ΑΙΣΘΗΣΗ ΣΤΑ ΧΕΡΙΑ

 

Πρόσφατα Αμερικανός κυνηγός ανάρτησε το εξής σχόλιο:

“Με κάλεσε για κυνήγι ένας ευκατάστατος εργολάβος φίλος και μου δάνεισε ένα από το ζευγάρι Purdey που αγόρασε μεταχειρισμένα για 30 000 δολλάρια. Το Purdey είχε την ίδια καλή αίσθηση στα χέρια με την χράπα χρουπα μου, την Ithaca 37, και αυτό είναι μεγάλο κοπλιμέντο για το Purdey”

Το σχόλιο μπορεί να ακούγεται ειρωνικό, δεν είναι. Η αίσθηση στα χέρια δεν είναι προνόμιο των ακριβών χειροποίητων. Είναι κάτι άυλο αλλά σημαντικό, διότι στην τελική ανάλυση αυτή η αίσθηση πουλάει όπλα και όχι η διακόσμηση ή το κύρος του ονόματος.

Κατά την επίσκεψη μας στο εργοστάσιο της Benelli στο Urbino μείναμε έκθαμβοι από την προηγμένη τεχνολογία και τους αυτοματισμούς που επιτρέπουν σε 240 εργαζόμενους να παράγουν 300 000 καραμπίνες το χρόνο.

Κάποια στιγμή περάσαμε από έναν τεχνίτη που έπαιρνε μια μια τις καραμπίνες και τις εξέταζε προσεκτικά, δουλέυοντας το κλείστρο και δοκιμάζοντας κάθε σημείο χειρισμού.

“Ο τεχνίτης αυτός δοκιμάζει κάθε καραμπίνα, χωρίς εξαιρέσεις, δηλαδή όλα τα Benelli και σιγουρεύεται ότι έχουν την ιδιαίτερη εκείνη αίσθηση μιας καραμπίνας Benelli” μας δήλωσε ο κύριος Μορέττι, διευθυντής της Benelli.

Για τον Αντώνη και μένα ήταν μια επαναλαμβανόμενη φράση. Την είχαμε ακούσει στην Beretta, και την είδαμε στην πράξη στην Franchi. Κάθε όπλο Franchi περνά από τα χέρια ενός ανθρώπου για να διαπιστωθεί ότι έχει εκείνη την ιδιαίτερη αίσθηση που περιμένει ένας θιασώτης της μάρκας. Τελικά αυτή η αίσθηση στα χέρια, αν και άυλη και μη μετρήσιμη, είναι σημαντικό στοιχείο στην αξιολόγηση του διαβόητου Brand Name.

Ο ελεγκτής ποιότητας στη Franchi ελέγχει όλα τα όπλα, να όλα, για να βεβαιωθεί ότι έχουν εκείνη την μναδική αίσθηση Franchi που περιμένει ο θιασώτης της μάρκας.

Στα χειροποίητα όπλα η αίσθηση στα χέρια είναι σημαντικότατο στοιχείο και κάθε εργοστάσιο έχει τον δικό του Finisher, “τελειωτή” που ελέγχει κάθε σημείο του όπλου, καθώς και το σύνολο όταν συναρμολογείται για να εγγυηθεί ότι θα έχει εκείνη την αίσθηση του ακριβού και χειροποίητου, “αυτό άλλωστε αγοράζει ο πελάτης όταν δίνει χιλιάδες λίρες” είχει πει κάποτε ο γνωστός κατασκευαστής Clive Lemon.

Αυτά είναι αναμενόμενα στα χειροποίητα, αλλά στα εργοστασιακά όπλα μαζικής παραγωγής ήταν μια έκπληξη να δούμε την ίδια διαδικασία, αν και κάπως πιο γρήγορη. Τι είναι αυτή η πολυπόθητη αίσθηση στα χέρια, το handling και το feel που τόσο εκτιμούν οι θιασώτες των καλών όπλων;

Ο ίδιος ελεγκτής της Franchi ρίχνει τρεις βολές με κάθε καραμπίνα, χωρίς καμία εξαίρεση, για επιβεβαίωση της λειτουργικότητας αλλά και της αίσθησης.

