Ενα από τα πραγματικά μεγάλα όπλα είναι το “άριγο” δίκαννο (ribless) που κατασκεύασε στο διάστημα του μεσοπολέμου ο Σκωτσέζος Alex Martin.
Το παρακάτω κείμενο είναι βασισμένο στην διάλεξη που έγινε στις αρχές Δεκεμβρίου 2008 στο Gun and Knife Classics. Πρόκειται για το θέμα της δεύτερης ημέρας της διήμερης εκδήλωσης και αφορά την συνολική σχεδίαση ενός νέου κυνηγετικού όπλου. Λόγω έκτασης το άρθρο θα δημοσιευθεί σε συνέχειες.
————————————–
Κάθε φορά που αναφέρομαι στην σχεδίαση ενός όπλου οι φίλοι με προειδοποιούν ότι δεν είναι αρκετή η τεχνική υπεροχή, πρέπει να σκέφτεσαι, λένε, πως θα το πουλήσεις. Δηλαδή το μάρκετινγκ προηγείται των τεχνικών προδιαγραφών.
Κα έτσι, επειδή θέλω να σκέφτομαι ότι δεν είμαι εντελώς ηλίθιος σε σημείο που δεν κατανοώ την αξία του χρήματος, θα αρχίσω με το μάρκετινγκ.
Για να έχεις ελπίδες επιτυχίας στην αγορά πρέπει να βρεις έναν τομέα που είναι ανοικτός, όπου ο ανταγωνισμός δεν είναι έντονος, αυτό που λένε οι μαρκετίστες NICHE και να χωθείς. Στο κυνηγετικό όπλο υπάρχουν διάφορα τέτοια σημεία που δεν τα καλύπτουν ούτε οι μεγάλοι κατασκευαστές ούτε και οι σύγχρονοι γύφτοι που ειδικεύονται στα φτηνοτούφεκα. Αυτά τα σημεία, τα NICHES, είναι το καλό πλαγιόκαννο μέτριου κόστους, δηλαδή κάτω από 2000 Ευρώ λιανική, το καλό μονόκαννο, και παραδόξως το κοκοροτούφεκο.
Καλό πλαγιόκαννο δεν είναι κάτι το ιδεατό, το απόλυτο κυνηγετικό όπλο. Καλό είναι παντα θέμα κάποιου συμβιβασμού. Καλό σημαίνει με κάννες από καλό ατσάλι, ρυθμισμένες ώστε να έχουν εγγυημένη σύγκλιση και να ρίχνουν στο ίδιο σημείο και όχι ένα μέτρο η μια απο την άλλη. Καλό είναι ένα όπλο που έχει κλασσική γραμμή χωρίς να είναι μια ακόμη τυφλή αντιγραφή του Ανσον Ντήλυ ή του Χόλλαντ. Καλό πλαγιόκαννο είναι αυτό που προσφέρει μηχανικά πλεονεκτήματα που σήμερα δεν βρίσκονται συγκεντρωμένα σε ένα όπλο σε προσιτή τιμή,
Σελίδες από τον κατάλογο του Alex Martin δείχνουν λεπτομέρειες από το “άριγο” όπλο του.
Αυτό το ποιοτικό δίκαννο σίγουρα βασίζεται σε προδιαγραφές και ευρεσιτεχνίες που έχουν ανδειχθεί ως χρήσιμες μέσα από δύο αιώνες ανάτπυξης του πλαγιόκαννου. Ομως αυτό δεν σημαίνει σε καμια περίπτωση τυφλή αντιγραφή κάποιου διάσημου όπλου. Μια αντιγραφή δεν θα κατάφερνε τίποτε άλλο από το να προσφέρει ένα ακόμη αντίγραφο αγγλικών όπλων. Ουσιαστικά μιλάμε για μια νέα σύνθεση, διότι όλα τα όπλα είναι συνθέσεις ευρεστιτεχνιών του παρελθόντος. Σχεδόν όλα τα συστήματα εφευρέθηκαν πριν το 1900.
