ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ ΟΠΛΟΥ, ΓΙΑΤΙ ΚΑΙ ΠΩΣ

Κρίνοντας από τις ερωτήσεις που φτάνουν στην Οπλογνωσία, το κάθάρισμα του κυνηγετικού όπλου είναι θέμα που μπερδεύει πολλούς κυνηγούς.

Αυτή την εβδομάδα είχαμε δύο χαρακτηριστικές ερωτήσεις:

“Γεια σας κυριε Νικητα. Πως μπορω να βγαλω την μολυβδωση απ την κανη η οποια προηρθε απο φυσιγγι διασπορας?”

” Για τον μηχανισμο ( θα λιπαινεται αρχη κ τελος καθε σεζον ) ειναι καλο το λιπαντικο να εχει σιλικονη ή τεφλον για μειωση των τριβων ή τιποτα απο τα 2;”

Θα κάνουμε λοιπόν μια διεξοδική ανάλυση στα γιατι και τα πως του καθαρισμού για να υπάρχει μια μόνιμη πηγή πληροφοριών.

Τα βίντεο δείχνουν τα πρακτικά του καθαρισμού. Ενα από αυτά είναι από την διάσημη εταιρεία Purdey και δείχνει τον καθαρισμό ενός σουπερποζέ αξίας 120 000 Ευρώ. Οτι γίνεται σε αυτό το πανάκριβο Purdey γίνεται και στα φτηνά όπλα. Η διαδικασία είναι για όλα τα όπλα απλή και εύκολη.

ΓΙΑΤΙ

Γιατί να καθαρίσω το όπλο μου αφού είναι χρωμιωμένο; Είναι συχνή ερώτηση.

Το χρώμιο είναι μια λεπτή επικάλυψη στο ατσάλι. Ενδέχεται το χρώμιο να ραγίσει σε κάποια σημεία και σε αυτά να αρχίσει να διεισδύει υγρασία που οδηγεί στην οξείδωση κάτω από το χρώμιο.

Στα αχρωμίωτα όπλα οι λόγοι είναι προφανείς, δεν υπάρχει καμία πσοτασία στο γυμνό ατσάλι.

Υπάρχουν βέβαια όπλα όπως το σουηδικό Caprinus που έχει κάννες από ατόφιο ανοξείδωτο ατσάλι, χρειάζονται και αυτά καθάρισμα; Η απάντηση είναι ναι και οι λόγοι αναφέρονται παρακάτω.

Οταν πυροδοτείται ένα φυσίγγι η κάννη δέχεται υπό πίεση μια επίστρωση καταλοίπων πυρίτιδας, πλαστικού από τον συγκεντρωτήρα και μολύβι από τα σκάγια. Αν τα φυσίγγια είναι με μάλλινη τάπα τα πλαστικά κατάλοιπα αντικαθίστανται από αυξημένο μολύβι στα τοιχώματα της κάννης.

Τα κατάλοιπα καλύπτουν πιθανά σημεία οξείδωσης ενώ τα κατάλοιπα πυρίτιδας έλκουν και παγιδεύουν υγρασία και προσφέρουν ιδανικές συνθήκες για να αρχίσει η σκουριά. Η σκουριά οδηγεί σε διαβρώσεις και κρατήρες και εξασθενεί τα τοιχώματα της κάννης. Αρα το καθάρισμα αφορά την ασφάλεια του όπλου.

Τα κατάλοιπα στην κάννη κάνουν και κάτι άλλο, μικραίνουν τον αυλό. Είναι κάπως αστείο να ακούγονται προβληματισμοί από κυνηγούς για τον αυλό και πόσο σημαντικό κρίνουν πχ τον αυλό των 18,5 χιλιοστών αλλά δεν καθαρίζουν το όπλο τους αδιαφορώντας αν τα κατάλοιπα μετατρέπουν τα 18,5 σε 18,3 χιλιοστά! Στένωση του αυλού σημαίνει αυξημένες πιέσεις. Αρα η καθαρή κάννη είναι βλητικά ανώτερη από την κάννη που είναι γεμάτη κατάλοιπα.

ΠΩΣ

Η διαδικασία καθαρισμού είναι απλή και βασίζεται σε συγκεκριμένους λογους για κάθε βήμα.

