ΕΝΙΑΙΑ ΒΑΣΗ

ΘΑ ΠΕΡΑΣΕΙ ΣΤΟ ΣΟΥΠΕΡΠΟΖΕ;

Στα σπαστά όπλα κυριάρχησε η αντίληψη του «σασί», όπου η βάση είναι το θεμέλιο πάνω στο οποίο εφαρμόζονταΙ τα περιφερειακά του όπλου: κάννες, κοντάκι, κλειδιά. Παρόλο που στα αυτοκίνητα η αντίληψη εγκαταλείφθηκε για χάρη του συστήματος Monocoque ¨οπου το σασί και το αμάξωμα έχουν συνενωθεί σε ένα φέροντα σκελετό, στα όπλα κολλήσαμε για πολλά χρόνια με ελάχιστες εξαιρέσεις.

Σχεδόν όλα τα σπαστά όπλα κατσκευάζονται με έναν σχετικά συμπαγή κορμό από τον οποίο εξέχουν δύο απολήξεις προς τα πίσω, κάτι σαν τις εμπρός και πίσω απολήξεις ενός σασί αυτοκινήτου. Η μια απόληξη είναι η ουρά της βάσης και η άλλη η πλάκα της σκανδάλης. Το ξύλο του κοντακιού λαξεύεται για να εφαρμόσει ανάμεσα στις δύο αυτές απολήξεις και ταυτόχρονα στη βάση. Ανάλογα με τον τύπου του όπλου, αν έχει ολόκληρες ή μισές φωτιές, ή μηχανισμό Blitz, φεύγει ξύλο από το κοντάκι για να χωρέσουν τα μέρη του μηχανισμού.

Η περίπλοκη κατασκευή του κοντακιού είναι εμφανής και έχει μεταφερθεί και στα όπλα μαζικής παραγωγής. Η μόνη ίσως διαφορά στα εργοστασιακά, σε αντιδιαστολή με τα χειροποίητα, είναι η υιοθέτηση της τζαβέτας στο κοντάκι αντί για τους εγκάρσιους πίρους. Σϊγουρα η τζαβέτα ευκολύνει την κατασκευή και την συντήρηση, όμως διατηρεί την περίπλοκη κατασκευή του κοντακιού με το «κανάλι» στη λαβή από όπου αφαρείται αρκετό υλικό για να χωρέσει ο μηχανισμός του όπλου. Αφαίρεση υλικού, εκτός από χρόνο και κόστος σημαίνει και αδύνατη σύνδεση κοντακιού και βάσης. Δεν είναι καθόλου τυχαία η συχνή εμφάνιση ραγισμάτων και άλλων προβλημάτων σε αυτό το αδύναμο σημείο του κοντακιού.

Η Benelli πρόσφατα έβγαλε το σουπερποζέ της, το μοντέλο 828 με ενιαία βάση, χωρίς δηλαδή πάνω ουρά και κάτω πλάκα. Πρόκειται για σχήμα που καταργεί την δυσκολία κατασκευής που παρουσιάζει το συμβατικό σχήμα και απελευθερώνει την κατασκευή από τα κακοτόπια της κατασκευής κοντακιών που συνυφαίνεται με την κατασκευή των μεταλλικών μερών του όπλου.

Ομως το 828 δεν ήταν το πρώτο λειόκαννο που εφάρμοσε αυτή την προσέγγιση στην κατασκευή του.

argylesb

Το μονόκαννο Argyle

Στα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια η αγγλική εταιρεία Firearms Limited εμφάνισε το μονόκαννο Argyle που είχε ενιαία βάση. Ηταν ένα επαναστατικό όπλο σε πολλά επίπεδα. Ενώ ήταν αγγλικό προϊόν, ξέφευγε από την παράδοση των Αγγλων προσφέροντας βάση από Εργκάλ, κάτι το επαναστατικό για την Αγγλία της δεκαετίας του 1950. Ηταν μονόκαννο και όχι δίκαννο, είχε έναν πρωτοποριακό μηχανισμό ακόμη και για μονόκαννο και βέβαια είχε ενιαία βάση.