Η έξυπνη σχεδίαση είναι η διατήρηση των ουσιαστικών και όχι των επιδερμικών χαρακτηριστικών των καλών όπλων. Το ένα και σημαντικότερο χαρακτηριστικό των μεγάλων όπλων είναι η αίσθηση του ζωντανού που δίνουν στον χειριστή τους. Και αυτό το χαρακτηριστικό είναι το τελευταίο πράγμα που αντιγράφεται διότι η αντιγραφή του απαιτεί προσπάθεια και κάποιο κόστος. Οπλα με συστήματα Χολλαντ και Ανσον υπάρχουν πολλά, όπλα με την αίσθηση στα χέρια που δίνει ένα πραγματικό Χολλανδ ή Γουέστλυ Ριτσαρντς είναι ελάχιστα, και αυτό ισχύει ακόμη και όταν η αντιγραφή γίνεται από εξαιρετικά προικισμένους αντιγραφείς όπως η FAMARS.
Πως λοιπόν μπορεί να διατηρηθεί η ουσία του ζυγίσματος και της ζωντανής αίσθησης στα χέρια. Με άλλα λόγια πως θα πετύχουμε εμείς εκεί που απέτυχαν οι Ιταλοί και Ισπανοί;
Δεν είναι θέμα δαιμονίου της φυλής, είναι απλή λογική.
ΚΑΝΝΕΣ BOEHLER, RIBLESS
Τι μαζεύεται στο αόρατο και απρόσιτο σημείο μεταξύ των καννών και της πάνω και κάτω ρίγας!!! Τώρα καταλαβαίνετε γιατί τα έχω βάλει με τις ρίγες! Αυτή η διάβρωση των καννών είναι απαράδεκτη. Και γίνεται ακόμη πιο απαράδεκτη (αν αυτό είναι δυνατό) όταν σκεφτούμε ότι οι ρίγες δεν προσφέρουν τίποτε στην λειτουργεία του όπλου. Τώρα τι γνώμη έχετε για τις ρίγες;
Ας αρχίσουμε με τις κάννες που είναι παραδοσιακά το σημείο εκκίνησης στην σχεδίαση και κατασκευή ενός όπλου. Σχεδόν όλα τα όπλα ακολουθούν το ίδιο μοτίβο κτασκευής. Πάνω ρίγα κάτω ρίγα, μέτριας ποιότητας ατσάλι που δίνει μεν την εμφάνιση των καννών ενός Χόλλαντ αλλά στέλνει το ζύγισμα του όπλου κατά διαόλου.
Η λύση για ένα καλό ζύγισμα, διατηρώντας πάντα τις θαλάμες 76 χιλιοστών που είναι πλέον το διεθνές στάνταρντ, είναι η χρήση ενός καλύτερου ατσαλιού, πχ ένα Boehler που έχει υψηλότερη αντοχή άρα χρειάζεται λιγότερο υλικό. Για ακομη καλύτερο ζύγισμα και περισσότερες επιλογές στον πελάτη, οι κάννες μας δεν θα έχουν ρίγες, ούτε πάνω ούτε κάτω. Η ιδέα του δίκαννου χωρίς ρίγα δεν είναι νέα, την εφάρμοζε ο Αλεξ Μαρτιν σε μερικά όπλα, κάπου 130 δίκαννα Ribless (άριγα) που έφτιαξε για να πετύχει το ζύγισμα που ήθελε.
Ο Μάρτιν στην εποχή του μεσοπολέμου δεν είχε τα σύγχρονα υλικά που έχουμε εμείς τώρα. Υπάρχει η δυνατότητα κατασκευής ρίγας από ανθρακονήματα, ρίγας που έχει την όψη της κλασσικής ρίγας, που θα μπορεί να κουμπώνει, χωρίς εργαλεία, στην πάνω μεριά των καννών. Είναι απόλυτα εφικτή η παροχή ρίγας κάθε είδους προφίλ που θέλει ο πελάτης, βυθισμένη, υπερυψωμένη, κοίλη, επίπεδη, μέχρι και εξαεριζόμενη και μπορεί να αλλάζει όποτε θέλει. Η απουσία πανω και κάτω ρίγας αφαιρεί συνολικά 150 γραμμάρια βάρος από τις κάννες. Αρα επιτρέπει την διαμόρφωση προφίλ χωρίς να βαραίνει το οπλο μπροστά. Μια ρίγα από ανθρακονήματα ζυγίζει 25 έως 50 γραμμάρια.
