Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΕΙΝΑΙ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΦΥΣΗ

“Είναι πλέον μέρος της “κοινής σοφίας” ότι όλα τα περιβαλλοντικά προβλήματα δημιουργούνται από τον άνθρωπο. Με αυτη τη λογική αν αφαιρέσουμε τον παράγονται άνθρωπο από το περιβάλλον, τότε όλα θα είναι “φυσικά” και θα έχουμε μια αυτόματη ανάκαμψη. Και όμως δεν είναι έτσι! Μπορώ να παραθέσω άπειρα παραδείγματα που τα πράγματα δεν εξελίχθηκαν έτσι.”

Αυτά τα λέει ένας ακτιβιστής του περιβάλλοντος που στο παρελθόν έπαιξε μπουνιές με γεωργούς και κτηνοτρόφους για να “σώσει” το περιβάλλον. Πρόκειται για τον Dan Dagett που σήμερα ειδικεύεται στην αποκατάσταση σκληρών περιπτώσεων περιβαλλοντικής υποβάθμισης, όπως τους λόφους από υποπροϊόντα ορυχείων που τα μετατρέπει σε πραγματικές “οάσεις” και “πνεύμονες” πρασίνου.

Και προσθέτει ο Dan Dagget για το σημερινό οικολογικό σκηνικό:

“Η άποψη ότι τα μυρηκαστικά ζώα, κυρίως βοοειδή και πρόβατα, βλάπτουν το έδαφος άρχισε με τον ιδρυτή του Sierra Club (πρωτοκλασάτη περιβαλλοντική ΜΚΟ στις ΗΠΑ), τον John Muir που ήθελε να προστατεύσει τα αγριολούλουδα των βουνών Σιέρρα (στις ΗΠΑ). Είναι ενδιαφέρον ότι την ίδια εποχή η συγγραφέας Μαίρη Ωστιν έγραψε ότι τα αγριολούλουδα ίσως να οφείλουν την ύπαρξη τους στην βοσκή από πρόβατα. Ομως ακούσαμε τον Μιούιρ και όχι την Ωστιν.” λέει ο Dan Dagget και προσθέτει αυτό το σημαντικότατο σχόλιο:

“Αν δεν καταστήσουμε τους οικολόγους υπόλογους για όσα πρεσβεύουν, στον ίδιο βαθμό που καθιστούμε υπόλογους τους παραγωγούς, τα πράγματα απλά θα χειροτερεύουν. Οταν η μια πλευρά έχει το ελεύθερο και η άλλη θεωρείται εκ προοιμίου ένοχη, τότε δεν έχεις την πλήρη εικόνα. Εχεις μια στρεβλή εικόνα και θα δημιουργήσεις προβλήματα για τον εαυτό σου στο μέλλον, σοβαρά προβλήματα.”

Αυτό το τελευταίο θα θυμίζει στους παλαιότερους την πρόταση των οικολόγων μελετητών για την εκδίωξη των κοπαδιών από τον Πάρνωνα, για να σωθούν τα σπάνια αγριολούλουδα.

Εχω γράψει για το σχόλιο του καθηγητή Ρίτσι ότι τα λουλούδια ενδεχομένως να οφείλουν την ύπαρξη τους στα αιγοπρόβατα. Στη περίπτωση του Πάρνωνα ο Ρίτσι έλεγε απλά ότι έλεγε η Ωστιν για την Σιέρρα. Νίκησαν όμως οι οικολόγοι και σήμερα, αφού κατατρόπωσαν τους αντιπάλους τους σε κάθε επίπεδο αντιπαράθεσης, από την κεντρική κυβέρνηση μέχρι την περιφερειακή αυτοδιοίκηση, φτάνουμε στο σημείο που η κορυφογραμμή του προστατευόμενου Πάρνωνα να δίνεται δωρεάν στους “επενδυτές” για να βάλουν ανεμογεννήτριες. Οπως λέει ο Dagget, η εικόνα, όταν ακούς μόνο τη μια μεριά, τείνει να είναι στρεβλή!

