ΑΡΟΥΡΑΙΟΙ ΤΕΛΟΣ;

Δύο εταιρείες ανακοίνωσαν την έναρξη πειραματικών μελετών πεδίου για δολώματα αρουραίων που υπόσχονται ριζική εξόντωση των τρωκτικών χωρίς παρενέργειες για την υπόλοιπη πανίδα, ειδικά τα αρπακτικά πουλιά. Αν αποδειχτουν αποτελεσματικά τα νέα αυτά δολώματα ίσως να δούμε μια έκρηξη πληθυσμων εδαφόβιων κυρίως θηραμάτων στο μέλλον.

Η πρώτη εταιρεία, Sene Tech, δημιούργησε δολωμα που δρα σαν αντισυλληπτικό στα ποντίκια. Η λήψη του σταματά την αναπαραγωγή και εφόσον στη φύση τα τρωκτικά ζουν κατά μέσο όρο δύο χρόνια σταδιακά επέρχεται δραστική μείωση ή τελική εξαφάνιση.

Η άλλη εταιρεία, η Ingham, κατασκεύασε μια συσκευή που ψεκάζει τους αρουραίους με ένα είδος βιταμίνης D που είναι θανατηφόρα για τα τρωκτικά αλλά αβλαβής για ζώα που τρέφονται με αυτά.

Αυτό που ξεχωρίζει τα δύο προϊόντα είναι η ασφάλεια για άλλα είδη της πανίδας που τρέφονται με τρωκτικά. Ο κίνδυνος αυτός φάνηκε και σε εμάς όταν πριν χρόνια χρησιμοποιήθηκαν δολώματα με το φυτοφάρμακο φουραντάν στην Κωπαϊδα. Εκατοντάδες αρπακτικά πουλιά που είχαν φάει δηλτηριασμένα τρωκτικά υπέκυψαν στα δηλητήρια.

Βαρβακίνα σε ελληνικό τοπίο, κάτω σιτηρά στο βάθος κτηνοτροφική μονάδα, κύριο θήραμα του πουλιού τα τρωκτικά και κύριο θύμα των τρωκτικών πολλά εδαφόβια πουλιά.

Η επιβλαβής δράση των αρουραίων στην πανίδα και την γεωργία είναι γνωστή και επιβεβαιωμένη από άπειρες μελέτες. Το βρετανικό υπουργείο γεωργίας είχε αναφέρει ότι κάθε αρουραίος προξενεί ζημιά 60 λιρών ανά έτος στην εθνική οικονομία. Η ζημιά σε κτηνοτροφικές μονάδες μπορεί να φτάσει και το 20 τοις εκατό των ζωοτροφών.

Στην γενικότερη οικονομία οι αρουραίοι κοστίζουν λόγω ζημιών και μόλυνσης (τρώνε καλώδια, μεταδίδουν ασθένειες όπως η λεπτοσπίρωση). Εκεί που η παρουσία τους είναι πραγματικά ανυπολόγιστη και ίσως πιο μεγάλη σε απόλυτους αριθμούς απωλειών είναι στην άγρια πανίδα. Οι αρουραίου τρώνε αυγά και νεοσσούς, επιτίθενται σε ώριμα πουλιά, εκτοπίζουν δενδρόβια και εδαφόβια πουλιά με την παρουσία τους, μεταδίδουν ασθένειες και γενικά βλάπτουν την άγρια πανίδα.

Αρκεί μια ματιά στην αύξηση σπάνιων πουλιών σε ένα νησί από όπου εξαλείφθηκαν οι αρουραίοι για να γίνει κατανοητή η ζημιά που προκαλούν. Στο νησί Ρατ Αϊλαντ στην Αλάσκα την πρώτη χρονιά μετά την οριστική εξάλειψη των αρουραίων τα πουλιά αυξήθηκαν κατά 3000 τοις εκατό. Δηλαδή πολλαπλασιάστηκαν επί 30 επειδή σώθηκαν τα αυγά τους από τα ποντίκια! Εχοντας υπόψη το προβλημα στα νησιά αναλογίζεται κανείς πως θα εξελιχθεί ένας πηθυσμος νησιώτικης πέρδικας αν απαλλαγεί από την πίεση των τρωκτικών.

Αρπακτικότ στην Κωπαϊδα περιπολει για την λεία του που συνήθως είναι τρωκτικά.

Ναι αλλά, λένε μερικοί, δεν ξέρουμε τις επιπτώσεις που θα έχει η απουσία τρωκτικών σε μερικά είδη που τρέφονται με αυτά, όπως πχ οι ποντικοβαρβακίνες. Η απάντηση βρίσκεται σε ένα κείμενο που είχε γράψει ο αείμνηστος Δρ Ποττς του Βρετανικού Οργανισμού Θηραματοπονίας.

Σε εκείνο το κείμενο του ο Δρ Ποττς τόνισε ότι στην διαείριση της πανίδας υπάρχουν μόνο επιλογές και κάθε επιλογή έχει επιπτώσεις.

Η αδράνεια είναι μια επιλογή, άσχετα αν μερικοί την παρουσιάζουν ως κάποια μυστηριώδη σύμπλευση με την “Μητέρα Φύση”. Η μητέρα φύση δεν έβαλε αρουραίους σε κανένα ερημονήσι, εκεί μεταφέρθηκαν από ναυάγια και περαστικές τράτες. Η αδιαφορία κτηνοτρόφων συχνά οδηγεί σε έξαρση αρουραίων και για αυτό δεν ευθύνεται καμία μητέρα φύση.

Οπως τόνισε ο Δρ Ποττς, η επιλογή της αδράνειας θα έχει ως πιθανότερο αποτέλεσμα μια πανίδα που κυριαρχείται από πληθώρα αδέσποτων γάτων, κορακοειδών και αρουραίων.

Η εξάλειψη των αρουραίων σίγουρα μειώνει, δεν εξαφανίζει, μερικά είδη που τρέφονται κυρίως με ποντίκια. Ελάχιστα είδη εξαρτώνται απόλυτα από τα τρωκτικά. Το αντιστάθμισμα όμως είναι μια άπειρα πλουσιότερη πανίδα, ειδικά σε ωδικά πτηνά, μια πλουσιότερη χλωρίδα, μια σημαντική μείωση ασθενειών, και αυτά είναι σημαντικά ωφέλη ειδικά αν είναι δυνατά χωρίς τη χρήση δηλητηρίων που βλάπτουν άλλα είδη.