Ο δάσκαλος Joseph Manton, μαθητές του υπήρξαν οι μεγαλύτεροι κατασκευαστές αγγλικών όπλων.
Ρωτά ο αναγνώστης κύριος Ρεντίφης:
Νικήτα καλημέρα και να είσαι πάντα καλά!
Πριν σου παραθέσω την απορία μου, θέλω να σε ευχαριστήσω θερμά για τις σαφείς και εμπεριστατωμένες απαντήσεις, που μας δίνεις όλα αυτά τα χρόνια, μέσω της ιστοσελίδας σου! Οι συγκεκριμένες απαντήσεις μάς “ανακουφίζουν” από αμφιβολίες και απορίες που μας “ταλανίζουν” κατά καιρούς…
Θα ήθελα, σε παρακαλώ πολύ, να μου διευκρινίσεις αν, όντως, τα λειόκαννα δίκαννα εγγλέζικης κατασκευής είναι ανώτερης ποιότητος από οποιαδήποτε άλλα δίκαννα όπλα παγκοσμίως… Αληθεύει αυτή η φήμη; Επίσης, εάν ισχύει αυτή η υπεροχή, ποιοι είναι λόγοι για τους οποίους συμβαίνει;
Τέλος, αναρωτιέμαι γιατί όλα τα εγγλέζικα λειόκαννα δίκαννα είναι “απλησίαστα” στην τιμή για τον μέσο αγοραστή… Επειδή είναι χειροποίητα; Άραγε, δεν υπάρχει, έστω, μία εγγλέζικη εταιρεία που να δημιουργεί λειόκαννα δίκαννα μαζικής παραγωγής, που να είναι προσιτά και ανταγωνιστικά ως προς την τιμή, σε σύγκριση με τα αντίστοιχα του ευρωπα’ι’κού νότου;
Σε ευχαριστώ προκαταβολικά Νικήτα!
ΑΠΑΝΤΗΣΗ
Boxall & Edminston με μισές φωτιές, ακολουθεί τα πρότυπα του γνήσιου αγγλικού Ανσον Ντήλυ αλλά με πολλή συμβολή μηχανών CNC και σκάλισμα με λέιζερ.
Επίκαιρη ερώτηση διότι αυτές τις μέρες παλεύω με ένα μακροσκελές αγγλικό κείμενο που άρχισε από άρθρο και μάλλον θα καταλήξει σε βιβλίο για αυτό ακριβώς το θέμα.
Ας δούμε τα πράγματα με τη σειρά.
Η αγγλική οπλοκατασκευή, ως διαδικασία παραγωγής κρινόμενη χωρίς εστίαση στο προϊόν, είναι καθεαυτή μια ενδιαφέρουσα υπόθεση. Το σύστημα της μαθητείας που αρχίζει από την ηλικία των 16, παλαιότερα ήταν ακόμη πιο νωρίς, παίρνει σχετικά αμόρφωτα παιδιά και μέσα σε επτά χρόνια αποδίδει πρωτομάστορες που κατασκευάζουν αριστουργήματα. Είχα γράψει παλαιότερα για το πως τέσσερα παιδιά, ο Wogdon, Wigg και τα αδέλφια Manton μαθήτευσαν στον Ιρλανδό Newton και έγιναν και οι τέσσερις πρωτοκλασάτοι οπλοκατασκευαστές στο Λονδίνο. Ο ένας Manton, ο Joseph, επικεντρώθηκε στο λειόκαννο και κοντά του μαθήτευσαν στις αρχές του 19ου αιώνα οι Purdey, Boss, Greener και Lancaster.
Σημειώστε ότι κανένας Αγγλος μάστορας δεν είχε, και οι περισσότεροι συνεχίζουν να μην έχουν, επίσημες σπουδές σε μηχανολογία ή μεταλλοτεχνία. Οτι μαθαίνουν είναι από την μαθητεία τους δίπλα σε παλαιότερους μάστορες. Αυτοί οι σχετικά αμόρφωτοι τεχνίτες έβγαλαν δίκαννα που θεωρούνται άρτια μηχανολογικά και εργονομικά. Δούλεψαν χωρίς μηχανολογικά σχέδια, χωρίς καν σκίτσα σε χαρτί, και όμως έβγαλαν εξαιρετική δουλειά.
Εξαιρετική δουλειά που απέδωσε το περίπου τέλειο σύνεργο για τι ακριβώς; Εδώ αρχίζουν τα δύσκολα.
Το αγγλικό πλαγιόκαννο με τους αυτομάτους εξολκείς, το υποβοηθούμενο άνοιγμα, την αυτόματη ασφάλεια, δημιουργήθηκε σε συνεργασία με την πελατεία και το είδος κυνηγίου που έκαναν οι πελάτες. Αυτό να μην το ξεχνάμε. Η πελατεία τότε αποτελείτο από άτομα που έκαναν ένα είδος κυνηγίου που αναπτύχθηκε στην Βρετανία και είναι σχετικά άγνωστο αλλού: το κυνήγι φασιανού κυρίως, και δευτερευόντως πέρδικας, από στάσιμα “τουφέκια” που πυροβολούν πουλιά σπρωγμένα από παγανιστάδες.