Πρώτη πράξη είναι το πέρασμα με ΟΡΕΙΧΑΛΚΙΝΗ βούρτσα κατά μήκος της κάννης. Ο ορείχαλκος είναι μεν σκληρό υλικό αλλά πολύ πιο μαλακό από το ατσάλι. Δεν μπορεί ο ορείχαλκος να γδάρει ατσάλι όσες φορές και αν περάσει από πάνω του.

Το πρώτο στεγνό πέρασμα με την ορειχάλκινη βούρτσα κάνει δύο πράγματα: διώχνει τα επιφανειακά κατάλοιπα ενώ αγριεύει την επιφάνεια αυτών που μένουν κολλημένα στην κάννη. Αυτό το αγρίεμα της επιφάνειας αυξάνει την επιφάνεια που εκτίθεται στα καθαριστικά λάδια.

Μετά το αγρίεμα μπαίνει το καθαριστικό λάδι και περνιέται στην κάννη με την ορειχάλκινη βούρτσα. Αφήνεται το λάδι να ενεργήσει στα κατάλοιπα για μερικά λεπτά, όσα λέει ο κατασκευαστής του λαδιού συν κάτι παραπάνω.

Κατάλληλα λάδια για καθαρισμό καννών είναι όσα αναφέρουν την λέξη “Clean” ή τα γράμματα CLP (Cleaner Lubricant Protector). Για πιο δραστικό καθάρισμα σε κατάλοιπα που έχουν σκληρύνει υπάρχει το Hoppe’s No 9.

Τα λάδια για όπλα δεν επηρεάζουν το μέταλλο, δεν έχουν δηλαδή οξέα. Μερικά προσφέρουν τριπλή χρήση: καθαρίζουν, λιπαίνουν και προστατεύουν και φέρουν την ένδειξη CLP, άλλα είναι μόνο λιπαντικά ή μόνο καθαριστικά όπως το Hoppe’s No 9 που είναι καθαριστικό.

Η ποσότητα λαδιού που χρειάζεται τόσο για καθάρισμα όσο και για λίπανση είναι μηδαμινή. Ενα μπουκαλάκι 50 κυβικών εκατοστών, όσο δηλαδή ένα 12άρι φυσίγγι είναι αρκετό για να καθαρίζεται και να λιπαίνεται ένα όπλο για ένα ίσως και δύο χρόνια. Δεν αρμόζει τσιγγουνιά ή προσφυγή σε ιδιοκατασκευές σε τόσο μικρή κατανάλωση. Οσο για “αμερικανιές” για ιδιοκατακευή λαδιού όπως το Ed’s Red (μισό ασετόν μισό λάδι αυτόματου σαζμάν) αυτό είναι καλό για μέταλλα αλλά φαρμάκι για τα ξύλα. Δεν αξίζει τον κόπο εκτός και αν πρόκειται κανείς να καθαρίζει δεκάδες όπλα κάθε μέρα!

Μετά το πρώτο λάδωμα τυλίγεται ένα πανάκι ή κομμάτι χαρτιού κουζίνας στην ορειχάλκινη βούρτσα και περνιέται στην κάννη. Θα μαζευτούν κατάλοιπα στο πανί ή στο χαρτί και αυτό πετιέται. Μπαίνει καινούργιο χαρτί και η διαδικασία επαναλαμβάνεται μέχρι τα χαρτάκια ή πανάκια να βγαίνουν από την κάννη καθαρά.

Μερικά σετ καθαρισμού έχουν διαφορετικές κεφαλές για τα πανάκια, τα λεγόμενα Jags. Στην πράξη η ορειχάλκινη βούρτσα είναι καλύτερη από τα Jags διότι πιέζει με μεγαλύτερη δύναμη το χαρτί στα τοιχώματα της κάννης και κάνει καλύτερη δουλειά.

Οσο για την βέργα καθαρισμού, υπάρχουν διάφορα είδη. Το πιο αξιόπιστο και ανθεκτικό υλικό για βέργα και το πιο ακίνδυνο για την κάννη είναι το αλουμίνιο. Επιπλέον οι αλουμινένιες βέργες είναι και οι πιο φθηνές.

