ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΔΙΟΚΑΤΑΣΚΕΥΗ
Ιδιαίτερα παρατηρητικοί επισκέπτες έστειλαν τα ερωτήματα τους σχετικά με το απλό ιδιοκατασκευασμένο λειόκαννο αυτού του βίντεο:
Προφανώς δεν κλειδώνει το “όπλο”. Πως λοιπόν συγκρατεί τις πιέσεις; Γιατί δεν ανοίγει όταν ρίχνει;
Η απάντηση αρχίζει από αυτό το πρόχειρο όπλο αλλά έχει επεκτάσεις που αφορούν την ασφάλεια όλων των όπλων. Από αυτή την σκοπιά θα δούμε το θέμα και όχι από την άποψη της ιδιοκατασκευής.
ΦΑΣΗ ΠΡΩΤΗ
Η ιδιοκατασκευή έχει διάφορες ονομασίες αλλά προεξέχουσα είναι αυτή των Φιλιππίνων όπου χρησιμοποιήθηκε από τους αντάρτες εναντίον των Ιαπώνων στον Β παγκόσμιο πόλεμο: Palintid.
Το φυσίγγι μπαίνει σε μια σωλήνα εσωτερικής διαμέτρου ίση με την εξωτερική διάμετρο του φυσιγγίου. Δεν υπάρχουν λεπτομέριες όπως θαλάμη, κώνοι και λοιπά εξεζητημένα πράγματα.
Το εξωτερικό περίβλημα είναι και αυτό μια σωλήνα με εσωτερική διάμετρο λίγο μεγαλύτερη από την εξωτερική διάμετρο της κάννης. Η βελόνα είναι μόνιμα εγκατεστημένη στον πυθμένα της εξωτερικής σωλήνας, ας την ονομάσουμε κλείστρο για ευκολία.
Οταν το κλείστρο κινηθεί με δύναμη προς την θαλάμη, η βελόνα κτυπά το καψύλι και αναφλέγει την πυρίτιδα. Η ανάπτυξη αερίων είναι ραγδαία και σε χιλιοστά του δευτερολέπτου έχουν αυξηθεί οι πιέσεις θαλάμης κατακόρυφα.
Η πίεση στην θαλάμη είναι προς όλες τις μεριές, και αυτό είναι το πρώτο σημαντικό στοιχείο προστασίας. Οι πιέσεις προφανώς φτάνουν τα ίδια επίπεδα με όλα τα λειόκαννα, (πχ 550 κιλά ανά τετραγωνικό εκατοστό για ήπια φυσίγγια), που κάνουν τον κάλυκα ένα σώμα με τα τοιχώματα της σωλήνας. Η κύρια τάση του κάλυκα δεν ειναι να οπισθοδρομήσει και να φύγει από την κάννη. Οποια τέτοια τάση υπάρχει εξουδετερώνεται από τη μάζα του κλείστρου στο πρώτο στάδιο τουλάχιστον. Αφού ο κάλυκας σφραγίσει στην κάννη, τότε η κάννη μαζί με τον κάλυκα οπισθοδρομούν ως ένα σώμα προς τα πίσω, πάνε στον πυθμένα του κλείστρου. Δηλαδή ενισχύεται το “κλείδωμα” των δύο βασικών τμημάτων, των δύο δηλαδή μοναδικών τμημάτων, του Palintid.
Το κλείστρο ήδη περιβάλλει την κάννη και τον κάλυκα και δέχεται την πίεση της οπισθοδρόμησης. Εχοντας μεγάλο συνολικό βάρος λόγω μεταλλικής κατασκευής και διαστάσεων, το σύνολικό κλώτσημα είναι διαχείρισιμο ακόμη και όταν λείπει το κοντάκι.
ΤΑΧΕΙΑ ΑΝΑΓΟΜΩΣΗ
Οι Φιλιππινέζοι αντάρτες που χρησιμοποίησαν τα Palintid είχαν αναπτύξει ακόμη και τεχνικές ταχυβολίας βασισμένες στην απλότητα του όπλου.
Αντί να ψάχνουν για το πως θα εξολκεύσουν τον κολλημένο κάλυκα, απλά έβαζαν ένα φυσίγγι στο στόμιο, ανέστρεφαν την κάννη και έριχναν. Ο άδειος κάλυκας έφευγε μαζί με την γόμωση. Σαφώς και η βλητική απόδοση υπέφερε, αλλά αυτοί δεν κυνηγούσαν, ούτε έριχναν Σκητ. Είχαν άλλο σκοπό: να κατατροπώσουν έναν Ιάπωνα στρατιώτη και να του πάρουν το όπλο.
ΟΤΑΝ ΚΟΛΛΑΕΙ Ο ΚΑΛΥΚΑΣ
Η ιδιότητα του ριγμένου κάλυκα να μένει κολλημένος στη θαλάμη είναι γνωστή σε όλους τους μηχανισμούς όπλων. Από το δίκαννο με τον απλό εξολκέα που ξεκολλά τους κάλυκες με το άνοιγμα, μέχρι τα υπερσύγχρονα αυτογεμή, όλα αντιμετωπίζουν το κόλλημα. Στις καραμπίνες αερίων είναι γνωστή η εμπλοκή από ελαττωματική θαλάμη που κρατά την κάλυκα ενώ το κλείστρο του έχει σκίσει το πυθμένιο με τον εξολκέα.
Σε μερικά αυτόματα πιστόλια και πολυβόλα, η θαλάμη έχει ραβδώσεις κατά μήκος. Ο σκοπός των ραβδώσεων είναι να αφήσουν αέρια να περιβάλουν τον κάλυκα, να εξισώσουν την πίεση μέσα και έξω από τον κάλυκα και έτσι να επιτρέψουν την απροβλημάτιστη εξαγωγή του.