Η διαμόρφωση του προφίλ της κάννης βασίζεται σε δύο κατηγορίες δεδομένων- την καμπύλη πίεσης που παράγει το φυσίγγι και την αντοχή του ατσαλιού. Αυτά είναι γνωστά τόσο για κάθε τύπου φυσιγγίου όσο και για κάθε τύπο ατσαλιού. Είναι λοιπόν δυνατό να πούμε ότι η κάννη θα έχει αυτό το ελάχιστο προφίλ που θα δώσει το απαιτούμενο πάχος σε καθε σημείο της κάννης για αντοχή καθώς και για τις λειάνσεις και ρεκτιφιέ που θα υποστεί μελλοντικά. Σύμφωνα με τις συμβουλευτικές εγκυκλίους του CIP τα ελάχιστα πάχη καννών για τις τρεις βασικές κατηγορίες ατσαλιού στο μέσον της κάννης 40 εκατοστά από τη θαλάμη είναι ,60- ,50,- ,35 χιλιοατά. Είναι λοιπόν κατανοητό ότι με το καλύτερο ατσάλι πέφτουμε στο μισό πάχος άρα και στο μισό βάρος. κάννης, με την παρατήρηση ότι μιλάμε για το ελάχιστο πάχος τοιχώμαος με κριτήριο τις πιέσεις. Το τελικό βάρος θα είναι κάτι παραπάνω για να υπάρχει ψωμί για λειάνσεις και για το απαιτούμενο ελάχιστο βάρος και το ζύγισμα του όπλου.
Η χρήση υπολογιστών και προγραμμάτων CAD προσφέρει δυνατότητες που δεν υπήρχαν παλιά. Είναι δυνατό με αυτά τα μέσα να υπολογιστεί ο όγκος άρα και το βάρος κάθε σημείου της κάννης και να διαμορφθωθεί το προφίλ της κάννης έτσι ώστε όχι μόνο να έχει αντοχή αλλά και αυτό το αιθέριο ζύγισμα που κάνει τα (μερικά) αγγλικά όπλα να ξεχωρίζουν. Επιπλεον το σύστημα CAD σε συνδυασμό με σύγχρονους τόρνους καννών δίνουν ζυγισμένες κάννες που είναι ισόπαχες σε όλη τους την περίμετρο. Παλαιότερα το τελικό ζύγισμα γινόταν με εξωτερικό λιμάρισμα αφού είχαν ενωθεί οι ρίγες κάτι που καταστρέφει το ισόπαχο.
Μερικά από τα πρώτα Browning B25 δεν είχαν ρίγα και έτσι ήταν ελαφριά μπροστά, με μοναδικό ζύγισμα, χωρίς να καταφεύγουν σε βάσεις από εργκάλ.
Αλλά, ακόμη και αν αυτό δεν είναι αρκετό, οι κάννες χωρίς ρίγες προσφέρουν ένα ακόμη πλεονέκτημα- είναι δυνατό να εφαρμοστούν πρόσθετα αντίβαρα σε όποιο σημείο των καννών επθυμεί ο πελάτης ώστε να ρυθμίζεται το ζύγισμα εκεί ακριβώς που το θέλει ο ίδιος και όχι κάπου τυχαία. Τέτοια αντίβαρα πωλούνται από διάφορες εταιρείες για την ρύθμιση του ζυγίσματος σκοπευτικών όπλων και εφαρμόζουν μόνο σε όπλα χωρίς ενδιάμεσες ρίγες.
Εξυπακούεται ότι η σύνδεση των καννών θα είναι τύπου μονομπλόκ διότι δεν υπάρχει λόγος για άλλο σύστημα πια. Η μόνη βελτίωση στο μονομπλόκ είναι να εφαρμοστεί η μέθοδος του Baby Bretton ¨οπου οι κάννες είναι βιδωτές στο μονομπλόκ και αλλάζουν χωρίς την επέμβαση οπλουργού, κολλήσεις κλπ, αν και αυτό θα ήταν υπερβολή.
Το ρεζουμε είναι ότι οι κάννες του λογικά σχεδιασμένου πλαγιόκαννου θα είναι από το καλύτερο ατσάλι, με θαλάμες 76 χιλιοστών, με ρίγα κατά την προτίμηση του πελάτη, χωρίς κρυφά σημεία που μαζεύουν σκουριά, με ρυθμιζόμενο ζύγισμα, τσοκάκια, πιστοποιημένες για χρήση με ατσάλινα σκάγια με εγγυημένη σύγκλιση, εύκολα επισκευάσιμες με καινούργιες κάννες ομοίου προφίλ. Το κόστος τους μετριάζεται από την έλλειψη ρίγας και την ευκολία κατασκευής σε ψηλό επίπεδο ποιότητας αλλά χωρίς χέρια που χρειάζονται για τις ρίγες και τα λιμαρίσματα.