Αφού καθαρίσει η κάννη και δεν βγάζει άλλα σημάδια καταλοίπων στα πανάκια περνιέται με ένα καθαρό πανί στο οποίο στάζονται δύο τρεις σταγόνες λάδι. Εδώ τελειώνει το καθάρισμα του εσωτερικού της κάννης. Στα σετ καθαρισμού υπάρχει η μάλλινη κεφαλή λαδώματος για όσους την προτιμούν. Το χαρτί ή πανί στην ορειχάλκινη βούρτσα κάνει την ίδια δουλειά και ίσως καλύτερη λόγω πίεσης του λαδιού στο μετάλλο.

ΠΑΝΤΑ καθαρίζεται η κάννη με τσοκάκια, έχοντας τσοκάκι βιδωμένο!!!!! Πάντα. Χωρίς τσοκάκι στην εσοχή υπάρχει κίνδυνος να χαλάσουν τα σπειρώματα του τσοκ!

Εξωτερικά αρκεί ένα στέγνωμα με πανί και μετά πέρασμα με άν πανάκι που έχει δύο τρεις σταγόνες λάδι. ΠΟΤΕ δεν λαδώνουμε βρεγμένη μεταλλική επιφάνεια!

Στα σημεία των εξολκέων παίρνουμε μια μπατονέτα και καθαρίζουμε κάτω από τους εξολκείς και λαδώνουμε με μια σταγόνα λάδι. Δεν χρειάζεται πολύ λάδι το όπλο!

Τα τσοκ και τα σπειρώματα τους καθαρίζονται με το χέρι. Ενα πανάκι ή χαρτί στο δάχτυλο είναι αρκετό για να καθαρίσουν τα σπειρώματα στην κάννη και πολύ πιο ασφαλές από οποιοδήποτε εργαλείο.

ΠΕΡΑ ΑΠΟ ΤΙΣ ΚΑΝΝΕΣ

Αν το όπλο είναι σπαστό (δίκαννο ή μονόκαννο) καθαρίζεται η βάση και περνιέται με ένα λαδωμένο πανί. Ειδική προσοχή χρειάζεται στον καθρέφτη γύρω από τις βελόνες για να μην αναπτυχθεί το φαινόμενο του καμμένου μετάλλου σε αυτά τα σημεία.

Σημαντικό είναι να καθαρίζεται η βάση μετά από κάθε έξοδο διότι η ατμοσφαιρική σκόνη που επικάθεται στην επιφάνεια λειτουργεί μακρόχρονα σαν σμυρίδι που τρώει το μέταλλο. Δεν θέλει πολύ λιβάνισμα η βάση. Ενα πέρασμα με στεγνό πανί και ένα με λαδωμένο.

Στα σημεία μεγάλης τριβής, στον πίρο ή πίρους των καννών, στο συρτάρι, στην κυρτή μεριά του σίδερου της πάπιας καλό είναι να μπαίνει λίγο γράσσο, όσο μια κεφαλή σπίρτου σε κάθε σημείο για προστασία από τριβές. Αυτό το γράσσο καθαρίζεται και ανανεώνεται μετά από κάθε έξοδο για το λόγο που αναφέρεται πιο πάνω.

Στις καραμπίνες αρκεί ένα καθάρισμα στο εσωτερικό της βάσης, διοτι εκεί πιάνουν κατάλοιπα. Ενα πέρασμα με στεγνό πανί ή χαρτί αρκεί και μετά ένα πέρασμα με λαδωμένο πανί ή χαρτί. Δεν θέλει άλλη λίπανση η καραμπίνα. Το πολύ λάδι προσελκύει κατάλοιπα και σκόνες, δημιουργεί μια “λάσπη” που μπορεί να καθυστερήσει την διαδρομή του κλείστρου και να προξενήσει εμπλοκές.

Εξωτερικά η βάση από Εργκάλ θέλει ένα απλό στέγνωμα και λάδωμα όπως το δίκαννο.

ΣΤΑ ΕΝΔΟΤΕΡΑ

Ο πυροδοτικός μηχανισμός των όπλων, δίκαννων και αυτογεμών, είναι απλός και δεν έχει μεγάλες διαδρομές. Οι ανάγκες λίπανσης είναι μικρές. Αρκεί μια ελαφριά λίπανση στην σκανδαλοθήκη της καραμπίνας και του δίκαννου μια φορά το χρόνο.