Το πρώτο σημείο είναι ότι δεν αφορά μόνο τα όπλα. Κάθε πράγμα που χειριζόμαστε με τα χέρια μας έχει την ιδιαίτερη αίσθηση του. Κατά την δεκαετία του 1970 η αυτοκινητοβιομηχανία Ford κατατρόπωσε τον ανταγωνισμό με την αίσθηση που έδινε το σαζμάν της στο χέρι. Η αίσθηση αυτή έγινε μέτρο σύγκρισης και αναφερόταν σε κάθε δοκιμή αυτοκινήτου σε όλα σχεδόν τα περιοδικά. “Καλό σαζμάν αλλά του λείπει εκείνη η αίσθηση του Ford” ήταν συχνή ατάκα που διαφήμιζε το όνομα Ford ακόμη και σε παρουσιάσεις ανταγωνιστικών προϊόντων.

Στα όπλα μετρούν όλες οι λεπτομέρειες, ειδικά αυτές που είναι ψηλαφήσιμες περισσότερο από τις ορατές. Οπως έχει γραφτεί πολλές φορές, τα όπλα πωλούνται δια της αφής και όχι δια της όρασης.

Καθώς το χέρι περνά πάνω από τις επιφάνειες κρίνει αν υπάρχουν σημεία με άγριο φινίρισμα που ξενίζουν την αφή, ή σημεία που είναι πολύ γυαλιστερά και γλοιώδη. Δεν είναι τυχαία η δημοτικότητα του φινιρίσματος με λινέλαιο στα ξύλα και η αργή βαφή στις κάννες. Και τα δύο φινιρίσματα υστερούν έναντι πιο εξελιγμένων όπως πχ την πολυουρεθάνη και την χρωμίωση που δίνουν αυξημένη προστασία. Ομως, τα δύο παλιά φινιρίσματα, το λινέλαιο και η αργή βαφή αποδίδουν μια μοναδική υφή στις επιφάνιες, μια υφή σχεδόν βελούδινη που ευχαριστεί την αίσθηση της αφής.

Στα σημεία λειτουργείας, ασφάλεια, κλείστρο, σκανδάλες, το ζητούμενο είναι μια αίσθηση εύκολης αλλά όχι χαλαρής λειτουργείας που δίνει σαφή ένδειξη για την σωστή λειτουργεία του κάθε συστήματος. Η σύγκριση είναι αισθητή και η παρουσία της έχει κτίσει ονόματα και φήμες συγκεκριμένων όπλων διαχρονικά ειδικά στις καραμπίνες χράπα χρούπα που είναι εκ φύσεως αντικείμενο έντονης επαφής με το σώμα του χειριστή.

Μοντέλα όπως η Remington 31, Winchester 12, Ithaca 37, έχουν κερδίσει τεράστιο μερίδιο της αγοράς πουλώντας εκατοντάδες χιλιάδες αντίτυπα λόγω της καλής αίσθησης στα χέρια. Ακόμη και σήμερα, δεκαετίες μετά την απόσυρση της, η Remington 31 αποτελεί μέτρο σύγκρισης για την ομαλή λειτουργεία μιας χράπα χρούπα, και συνεχίζει να αποκαλείται “το λειόκαννο που δουλεύει με ρουλεμάν”.