Οπως σωστά παρατηρεί ο αναγνώστης Π.Α. που κατάλαβε πως λειτουργεί το Palintid, αν ο κάλυκας κολλά τόσο δυνατά, προς τι όλη η συζήτηση για τα συστήματα κλειδώματος στα κυνηγετικά όπλα;
Καλή ερώτηση. Οντως, γιατί ασχολούμαστε τόσο πολύ για τα κλειδιά των όπλων ενώ τα πρωτόγονα κατασκευάσματα τα καταφέρνουν χωρίς καθόλου κλείδωμα;
Ενα κυνηγετικό ή σκοπευτικό λειόκαννο καλείται να κάνει και άλλα πράγματα εκτός από να είναι σωλήνα πυροδότησης. Το όπλο πρέπει να παρέχει δυνατότητα σκόπευσης, μεταφοράς σε κλειδωμένη κατάσταση, άμεσης ετοιμότητας για δράση, να είναι ελαφρύ και εύχρηστο και άλλα. Για να γίνουν όλα αυτά το λειόκαννο πρέπει να συνδυάζει μειωμένο όγκο και βάρος με την δυνατότητα βολής. Αυτά επιβάλλουν το γερό κλείδωμα. Συν αυτά είναι και το αίσθημα ασφάλειας και σιγουριάς που παίζει μέγιστο ρόλο στην σωστή σκόπευση. Αλλιώς ρίχνεις με ένα όπλο που ξέρεις ότι έχει γερά κλειδιά και αλλιώς με ένα πρωτόγονο κατασκεύασμα τύπου Palintid.
Η διάταξη των τμημάτων του Palintid, της κάννης και του κλείστρου, αποκαλύπτει τα μυστικά της αντοχής και μακροβιότητας ορισμένων τύπων όπλου, όπως πχ του φινλανδικού Valmet και του Krieghoff. Και τα δύο αυτά λειόκαννα έχουν κλειδί στη μορφή ολισθαίνοντος καλύμματος. Οταν κλείνουν μοιάζουν με την σωλήνα-κλείστρο του Palintid. Το κλειδί-καπάκι καταπονείται λιγότερο από άλλους τύπους κλειδιών ακριβώς επειδή μοιάζει με το σύστημα του πρωτόγονου όπλου. Η κάννη είναι εναγκαλισμένη από την βαθιά βάση, οι δυνάμεις αναπτύσσονται σε άξονα που είναι κοντά στο κέντρο των καννών, ενώ το σχήμα του κλειδιού ουσιαστικά δημιουργεί μια σωλήνα που αγκαλιάζει τις κάννες.
Επίσης η λειτουργικότητα του Palintid δείχνει τις αδυναμίες συστημάτων κλειδώματος και εξηγεί γιατί μερικοί τύπου κλειδιών είναι πιο επιρρεπής σε κουνήματα από άλλους. Οσο πιο πολύ απέχουν το κλειδί και ο πίρος των καννών από τον άξονα της κάννης τόσο πιο πολύ “ζορίζεται” το σύστημα στην πυροδότηση. Το πιο απόμακρο κλείδωμα είναι στο σουπερποζέ με κλειδιά κάτω από την κάτω κάννη. Στο Palintid όλα δουλεύουν πάνω στον κεντρικό άξονα της κάννης. Το σχήμα έχει πολλά να μας διδάξει για την σχεδίαση νέων όπλων και είναι μια πρόκληση για σχεδιαστές και εφευρέτες.
ΥΠΑΡΧΕΙ ΕΞΕΛΙΓΜΕΝΟΣ ΤΥΠΟΣ;
Ναι υπάρχει ένα μοντέλο που έφτιαξε ο Αμερικανός ταγματάρχης Richardson, καμία σχέση με το ομώνυμο σύγχρονο μονόκαννο.
Ο Richardson είχε υπηρετήσει με τους αντάρτες στις Φιλιππίνες και είχε χρησιμοποιήσει τα Palintid. Οταν επέστρεψε παρασημοφορημένος στην Αμερική έστησε μια εταιρεία κατασκευής και εμπορίας ενός Palintid με σκανδάλη. Το ονόμασε το Richardson Guerrilla Gun, το Αντάρτικο Λειόκαννο.
Η λειτουργεία του Guerrilla Gun ήταν όμοια με το πρωτόγονο σύστημα, με την διαφορά του κοντακιού και της ιδιόμορφης σκανδάλης.
Η λειτουργεία του όπλου ήταν απλούστατη. Εμπαινε το φυσίγγι στη θαλάμη της κάννης. Η κάννη έμπαινε στο κλείστρο και τραβιόταν προς τα πίσω μέχρι που να βρει το σκαλί της σκανδάλης. Ο χειριστής πρότεινε το όπλο προς το στόχο, σκοπεύοντας κανονικά αφού υπήρχε κοντάκι και σκανδάλη. Οταν πίεζε την σκανδάλη η τάση από το αριστερό χέρι έφερνε την κάννη πίσω και πυροδοτούσε το όπλο. Για να γίνει εξαγωγή του κάλυκα αποτραβιόταν η κάννη από την βάση, κάτι απλό αφού δεν υπήρχαν κλειδιά και εμπόδια.
Το Αντάρτικο Λειόκαννο δεν έπιασε στην αμερικανική αγορά, ούτε και πουλήθηκε στο εξωτερικό. ¨Οσα από τα λίγα όπλα επιβίωσαν είναι συλλεκτικά αντικείμενα, και δικαίως, αφού είναι σταθμός στην τεχνολογική εξέλιξη του λειόκαννου.
Εδώ θα δείτε την χρήση ενός Αντάρτικου Οπλου: