“ΕΠΙ-ΩΜΙΣΗ” Ή ΚΑΤΙ ΑΛΛΟ;

 

Εχουμε κάποιες αξιωματικές φράσεις στην τεχνική σκόπευσης που λόγω συχνής επανάληψης έχουν χάσει την δύναμη τους. Μια από αυτές τις φράσεις είναι “φέρε το κοντάκι στο μάγουλο και όχι το μάγουλο στο κοντάκι”. Πρόκειται για το φαινόμενο που μερικοί δάσκαλοι και εφαρμοστές κοντακιών ονομάζουν “διόρθωση” μετά την επώμιση και είναι ένα από τα πιο δυσεπίλυτα προβλήματα και μεγάλο εμπόδιο στην σωστη εφαρμογή του κοντακιού.

Το πρόβλημα είναι πολύπλευρο και αφορά τόσο την αυτοσυναίσθηση του μαθητή-πελάτη, όσο και την αντίληψη του δασκάλου για το τι είναι και τι δεν είναι συνειδητή πράξη του μαθητή. Ας δούμε μια χαρακτηριστική πράξη του δράματος σε γνωστό οπλουργείο περασμένων εποχών.

“Επωμίστε και σκοπεύστε σε εκείνο το κόκκινο σημείο στον τοίχο” λέει ο μάστορας.

Ο μαθητής επωμίζει. Το πέλμα κολλά θετικά στον ώμο, και μετά κατεβάζει το μάγουλο στο κοντάκι, παίρνει την οπτική ευθεία της ρίγας και τοποθετεί το στόχαστρο στο κόκκκινο σημάδι.

“Οχι, όχι, διορθώνετε την επώμιση σας. Επωμίστε αυθόρμητα όπως στο κυνήγι”.

Ο μαθητής επαναλαμβάνει την κίνηση, επωμίζει και μετά κατεβάζει το μάγουλο στην ράχη του κοντακιού. Ο οπλουργός αρχίζει να ανεβάζει τον τόνο της φωνής του, η διαδικασία επαναλαμβάνεται και καταλήγει στην εξής στιχομυθία:

“Δεν μπορώ να σας φτιάξω κοντάκι στα μέτρα σας αν συνεχίσετε να διορθώνετε την επώμιση. Μου φαίνεται είστε ανεπίδεκτος μαθήσεως” και τα υπόλοιπα δεν χρειάζονται περιγραφή.

Ας δούμε την διαδικασία λίγο πιο αναλυτικά. Ο μάστορας ζήτησε από τον μαθητή-πελάτη να ΕΠ-ΩΜΙΣΕΙ και αυτό έκανε. Η λέξη το λέει ξεκάθαρα, επώμισε, δηλαδή βάλε το όπλο στον ώμο. Και σε αυτό το σημείο δεν χρειάζεται και πολλή γνώση να καταλάβει κανείς ότι ίσως να φταίει η εντολή και όχι η εκτέλεση της.

Το δεύτερο στοιχείο είναι ότι ο μαθητής δεν ξέρει ότι διορθώνει, δηλαδή αφού επωμίσει εν συνεχεία κατεβάζει το μάγουλο στο κοντάκι. Η πράξη, το κατέβασμα του μάγουλου στο κοντάκι γίνεται εντελώς ασυνείδητα, δεν έχει την αυτοσυναίσθηση ο μαθητής ότι το κάνει, όσο παράξενο και αν ακούγεται αυτό.

Η επανάληψη δεν αλλάζει το γεγονός ότι ο μαθητής δεν καταλαβαίνει τι κάνει, άρα δεν μπορεί να διορθώσει κάτι που δεν είναι στην αντίληψη του.

Υπάρχει λύση αλλά πριν την δούμε αξίζει να γίνει μια αναφορά στην σημασία της σωστής επώμισης και πως αυτή επενεργά στα μέτρα και αντίστροφα.

Μέτρα: Το μάτι του σκοπευτή στο λειόκαννο είναι το κλισιοσκόπιο. Για να είναι αποδοτική η σκόπευση, δηλαδή για να πάνε τα σκάγια εκεί που βλέπει και προτείνει το όπλο ο σκοπευτής, το μάτι πρέπει να είναι στη σωστή θέση και να είναι σε αυτή τη σωστή θέση σε κάθε βολή. Το κοντάκι βάζει το μάτι σε αυτή τη θέση αν έχει σωστά μέτρα κάθετης και πλάγιας κλίσης.