Αλλά ας πάμε στο κυρίως έργο του Dagget, την χρήση οπληφόρων μυρηκαστικών για την αποκατάσταση σκληρών περιπτώσεων περιβαλλοντικής υποβάθμισης γύρω από ορυχεία. Τα υποπροϊόντα εξόρυξης είναι αδρανή υλικά, δεν περιέχουν κανένα θρεπτικό στοιχείο, και έτσι δεν μπορούν να υποστηρίξουν φυτική ζωή. Αυτά τα νεκρά τοπία ανασταίνει ο Dagget βάζοντας αγελάδες και πρόβατα να βοσκήσουν.

Βέβαια τα ζώα δεν μπορούν να βοσκήσουν πάνω σε πέτρες, και για αυτό το λόγο μεταφέρεται σανό και νερό στου λόφους όρυκτών. Και αυτό που ακολουθεί είναι ακριβώς ότι κάνει η φύση σε σημεία που συνωστίζονται πολλά οπληφόρα, στις σαβάνες της Αφρικής. Τα ζώα βόσκουν σε ένα σημείο, το οποίο ταυτόχρονα λιπαίνουν με την κοπριά τους και τα ούρα τους. Επίσης οι οπλές τους πακτώνουν την κοπριά στα πετρώματα, συμπιέζοντας σπόρους αγριόχορτων που εξελίχθηκαν έτσι ώστε να χρειάζονται την συμπίεση για να βλαστήσουν. Η παραμονή των ζώων είναι σύντομη, μια ή δύο ημέρες σε κάθε σημείο και μετά μεταφέρονται σε άλλα σημεία όπου επαναλαμβάνουν την δράση τους. Οταν έλθουν οι πρώτες βροχές και οι σπόροι βλαστήσουν τότε γινεται κατανοητή η συμβολή των οπληφόρων στην δημιουργία και διατήρηση υγιών λιβαδιών. Αυτου που με μπλαζέ ύφος οι οικολογίζοντες ονομάζουν γενικόλογα “πράσινο”.

Ενώ μας λένε ότι η φύση χρειάζεται χίλια χρόνια για να δημιουργήσει δύο εκατοστά εδάφους, τα οπληφόρα δημιουργούν είκοσι εκατοστά εδάφους μέσα σε ένα χρόνο.

Το ανησυχυτικό για εμάς, που μάθαμε εδώ και μια γενιά να πιστεύουμε αυτόματα, σχεδόν ανακλαστικά, κάθε οικολογίσκο των τηλεπαραθύρων και των επιδοτήσεων, είναι οι καταστροφικές συνέπειες της απουσίας του ανθρώπου από την φύση. Μπορεί αρχικά να μην το κατανοούμε, αλλά χωρίς την παρουσία ζώων, και μάλιστα σε αρκετά μεγάλο αριθμό, το περιβάλλον είναι καταδικασμένο σε απότομη καταστροφή από φωτιά, ή σε σταδιακή κάμψη από έλλειψη θρεπτικών συστατικών στο έδαφος. Δεν είναι τυχαία η συνύπαρξη των πιο παραγωγικών δασών της Ελλάδα με την παραδοσιακή νομαδική κτηνοτροφία.

Ομως στα περιαστικά δάση της Αττικής και στα πιο απομακρυσμένα “εθνικά πάρκα”, ευκολόπιστοι υπουργοί που ιδέα δεν έχουν από οικολογία, εισάκουσαν “οικολογικές” οργανώσεις και απέκλεισαν από τα δάση τους κτηνοτρόφους. Κέρδισε δηλαδή η μουσειακή άποψη του Μιούιρ και όχι η ουσιαστική της Ώστιν. Το τελευταίο βιβλίο του Dagget έχει τίτλο “Η σημασία της παρουσίας μας για την Φύση” και είναι ένα πολύτιμο ντοκουμέντο ενάντια στην μισανθρωπική οικολογία. Θα έπρεπε να είναι υποχρεωτική η ανάγνωση του για όλους τους υπουργούς και υφυπουργούς περιβάλλοντος και γεωργίας, με την ευχή να ισορροπήσει η αληθινή γνώση ενός πρακτικού οικολόγου την στρεβλή εικόνα που τους προσφέρουν οι καλοθελητές.