ΤΑΡΤΑΡΟΥΓΑ, ΧΕΛΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΖΟΣΟΛΕΣ!

καλησπερα Νικητα
Μια συζητηση με ενα φιλο εφερε στη επιφανεια μια απορια αν ειναι αληθης.Η κατασκευη ταρταρουγας ειναι μια διαδικασια καψιματος της μπασκουλας .Περαν αυτου γινεται σε καβουκι χελωνας και επικολειται στη μπασκουλα η κατι παρομοιο ;
ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΕΥΚΡΙΝΗΣΗ ΕΚ ΤΩΝ ΠΡΟΤΕΡΩΝ

Λιβέρης

ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Το “μετζοσόλα” μπήκε στον τίτλο επειδή θυμίζει μια εξαίσια περίπτωση παραπληροφόρησης αδαών από έναν “ειδήμο”.

Ταρταρούγα στα ιταλικά είναι η χελώνα. Από το καβούκι της χελώνας μετά από κατάλληλη επεξεργασία κατασκευάζονται διάφορα διακοσμητικά αντικείμενα όπως γυαλιά, χτένες, κουτάκια για κοσμήματα, που έχουν το χαρακτηριστικό χρώμα που λέμε ταρταρούγα. Το χρώμα αυτό είναι καφέ με ανταύγειες κίτρινες προς το χρυσό.

Από το χρώμα και τις κιτρινόχρυσες ανταύγειες μεταφέρθηκε η λέξη ταρταρούγα στα όπλα που φέρουν αυτό το φινίρισμα.

Οχι, δεν καίγεται η βάση. Το χρώμα ταρταρούγα είναι παράπλευρο αποτέλεσμα της μεθόδου επιφανειακής σκλήρυνσης της βάσης. Η διαδικασία είναι συνοπτικά η εξής:

Η βάση μπαίνει σε ένα δοχείο όπου γύρω της στοιβάζεται ένα μίγμα ζωικού και φυτικού άνθρακα, κοινώς κάρβουνου. Ο ζωικός άνθρακας μπορεί να είναι από καμμένα κόκκαλα ή δέρμα (θα τα πούμε σε λίγο για την μετζοσόλα). Ο φυτικός προέρχεται από φυτά.

Το δοχείο αυτό μπαίνει σε φούρνο όπου θερμαίνεται μέχρι τους 600 βαθμούς και αφήνεται εκεί για αρκετή ώρα. Στη συνέχεια το δοχείο ανοίγει και το θερμό ατσάλι, δηλαδή η βάση, αφήνεται να πέσει σε ένα δοχείο με οξυγωνομένο νερό. Το νερό οξυγωνόνεται με την απλή διέλευση αέρα, όπως γίνεται και στα ενυδρεία. Τίποτε το εξωτικό δεν υπάρχει στην διαδικασία.

Πρόκειται για πολύ παλιά τεχνική που έχει ως αποτέλεσμα την σκλήρυνση της επιφανείας του μετάλλου σε βάθος μερικών δεκάτων του χιλιοστού. Ο πυρήνας παραμένει μαλακός και εύκαμπτος. Αυτό ακριβώς θέλουμε σε μια βάση όπλου, σκληρή επιφάνεια για να αντιστέκεται στα μικροκτυπήματα και τις αμυχές ενώ η καρδιά είναι εύκαμπτη για να αντέχει τις κάμψεις από τις δυνάμεις που ασκούν τα φυσίγγια στον καθρέφτη κατά την πυροδότηση.

Τώρα για την μετζοσόλα. Κάποτε ένας ειδήμων του χώρου εξηγούσε σε αδαείς πως γίνεται η ταρταρούγα. Ημουν παρών στην εξήγηση.

“Πρώτα ο μάστορας βγαίνει και βλέπει αν είναι κατάλληλος ο καιρός, θέλει μέρα με υγρασία. (Προφανώς είχε διαβάσει στα αγγλικά ότι η ψύξη του πυρωμένου ατσαλιού πετυχαίνει καλύτερα σε βρόχινο νερό που είναι ήδη οξυγωνομένο). Μετά βάζει τη μπάσκουλα σε ένα μαντεμένιο κιούπι (θα διάβασε την αγγλική λέξη Crucible) και από πάνω βάζει κάρβουνο και μια παλιά μετζοσόλα (φαίνεται το αγγλικό κείμενο μιλούσε για animal carbon). Και μόνο τότε γίνεται σωστή η ταρταρούγα”

Και μέναμε όλοι έκθαμβοι από την μαγική συνταγή της ταρταρούγας.

Λοιπόν, δεν υπάρχει μαγεία, ούτε κάψιμο, ούτε θυσία χελώνας. Η διαδικασία εφαρμόζεται στο βίντεο της Midway USA από τον χαρισματικό και μεταδοτικό οπλουργό Larry Potterfield. Εχει ενδιαφέρον το βίντεο στο οποίο ο οπλουργός έχει ήδη μαλακώσει την βάση, για να μπορέσει να την δουλέψει στο χέρι στη φάση της λείανσης, και μετά την ξανασκληραίνει με την μέθοδο της ταρταρούγας, επιφανειακής ενανθράκωσης στα δικά μας.

Το χρώμα της ταρταρούγας είναι τυχαίο προϊόν της σκλήρυνσης και δεν αντέχει στο χρόνο. Είναι ευάλωτο στην τριβή και στο φως, εν ολίγοις ξεθωριάζει. Επίσης μερικοί, ανάμεσα τους και ο γράφων, βρίσκουν τα χρώματα δυσαρμονικά. Σε αυτό συμφωνεί και μεγάλο ποσοστό των δασκάλων ζωγραφικής που λένε ότι το μπλε χρώμα δεν ταιριάζει με το καφέ. Αλλά αυτά είναι γούστα. Για εμάς τους αντιταρταρουγικούς πελάτες, βάσεις που έχουν περάσει την σκλήρυνση με ενανθράκωση περνούν από κετσέ και γίνονται ασημί. Η αφαίρεση του χρώματος δεν επηρεάζει την σκλήρυνση.

Ταρταρούγα; Οχι ευχαριστώ! Το προσωπικό μου δίκαννο έχει βάση σατινάτη (μοιάζει φατσικά με το ύφασμα σατέν!).