε έναν μηχανισμό καραμπίνας. Η καραμπίνα έχει βελόνα τρεις φορές πιο μακρυά και πιο βαριά από ότι ένα κοκοροτούφεκο δίκαννο. Επίσης η βελόνα της καραμπίνας έχει ένα πολύ μακρύτερο ελατήριο που την αγκαλιάζει σε όλο της το μήκος σχεδόν. Και πάλι, ο κόκορας στις καραμπίνες οπλίζει εύκολα, πολύ πιο εύκολα από ότι στο κοκοροτούφεκο. Τόσο εύκολα που είναι δυνατό να οπλίσουμε τον κόκορα στην σκανδαλοθήκη μιας καραμπίνας πιέζοντας μόνο με το μικρό μας δαχτυλάκι.

Η σύγκριση με την καραμπίνα οδηγεί σε σκέψεις για την δημοτικότητα του κοκοροτούφεκου αν είχε εξίσου μαλακά ελατήρια με τις καραμπίνες. Σκεφτείτε πόσο πιο εύχρηστο θα ήταν ένα κοκοροτούφεκο στο οποίο μπορείτε να οπλίσετε και τα δύο κοκόρια ταυτόχρονα με μια εύκολη κίνηση. Οσο εύκολη όσο η κίνηση του σκοπευτή στο αρχικό βίντεο. Είναι λογική η σκέψη ότι ένα κοκοροτούφεκο με γλυκά κοκόρια θα ήταν πιο ελκυστικό από αυτά που σου σπάνε τον αντίχειρα.

Σε αυτό το βίντεο φαίνεται η εύκολη όπλιση του Πολωνικού κοκοροτούφεκου Pioneer που φτιάχτηκε ειδικά για σκοποβολή CAS:

Κάποιοι έχουν ήδη κάνει αυτή την μετατροπή για χρήση του κοκοροτούφεκου στο άθλημα της σκοποβολής Cowboy Action Shooting (CAS). Μάλιστα στα δίκαννα στην σκοποβολή CAS η όπλιση των δύο κοκόρων γίνεται με το αριστερό χέρι, το αδύναμο ωστόσο η διαδικασία είναι ταχύτατη και επιτρέπει την ρίψη τεσσάρων φυσιγγίων σε λιγότερο από τέσσερα δευτερόλεπτα.

Γιατί όμως έχουν τα κοκοροτούφεκα τόσο σκληρά κοκόρια; Είδαμε ότι ούτε το καψύλλι ούτε η αδράνεια της βελόνας επιβάλλουν τόσο ισχυρό ελατήριο σφύρας. Οταν τίθεται το ερώτημα σε παραδοσιακούς οπλουργούς, ειδικά Αγγλους, η απάντηση αφορά την απάλειψη περιπτώσεων αφλογιστίας. Θα έστεκε αυτό το επιχείρημα αν είχε καταγραφεί επιδημία αφλογιστίας στα περίστροφα με το πιο αδύναμο ελατήριο και τα πιο σκληρά καψύλλια, αλλά αυτό δεν συνέβει διότι τα περίστροφα δεν υποφέρουν από αφλογιστίες.

Η ριζα του θέματος μάλλον είναι αλλού και δείχνει αυτό που ο Γκαφ Τόμας αποκάλεσε πνευματική αδράνεια. Η πρακτική της κατακευής “γαϊδουρινών” ελατηρίων μάλλον έρχεται από την εποχή του εμπρσθογεμούς με τσακμακόπετρα.

Στον μηχανισμό με τσακμακόπετρα ο κόκορας είναι φορτωμένος με ένα κομμάτι τσακμακόπετρας. Οταν πέφτει κόκορας η τσακμακόπετρα τρίβεται στην αγριεμένη επιφάνεια του καλύμματος της οπής πυροδότησης και η τριβή δημιουργεί σπινθήρες. Ταυτόχρονα ο κόκορας πιέζει το κάλυμμα προς τα πίσω. Το κάλυμμα κρατιέται στη θέση του από ένα αρκετά δυνατό ελατήριο και αυτό πρέπει να το υπερνικήσει το κτύπημα του κόκορα. Η διαδικασία φαίνεται σε αυτό το βίντεο:

Είναι ευνόητο ότι στα εμπρσθοεγεμή με τσακμακόπετρα χρειαζόταν ένα δυνατό ελατήριο για να κάνει όλες αυτές τις δουλειές. Εύκολα κατανοούμε πως η μετάβαση από την τσακμακόπετρα στο σύστημα με καψύλλι και από εκεί στο κοκοροτούφεκο διατήρησε το σκληρό ελατήριο V και την δύναμη του. Είναι μια ακόμα περίπτωση του “έτσι το κάνουμε επειδή πάντα έτσι το κάναμε” που χαρακτηρίζει τόσα άλλα στον κόσμο των όπλων.