ΠΑΡΑΠΛΕΥΡΕΣ ΑΠΩΛΕΙΕΣ ΚΑΙ ΚΕΡΔΗ

Μερικοί γνωστοί αρέσκονται να λένε ξανά και ξανά ότι δεν μπαίνουν στο Διαδίκτυο και δεν βλέπουν βίντεο στο Youtube. Αυτό με ύφος ανωτερότητας που υποννοεί ότι ο γραπτός λόγος είναι κατά κάποιο μυστήριο τρόπο ηθικά και ασθητικά ανώτερος από το βίντεο. Η επεξήγηση, αν και όταν προσφέρεται, βασίζεται σε κάποια νεφελώδη άποψη περί παράδοσης. Ναι, το γραπτό είναι πιο παραδοσιακό από το βίντεο. Το ίδιο ισχύει και για τον πάπυρο και τις πέτρινες πλάκες του Μωυσή, αν τεντώσουμε την σύγκριση και επιμένουμε ότι το παλιό είναι καλύτερο το νέου.

Ωστόσο υπάρχουν και μερικά άλλα σημεία που είναι χρήσιμα και ενδεχομένως αποκαλύπτικά.

Το πρώτο είναι η ποιότητα της επικοινωνίας. Οταν η επικοινωνία καλύπτει τεχνικά θέματα, και ανάμεσα σε αυτά και θέματα ασφάλειας, το βίντεο νικά το χαρτί. Οσο καλός και να είναι κάποιος με την πέννα, δεν μπορεί να συγκριθεί η χάρτινη σελίδα και το μελάνι με το βίντεο. Οχι όταν μιλάμε για θέματα που αφορούν την ασφάλεια μας και την αξία πολύτιμων αντικειμένων, ή περισσότερο, την εκμάθηση δραστηριοτήτων όπως η σκόπευση. Η ποιότητα της επικονωνίας είναι ασύγκριτα καλύτερη όταν το θέμα μεταδίδεται με βίντεο.

Σκεφτείτε μια διαδικασία όπως το καθάρισμα του όπλου, ή την επισκευή μιας ξεκολλημένες ρίγας, ή την προσκόπευση, και αναλογιστείτε κατά πόσο προτιμάτε να τα μάθετε αυτά από ένα πεντάλεπτο βίντεο ή διαβάζοντας εκατοντάδες λέξεις σε χαρτί.

Και φτάνουμε στο αποκαλυπτικό του θέματος. Στο γραπτό η πληροφορία που μεταδίδεται είναι ελεγχόμενη από τον γράφοντα. Δίνει μόνο αυτό που αυτός θέλει και τίποτε άλλο. Τίποτε άλλο! Τίποτε που δεν θέλει ο γράφων να μάθει ο αναγνώστης, τίποτε άλλο για το οποίο δεν πληρώνεται ο γράφων, τίποτε άλλο που μπορεί να πιάσει η περιέργεια του αναγνώστη. Στο βίντεο, όσο και αν προπαθήσει ο βιντεολήπτης, η κάμερα πιάνει διάφορα περιφερειακά θέματα. Στο παραπάνω παράδειγμα της επανακόλλησης της ρίγας, το βίντεο θα δείξει την κόλληση αλλά και τα εργαλεία που χρησιμοποιεί ο μάστορας, πως τα χρησιμοποιεί, αυτά και άλλα πολλά που ο περίεργος θεατής θα “πιάσει” και από τα οποία θα οφεληθεί. Αυτά τα παράπλευρα οφέλη κάποτε είναι πιο πολύτιμα, σαν πληροφορία, από το κύριο θέμα.

Αν λοιπόν ο σκοπός δεν είναι η χειραγώγηση του θεατή αλλά η όσο το δυνατόν ευρύτερη, και γενναιόδωρη προσφορά πληροφορίας, τότε σε πολλά θέματα το βίντεο νικά το έντυπο. Οπως το χαρτί νίκησε τον πάπυρο που με τη σειρά του νίκησε τις πέτρινες πλάκες. Κάθε βήμα στην βελτίωση μέσων διάδοσης πληροφορίας είναι και ένα βήμα εκδημοκρατισμού, όπως μας είπαν στο σχολείο οι δάσκαλοι εξυμνώντας το πιεστήριο του Γουτεμβέργιου. Το ίδιο ισχύει για το Διαδίκτυο και τα τεχνικά μέσα που αυτό προάγει.