Δεν είναι τυχαίο ότι οι Αγγλοι οι ίδιοι αποκαλουν αυτό το κυνήγι πυροβόλημα, Shooting, και όχι κυνήγι, Hunting. Συχνά οι κυνηγοί είχαν ζευγάρια όπλων, δηλαδή δύο όπλα όμοια, και γεμιστές όπλων. Η δουλειά του κυνηγού ήταν να πυροβολήσει όσο το δυνατόν πιο γρήγορα, να ρίξει όσο το δυνατόν περισσότερες βολές κατά τη διάρκεια της παγάνας.
Η εμπειρία που πρόσφεραν αυτά τα εξαίσια δίκαννα ήταν η απόλαυση της βολής. Και σε αυτό όντως είναι εξαιρετικά. Θα μπορούσαν κάλλιστα οι Αγγλοι να χρησιμοποιήσουν πεντάσφαιρες καραμπίνες μετά την εμφάνιστη της Α-5 το 1903, αλλά θα έχαναν την απόλαυση της βολής, απόλαυση που δίνει η χρήση ενός αντικειμένου που εξελίχθηκε και δουλεύτηκε ώστε να γίνει το τέλειο σύνεργο για το συγκεκριμένο είδος κυνηγίου.
Οι ιδιοκτήτες τους σπάνια ασχολούνταν με τα όπλα μετά το τέλος της κάθε παγάνας. Ακόμη και για την μεταφορά ασχολούνταν άλλοι. Οσο για περπατητό κυνήγι, αυτό σπάνια γινόταν και αν γινόταν ήταν σε ομαλά εδάφη που δεν έβαζαν το όπλο σε κίνδυνο.
Σουπερποζέ της Boxall & Edminston, ακολουθούν το σύστημα κλειδιών Boss αλλά πωλούνται στο ένα δέκατο της τιμής του Boss.
Οταν έληξαν οι πατέντες που προστάτευαν τα αγγλικά δίκαννα οι κατασκευαστές της ηπειρωτικής Ευρώπης έπεσαν με τα μούτρα στην αντιγραφή των αγγλικών προτύπων. Ειδικά οι Βέλγοι, και μετέπειτα οι Ισπανοί, άρχισαν να προσφέρουν δίκαννα με μισές φωτιές Ανσον Ντήλυ, και με ολόκληρες τύπου Holland με την σέσουλα. Οπτικά τα δίκαννα αυτά είναι όντως όμοια με τα Αγγλικά. Η διαφορά φαίνεται στο πιάσιμο και στον χειρισμό. Εκεί οι διαφορές είναι τόσο μεγάλες που ακόμη και ένας αδαής που δεν έχει ξαναπιάσει όπλο στα χέρια του καταλαβαίνει τη διαφορά.
Κατασκευαστικά λοιπόν το αγγλικό όπλο ξεχωρίζει. Πρόσφατα οι αγγλικές εταιρείες πέρασαν στην εποχή των μηχανών CNC σε συνδυασμό με το φινίρισμα στο χέρι και μπορεί κανείς να πει ότι η ποιότητα τους έχει ανέβει ακόμα πιο πολύ. Πάντα όμως μιλάμε για όπλα που ακολουθούν πιστά τα πρότυπα του 1880 ενώ οι τιμές για τα δίκαννα των μεγάλων κατασκευαστών, Purdey, Holland, Boss, Westley Richards, ξεκινούν από τις 55 000 Ευρώ με αναμονή δύο χρόνια για την παράδοση.
Η τιμή περιλαμβάνει βέβαια το πριμ του ονόματος. Νέοι Αγγλοι κατασκευαστές, όπως η Boxall and Edminston, (δείτε σχετικό άρθρο στην Οπλογνωσία) προσφέρουν την ίδια δουλειά, μίγμα μηχανουργικής επεξεργασίας CNC και φινιρίσματος στο χέρι, με τιμές από 11 000 Ευρώ. Αυτοί οι κατασκευαστές δεν έχουν, ακόμα, το όνομα που αυξάνει την εμπορικότητα και το κασέ του αντικειμένου.
Το θέμα είναι ότι όλα τα αγγλικά όπλα παραμένουν πιστά αντίγραφα των προτύπων του 1880. Είναι δηλαδή ιδανικά για στάσιμο τουφέκισμα εισερχόμενων πουλιών. Ο υπόλοιπος κόσμος δεν κυνηγά από στάσιμα καρτέρια. Για τους περισσότερους κυνηγούς στον κόσμο κυνήγι είναι μια δραστηριότητα που διεξάγεται σε δύσκολα εδάφη, ακολουθώντας έναν σκύλο. Ο κυνηγός κάτοχος του όπλου είναι ο μόνος και αποκλειστικός χρήστης, μεταφορέας, καθαριστής, συχνά και οπλουργός του όπλου του. Αλλες συνθήκες δηλαδή από αυτές για τις οποίες εξελίχθηκε το αγγλικό δίκαννο. Και να μην ξεχνάμε ότι η απόλαυση που ψάχνουμε είναι διαφορετική από εκείνη των Αγγλων στις παγάνες, στα δικά μας κυνήγια η ποσότητα των βολών είναι πολύ κάτω στην ιεράρχηση των απολαύσεων του κυνηγίου, ότι και αν λένε οι αντικυνηγοί προπαγανδιστές.