Τεχνική: Οταν ο σκοπευτής πρώτα επωμίζει, δηλαδή βάζει το πέλμα στον ώμο, και μετά κατεβάζει το μάγουλο στο κοντάκι, ουσιαστικά εισάγει άχρηστες και χρονοβόρες κινήσεις στην σκόπευση. Οπως τόνισε ο πρωταθλητής σκοποβολής Τζέρρι Μίτσιουλεκ, η τεχνική σκοποβολής εξελίσσεται μέσα από τον εντοπισμό και την κατάργηση άσκοπων και ανώφελων κινήσεων που σπαταλούν χρόνο.

Η λύση είναι απλή και ξεκινά από τις βιολογικές αλήθειες!

Υπάρχει ένα βιολογικό στοιχείο που δεν μπορεί να παραβλεφθεί: η απόσταση από το μάτι στο σημείο του μάγουλου που εφάπτεται στο κοντάκι είναι αμετάβλητη, είναι πάντα ίδια. Ενώ η απόσταση από τον ώμο στο μάτι μεταβάλλεται ανάλογα με το τέντωμα ή μάζεμα του λαιμού, και από την τοποθέτηση του πέλματος στον ώμο, πχ ψηλά ή χαμηλά, δεξιά ή αριστερά.

Είναι λοιπόν σημαντικότερη η τοποθέτηση του κοντακιού στο μάγουλο παρά στον ώμο. Και πρώτο βήμα για να γίνει αυτό είναι να σταματήσει η προτροπή στον μαθητή να “ΕΠΩΜΙΣΕΙ”.

Στην πλούσια γλώσσα μας είναι βέβαιο ότι υπάρχει ή μπορεί να συντεθεί όρος για την “επιμαγούλωση” του κοντακιού. Ας τον βρουν οι φιλόλογοι, για τώρα αρκεί η προτροπή στον μαθητή να φέρει το κοντάκι στο μάγουλο του. Οταν το κάνει αυτό η επώμιση θα γίνει από μόνη της, με ή χωρίς διόρθωση δεν πειράζει. Καλύτερα είναι να έχει γρήγορη επαφή κοντακιού-μάγουλου, και στη συνέχεια να διορθώνει την επαφή με τον ώμο παρά το αντίστροφο.

Οι δάσκαλοι και εφαρμοστές που έχουν ερευνητική διάθεση αναπτύσσουν τεχνικές, κόλπα αν θέλετε, που ακυρώνουν τις υποσυνείδητες πράξεις του μαθητή. Τέτοια κόλπα υπάρχουν και για την λεγόμενη διόρθωση κατά την επώμιση. Δεν αναφέρω τα κόλπα διότι όταν γίνουν γνωστά τότε ακυρώνονται αφού τα παρακάμπτει ο μαθητής και συνεχίζει να κάνει αυτό που νομίζει ότι δεν κάνει! Θα αναφέρω όμως την μέθοδο ενός εφαρμοστή κοντακιών στην Γαλλία που αρχίζει τον μαθητή με ένα κοντάκι κοντό, στου οποίου τη ράχη έχει κολλήσει μια πλαστική ύλη με αγριεμένη επιφάνεια.

Φέρνοντας το κοντάκι στο μάγουλο ο μαθητής έχει αίσθηση της αγριεμένης επιφάνειας που αγγίζει το μάγουλο του. Το κοντάκι, όντας κοντό, δεν κάνει επαφή με τον ώμο του σε αυτή τη φάση. Καθώς ο μαθητής εμπεδώνει τι σημαίνει “φέρνω το κοντάκι στο μάγουλο” τότε ο δάσκαλος βιδώνει τμήματα από ξύλο στο κοντάκι ώστε να το φέρει στο μήκος που ταιριάζει στον μαθητή.

Ο εφαρμοστής δούλευε στην περιοχή της Μπουλόν, και είχε πολλούς Αγγλους πελάτες που έπαιρναν το φέρρυ και διέσχιζαν τα 18 μίλια της Μάγχης για να τον επισκεφθούν. Αυτοί δεν μιλούσαν γαλλικά και αυτός δεν μιλούσε αγγλικά. “Οταν συνεννοείσαι δεν χρειάζεται να μιλάς την ίδια γλώσσα” είχε πει ένας Αγγλος μαθητής του εφαρμοστή όταν του διόρθωσε την επώμιση και του βρήκε τα μέτρα μετά από πολλές αποτυχίες Αγγλων εφαρμοστών.

Είναι δυνατό να καταφέρει και μόνος του κάποιος να διορθώσει την επώμιση του αρκεί να θυμάται ότι το σημαντικό μέρος της επώμισης δεν είναι η τοποθέτηση του πέλματος στον ώμο αλλά η άνοδος της ράχης του κοντακιού ώστε να βρει το μάγουλο. Το πέλμα αυτόματα θα βρει τη θέση του στον ώμο. Οταν η ράχη βρει το μάγουλο αυτόματα ακυρώνεται και η ασυνείδητη διόρθωση διότι το σώμα δεν την χρειάζεται.