ljuticreceiverleft

To Ljutic

Λίγο αργότερα στην Αμερική, η εταιρεία Ljutic ανέπτυξε ένα εξειδικευμένο σκοπευτικό σουπερποζέ με ενιαία βάση. Το Ljutic ήταν βέβαια ατσάλινο, αλλά η γενική γραμμή και αντιμετώπιση της κατασκευής της βάσης μοιάζει αρκετά με το μονόκαννο Argyle. Η βάση εκτείνεται ως ενιαίο τμήμα προς τα πίσω, χωρίς ουρά ή πλάκα σκανδάλης. Σε αυτό το νέο σχήμα βάσης η Ljuitc προσέφερε την καινοτομία ενός εξαιρετικά απλού αλλά και εξαιρετικά καλοφτιαγμένου πυροδοτικού μηχανισμού πάνω στην πλάκα της σκανδάλης. Επιπλέον καταργούσε τον μοχλό ανοίγματος από πάνω και παρείχε άνοιγμα με ένα κουμπί μπροστά από τον υποφυλακτήρα της σκανδάλης.

ljutictrigger1

H αποσπώμενη σκανδάλη του Ljuitc

Το αμερικανικό πρότυπο αντιγράφηκε από την ισπανική εταιρεία Armas Ego που έβγαλε ένα σκοπευτικό μοντέλο πιστό αντίγραφο του Ljuitc. Οπως συχνά συνέβαινε με τις ισπανικές κατασκευές, η κατασκευή ήταν επιδερμικά όμοια αλλά δεν παρείχε την ποιότητα του πρωτότυπου, απλά ήταν πολύ πιο φθηνή. Η Ego προσέφερε το μοντέλο 200 στα μέσα της δεκαετίας του 1980 και λίγο αργότερα έκλεισε μέσα στην κρίση που έπληξε την ισπανική οπλοκατασκευή.

devaultdeaninfinityreceiverleft

To Devault

Οι Αμερικανοί συνέχισαν να παράγουν σκοπευτικά σουπερποζέ με ενιαία βάση. Εκτός από την Ljutic εμφανίστηκε και η εταιρεία Devault με ένα σκοπευτικό σουπερποζέ με τα ίδια χαρακτηριστικά: ενιαία βάση, χαμηλό προφίλ, άνοιγμα με κουμπί μπροστά από την σκανδάλη. Τόσο το Devault όσο και το Ljuitc είναι σουπερποζέ σκοπευτικά που απευθύνονται στην αμερικανική σκοποβολή με το δικό τους Σκητ και το δικό τους Τραπ με μονόκαννα όπλα. Η μετατροπή ενός σουπερποζέ σε μόννοκαννο με την προσφορά μιας βάσης μονομπλόκ που δέχεται μια κάννη είναι απλή υπόθεση. Και τα δύο, Ljuitc και Devault, είναι σχετικά βαριά όπλα που δεν έχουν προσφερθεί σε κυνηγετική έκδοση.

Στην Ευρώπη, πριν πολλά χρόνια εμφανίστηκε ένα ραβδωτό πλαγιόκαννο, μάλλον ήταν ένα γαλλικό Vouzelaud, σε μεγάλο διαμέτρημα και είχε ενιαία βάση. Το όπλο εμφανίστηκε σε μια έκθεση και έκτοτε χάθηκε. Είχε ενιαία βάση με ολόκληρες φωτιές που εφάρμοζαν στο πλάι του σώματος της βάσης. Το άλλο ευρωπαϊκό όπλο με ενιαία βάση είναι το γνωστό μονόκαννο Simplex της Manufrance. Αν και το Simplex διατηρεί μια μικρή ουρά στη βάση, το μεγαλύτερο μέρος είναι ενιαίο.

Τι προσφέρει η ενιαία βάση; Ποια είναι τα υπέρ και τα κατά αυτής της κατασκευής;

Η διαμόρφωση της βάσης σε ένα ενιαίο τμήμα, χωρίς ουρά και πλάκα προσφέρει μια μικρή αύξηση στην αντοχή του όπλου. Αυτό όμως δεν είναι το κύριο πλεονέκτημα. Το κύριο πλεονέκτημα είναι η απλούστευση της κατασκευής και εφαρμογής του κοντακιού. Οσο και αν ακούγεται περίεργο, το κοντάκι στην παραδοσιακή κατασκευή, με την εφαρμογή της ουράς και της πλάκας, είναι ίσως το πιο χρονοβόρο και πιο ακριβό μέρος της κατασκευής των σπαστών όπλων. Η αντικατάσταση ενός κοντακιού είναι ακριβή υπόθεση, κάτι που διαπιστώνουν καθημερινά όσοι σκέφτονται να φτιάξουν νέο κοντάκι για ένα δίκαννο.