Το βασικό είναι η λίπανση να γίνεται με λεπτόρευστο λάδι που δεν πήζει. Τέτοια λάδια υπάρχουν πολλά, όπως το Remoil, CRC, G96, Leggia, Beretta, και πολλά άλλα. Και εδώ το λάδι μπαίνει σε σταγόνες, δεν πρέπει να λιμνάζει.

Το πηγμένο λάδι στον πυροδοτικό μηχανισμό μπορεί να προκαλέσει αφλογιστίες και άλλες δυσλειτουργείες.

Από τα παραπάνω είναι προφανές ότι για τον καθαρισμό δεν χρειάζονται πολλά σύνεργα, ούτε κόπος ούτε χρόνος. Το καθάρισμα ενός δίκαννου όπλου παίρνει 15 λεπτά, της καραμπίνας όπου η κάννη είναι μόνο μια ακόμα λιγότερο. Μια αλουμινένια βέργα, μια ορειχάλκινη βούρτσα, χαρτάκια, ένα λάδι, και μερικές μπατονέτες είναι τα μόνα σύνεργα που χρειάζονται. Βέβαια το καθάρισμα του όπλου είναι για μερικούς μέρος του κυνηγίου και το διασκεδάζουν και για αυτό προμηθεύονται με ειδικά σετ καθαρισμού, αλλά δεν είμαστε όλοι τόσο μερακλήδες. Εδώ αναφέρονται τα ελάχιστα που χρειάζονται.

ΓΙΑ ΝΑ ΜΗΝ ΠΙΑΝΕΙ ΚΑΤΑΛΟΙΠΑ

Η λείανση της κάννης δημιουργεί μια επιφάνεια που συγκρατεί λιγότερα κατάλοιπα ενώ την καθιστά και πιο εύκολη στο καθάρισμα.

Πρόκειται για εντελώς επιφανειακή λείανση που μπορεί να κάνει ο καθένας με απλά εργαλεία.

Η διαδικασία είναι απλή και γίνεται σε ΚΑΘΑΡΗ κάννη.

Πάνω στην ορειχάλκινη βούρτσα τυλίγεται ένα πανάκι ή δέρμα σαμουά και το ποτίζουμε με μερικές σταγόνες λειαντικού υγρού όπως Brasso ή με λειαντική κρέμα μετάλλουν όπως Flitz, μπαίνει Glanol. Μπαίνει η βούρτσα στην κάννη και περνιέται πέρα δώθε μέσα στην κάννη από τον κώνο της θαλάμης μέχρι τον κώνο του τσοκ.

Το πέρα δώθε είναι το κουραστικό. Κάποιες δεκάδες φορές, ας πούμε 30 ή 40 τουλάχιστον. Στη συνέχεια βγαίνει αλλάζει το πανί με ένα καθαρό και η διαδικασία επαναλαμβάνεται. Τα πανάκια θα βγαίνουν μαύρα, αυτό είναι φυσιολογικό με όλα τα λειαντικά υγρά και κρέμες. Οταν τα πανάκια βγαίνουν καθαρά τελειώνει η διαδικασία.

Οχι, η λείανση με κρέμα δεν “τρώει το ατσάλι! Πρόκειται για εντελώς επιφανειακή λείανση που ομαλύνει την απόλυτα εξωτερική επιφάνεια του μετάλλου. Δεν έχει καμία σχέση με το λείανση με σύρμα κατσαρόλας που προτείνουν μερικοί στο Διαδίκτυο.

Οταν τελειώσει η λείανση περνιέται ένα χαρτί με δύο τρεις σταγόνες λάδι και η υπόθεση τελειώνει. Η λείανση αν γίνει μια φορά το χρόνο καθιστά την κάννη πιο εύκολη στο καθάρισμα.

ΤΟ ΚΕΡΔΟΣ

Το κέρδος από το καθάρισμα είναι ένα ασφαλές και αξιόπιστο λειτουργικά όπλο που θα κρατήσει την αξία του. Αρκεί μια ματιά σε μερικά κακοσυντηρημένα όπλα στις Ερωτήσεις-Απαντήσεις για να γίνει κατανοητή η αξία του καθαρίσματος και της στοιχειώδους συντήρησης.