Τα αυτογεμή δεν εξαιρούνται έστω και αν δεν τα δουλεύομε με το χέρι. Η πίεση της απελευθέρωσης του κλείστρου και η αίσθηση που δίνει το κλείστρο καθώς κλειδώνει παίζουν μεγάλο ρόλο στην αίσθηση, όπως ρόλο παίζει και η αίσθηση της γλώσσας καθώς γεμίζουμε φυσίγγια στην αποθήκη, η ασφάλεια, ακόμη και το βιδωτό καπάκι που συγκρατεί την πάπια! Σε μια καραμπίνα που έχει περάσει την “βάσανο” του ελέγχου για την αίσθηση όλα θα έχουν εκείνη την αίσθηση σιγουριάς και ομαλότητας που ευχαριστεί τον χειριστή.

Στα δίκαννα όλοι έχουμε ακούσει για το κλείδωμα ¨σαν χρηματοκιβώτιο”. Ο ήχος και η αίσθηση δεν είναι τυχαία, είναι αποτέλεσμα της σωστής λείανσης και των σωστών γωνιώσεων ανάμεσα στα μέρη που έρχονται σε επαφή. Η εγκοπή του κλειδιού και η κλίση της αντίστοιχης επιφάνειας του συρταριού είναι μεταξύ 6 και 6,5 μοιρών. Πιο λίγο ή πιο πολύ και δεν θα υπάρχει εκείνη η αίσθηση “χρηματοκιβωτίου” άσχετα αν το κλείδωμα είναι εξίσου ισχυρό.

Ο όγκος του όπλου παίζει μεγάλο ρόλο στην αίσθηση που δίνει στα χέρια. Αυτός ο παράγοντας είναι ίσως ο κύριος λόγος που συνεχίζει να επιβιώνει το διαμέτρημα 16. Βλητικά το διαμέτρημα 16 καλύπτεται τόσο από το 12 όσο και από τις ισχυρές εκδόσεις του 20. Τα δύο αυτά διαμετρήματα προσφέρουν όλες τις γομώσεις του 16, ωστόσο το 16 επιβιώνει και έχει ένθερμους θιασώτες, γιατί;

Ισως διότι το 16 αποδίδει όπλα με ιδανικές αναλογίες και όγκο. Συγκρινόμενο με το 20 το 16 δεν είναι λεπτό. Οταν συγκριθεί με το 12 τότε γίνεται αισθητή η αρμονία του 16 που για κάποιο λογο επιτρέπει στο όπλο να κάθεται άνετα στα χέρια και να μην φαίνεται ούτε μπιμπελό ούτε και τεράστιο. Δεν πρόκειται για θέμα οπτικής σύγκρισης αλλά για αίσθηση στα χέρια.

Στην Benelli ξέρουν από το θέμα του όγκου. Δεν είναι καθόλου τυχαία η επιμονή της εταιρείας αυτής στην διατήρηση της λεπτής πάπιας σε όλα σχεδόν στα μοντέλα. Το χέρι αγκαλιάζει εύκολα και άνετα μια καραμπίνα με πάπια αυτών των διαστάσεων. Η λεπτομέρεια αυτή δεν πέρασε απαρατήρητη από άλλους κατασκευαστές και έτσι σήμερα ακόμη και καραμπίνες αερίων έχουν πιο λεπτές πάπιες από ότι είχαν πριν μερικά χρόνια.

Η αίσθηση στα χέρια και η συμβολή της στην δημοτικότητα ενός κυνηγετικού ή σκοπευτικού όπλου δεν είναι άγνωστα στην Ελλάδα. Κάποτε ο Γίωργος ο Αλεξανδράκης, ιδιοκτήτης του οπλωπωλείου Αρτεμις στην στοα στην Δραγατσανίου αφιέρωσε αρκετή ώρα ψηλαφώντας μια καραμπίνα. Οπου τα χέρια του βρίσκαν κάτι αταίριαστο τότε το κοιταζε να δει τι έφταιγε.

“Γιατί τόσο χάιδεμα;” ρώτησε ο κάτοχος της καραμπίνας που την έφερε για ανταλλαγή.

“Γιατί μόνο όταν πιάσεις βλέπεις” απάντησε ο Γιώργος.