Ο ΣΣΙΠΕΤΤΟΣ

Η λέξη στην κυπριακή διάλεκτο για το κυνηγετικό λειόκαννο είναι σσιπέττος. Το Σ παχύ, όπως το αγγλικό “sh”. Και με διπλά “Τ” και όχι “ΝΤ” (για τους επίδοξους μίμους).

Οσους συμπατριώτες μου ρώτησα για την καταγωγή της λέξης μου έλεγαν ότι “μάλλον” είναι τούρκικη. Το συμπέρασμα προφανώς το έβγαζαν από το βαρύ αρχικό “Σ”.

Οπως συχνά συμβαίνει αποδώσαμε κάτι μη ελληνικό στη γλώσσα μας σε λάθος πηγή. Το κάνουμε με τις αραβικές λέξεις ντουνιά, ζαμάνια και πολλές άλλες.

Επίσης ξεχνούμε ότι από το 1190 μέχρι το 1571 είχαμε στην Κύπρο Γάλλους (Λουζινιανούς) Γενοάτες και Ενετούς. Κατ’αυτή την περίοδο μάλλον είδαν οι πρόγονοι μας τα πρώτα πυροβόλα όπλα, δεν περίμεναν μέχρι το 1571 και την κάθοδο των Τούρκων, άρα είναι πιο πιθανή η ενσωμάτωση κάποιας λατινογενούς λέξης.

Στα ισπανικά το λειόκαννο λέγεται Escopeta και ο κατασκευαστής του Escopetador.

Ωστόσο η λέξη δεν είναι ισπανικής ρίζας, προέρχεται από την ιταλική Schioppo, έκρηξη, και η μικρή έκρηξη λέγεται Schioppetto. Στη νότιο Ιταλία, από όπου πέρασαν οι Ισπανοί ως κυβερνήτες, το λειόκαννο λέγεται μέχρι σήμερα Scuppatta και στην τοπική διάλεκτο της νότιας Ιταλίας προφέρεται Σιουππάττα, με το ίδιο βαρύ αρχικό Σ όπως….. Σσιπέττο.

Και ανάμεσα στα κυνηγετικά σύνεργα είναι και η κουρτέλλα, η βούρκα, η παλάσκα, οι ποδίνες, οι χαρτούτσιες των οποίων η γλωσσική καταγωγή μάλλον είναι όμοια με αυτή του Σσιπέττου.

Leave a Reply