Μπορείς να κυνηγήσεις πχ μπεκάτσα στα Τζουμέρκα με αγγλικό δίκαννο; Σαφώς και μπορείς, αλλά όταν η λεπτή κάννη του αγγλικού όπλου (πάχος τοιχώματος κάτω από 40 χιλιοστά της ίντσας) κτυπήσει σε ένα κλαδί, όταν ραγίσει το κοντάκι, όταν ξεκολλήσει κάποια ρίγα να ξέρεις ότι οι τιμές επισκευής είναι ανάλογες της τιμής απόκτησης. Πρόσφατα έμαθα ότι ένα νέο κοντάκι για όπλο με ολόκληρες φωτιές απαιτεί ένα τουλάχιστον χρόνο για την κατασκευή και 7000 Ευρώ.
Αν δεν έχεις την οικονομική άνεση, ή το ψυχικό σθένος, να υποστείς το ρίσκο τότε θα κυνηγάς με άγχος, κουβαλώντας όχι όπλο αλλά ένα πανάκριβο περιουσιακό στοιχείο στο βουνό. Αν το αντέχεις αυτό, καλώς, αν όχι θα απηυδήσεις.
Η βλητική απόδοση δεν ήταν και δεν είναι σημείο υπεροχής για τα αγγλικά ή όποια άλλα όπλα. Οι έρευνες του Δρος Jones έχουν βάλει οριστικό τέλος στις γνώμες περί όπλων που βγάζουν καλές τουφεκιές κλπ. Ο Jones απέδειξε, βεβαιώνοντας τους Journee και Lowry, ¨οτι η βολή του κυνηγετικού όπλου υπακούει σε στατιστικούς κανόνες και είναι συνάρτηση βάρους γόμωσης και τσοκ. Με άλλα λόγια, όλα τα όπλα ρίχνοντας καλά φυσίγγια βγάζουν καλές τουφεκιές. Η διαφορά στην απόδοση έρχεται από την σκοπευτική τεχνική και την εργονομία του όπλου. Στην εργονομία οι Αγγλοι μας έδειξαν τον δρόμο και σε αυτό πρέπει να τους εγνωμονούμε και να τους αποδίδουμε τα εύσημα.
Αυτή η εργονομία μπορεί να μεταφερθεί σε άλλα όπλα, ενδεχομένως πιο στιβαρά και πιο ευκολοσυντήρατα από τα ευαίσθητα και απαιτητικά αγγλικά όπλα για όσους δεν αντέχουν το άγχος της φροντίδας ενός καλλιτεχνήματος στο βουνό. Σε αυτή την συνωμοταξία κυνηγών εντάσσω και τον εαυτό μου. Το καλό μένει σπίτι και στο βουνό πάει το Citori.
Ωστόσο το Citori φόρεσε κοντάκι στα μέτρα μου, και ρυθμίστηκε στον πίνακα με την μέθοδο Churchill που περιγράφηκε εδώ αρκετές φορές και έτσι μπορεί να είναι αμερικανική σχεδίασης, ιαπωνικής κατασκευής και ελληνικής τροποποίησης, αλλά η βάση γνώσεων για αυτά ήταν αγγλική.
Σήμερα είναι δυνατόν να βρεθεί καινούργιο όπλο που προσφέρει τη δυνατότητα ρύθμισης του κοντακιού σε λίγα λεπτά, συντηρείται από τον κάτοχο του χωρίς εργαλεία, επισκευάζεται άμεσα με ανταλλακτικά που κουμπώνουν χωρίς καμία εφαρμογή, με τιμή κάτω από 1000 Ευρώ. Οσο δηλαδή θα χρέωναν οι Αγγλοι μάστορες για μια βαφή καννών.
Μπορεί αυτό το σύγχρονο όπλο να είναι καραμπίνα, με κάπως αδιάφορο ζύγισμα (που μορεί όμως να ζυγιστεί και να βολέψει τον κάτοχο του) και να μην προσφέρει την πλήρη απόλαυση βολής. Από την άλλη, θα μεταφέρεται στο βουνό χωρίς άγχος και οποια αβαρία δεν θα αντιμετωπίζεται με σφιγμένα από στεναχώρια χείλη.
Δεν είναι λίγοι οι συνάδελφοι που έχουν οπλο-ερμάρια γεμάτα ακριβά χειροποίητα δίκαννα και μια καραμπίνα. Στο καρτέρι πάνε με τα δίκαννα, στο περπατητό βγαίνει η καραμπίνα. Αυτή η λύση της “δυοπλίας” ικανοποιεί την δίψα για κατοχή και χρήση του ονειρεμένου δίκαννου καθώς και την ανεμελιά στα δύσκολα κυνήγια όπου ο τραυματισμός του όπλου είναι περίπου δεδομένος.