Ενα πλεονέκτημα που δεν το έχουν εκμεταλλευτεί οι κατασκευαστές είναι η μεγάλη επιφάνεια για σκάλισμα που προσφέρει η ενιαία κατασκευή. Αν όπως δηλώνουν μερικοί ειδικοί η μεγάλη επιφάνεια σκαλίσματος είναι συγκριτικό πλεονέκτημα του όπλου με ολόκληρες φωτιές, τότε η ενιαία βάση παίρνει προβάδισμα διότι η επιφάνεια της είναι ακόμα μεγαλύτερη και από τις ολόκληρες φωτιές. Χρήμα και όρεξη να έχει ο κάτοχος δηλαδή και μπορεί να έχει περισσότερο σκάλισμα από ότι σε άλλους τύπους όπλων!

Το άλλο πλεονέκτημα είναι το χαμηλό προφίλ. Η ενιαία βάση πάει χέρι χέρι με το χαμηλό προφίλ στο σουπερποζέ. Δεν είναι τυχαίο ότι όλα τα σουπερποζέ που έχουν κατασκευαστεί σε αυτό το σχήμα έχουν χαμηλό προφίλ.

Στα μειονεκτήματα πρωτοστατεί το θέμα του βάρους αν οι σχεδιαστές δεν είναι επιμελείς. Τα πλαϊνά τοιχώματα της βάσης, στο πίσω μέρος, μπορούν να υποκαταστήσουν ένα μέρος του πάχους της ουράς και της πλάκας της σκανδάλης. Η ενιαία κατασκευή προσφέρει ακαμψία έστω και με λεπτά τοιχώματα, αλλά για να λεπτύνουν τα τοιχώματα χρειάζεται πρόβλεψη στο στάδιο της σχεδίασης και αυτό δεν είναι κάτι που προσφέρεται στα υπάρχοντα όπλα με ενιαία βάση.

ego200asgw

To ισπανικό EGO μοιάζει με το Ljuitc

Το δεύτερο θέμα ειναι η αισθητική. Για την πλειονότητα των κυνηγών η ομορφιά του όπλου είναι σημαντικκός παράγοντας. Στους σκοπευτές πιο πολύ μετρά η σκοπευτική απόδοση και αυτό ίσως να εξηγεί την έλλειψη κομψότητας των τριών σκοπευτικών σουπερποζέ με ενιαία βάση. Και τα τρία όπλα, το Ljuitc, Ego, Devault, προσφέρονται με μια επίπεδη και κάπως «τουβλοειδή» βάση. Παραδόξως το ταπεινό μονόκαννο Argyle φαίνεται να εκμεταλλεύεται τις δυνατότητες της ενιαίας βάσης με μια κυρτότητα που είναι πιο αρμονική και πιο φιλική στο μάτι, το ίδιο ισχύει και για το Simplex.

Πως θα μπορούσε να εξελιχθεί η ενιαία βάση; Ισως σε συνδυασμό με ένα επιτυχημένο υπάρχον μοντέλο σουπερποζέ. Ενα Beretta 686 για παράδειγμα, με το χαμηλό προφίλ και τους τραπεζοειδείς ώμους, ίσως να κέρδιζε κάτι από την πρόσθεση του ενιαίου σχήματος και την παράλληλο προσφορά ανταλλάξιμων φθηνών κοντακιών. Αλλά οι δυνατότητες δεν εξαντλούνται στο σουπερποζέ. Μια ενιαία βάση πλαγιόκαννου, αν σχεδιαστεί σωστά, θα απλουστεύσει την κατασκευή ενώ θα λύσει το πρόβλημα του ακριβού κοντακιόυ που ταλανίζει το πλαγιόκαννο περισσότερο από το σουπερποζέ. Οσο για το μονόκαννο η απόδειξη του τι μπορεί να γίνει υπάρχει στα δύο μοντέλα που αναφέρθηκαν ήδη.

Οι σύγχρονες κατασκευαστικές μέθοδοι, και ειδικά η χύτευση ακριβείας, προσφέρονται για την κατασκευή ενιαίας βάσης. Το μοντέλο 828 της Benelli δείχνει ότι το σχήμα μπορεί να προσελκύσει αγοραστικό κοινό. Θα έχει ενδιαφέρον να δούμε ποιοι θα είναι οι επόμενοι που θα το εξελίξουν.

woodwardulrollerfrontlump

Σχεδόν, αλλά όχι μέχρι τέρμα, αυτό το δίκαννο το Αγγλου James Woodward δείχνει τάσεις προς το Monocoque

Αφήστε μια απάντηση