ΑΛΗΘΕΙΕΣ ΚΑΙ ΜΥΘΟΙ
Η συζήτηση για τις κάννες στα καφενεία, παραδοσιακά και ηλεκτρονικά, δίνει και παίρνει. Για όποιον έχει επισκεφθεί εργοστάσια κατασκευής όπλων η κουβέντα έχει την πλάκα της.
Σε μια τέτοια συζήτηση άκουσα το εξής:
“Τα όπλα Remington βγάζουν καλές τουφεκιές διότι οι κάννες τους δεν είναι από ψυχρή σφυρηλάτηση, είναι παραδοσιακά φτιαγμένες με τρυπάνια.” Αυτό να λέγεται από συνομιλητή με πάθος, με κοκκινισμένα μάγουλα και την φλέβα στον κρόταφο να σφυροκοπά. Αλλη άποψη που διάβασα είναι ότι “η ψυχρή σφυρηλάτηση απαιτεί και μετέπειτα κρυογονική επεξεργασία διότι το ψύχος από την ψυχρή σφυρηλάτηση μένει μέσα στην κάννη και την σκληραίνει”. Ημαρτον!
Προφανώς χρειάζονται διευκρινήσεις.
Η ψυχρή σφυρηλάτηση είναι γερμανική εφεύρεση που εφαρμόστηκε στα τέλη της δεκαετίας του 1930, στην προπαρασκευή για τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Η ανάγκη για μια γρήγορη κατασκευή καννών για τα ταχύβολα πολυβόλα του γερμανικού στρατού, τα MG42, επέβαλε την γρήγορη κατασκευή. Αυτά τα πολυβόλα με ρυθμό πυρός 1200 σφαίρες το λεπτό “έτρωγαν” κάννες.
Μηχανή σφυρηλάτησης καννών της αμερικανικής εταιρείας Ruger.
Μεταπολεμικά η αυστριακή εταιρεία GFM ανέπτυξε την τεχνογνωσία και έφερε την ψυχρή σφυρηλάτηση στα σκοπευτικά και κυνηγετικά όπλα.
Τι είναι η ψυχρή σφυρηλάτηση; Πρόκειται για διαδικασία όπου ένας ατσάλινος κύλινδρος σφυροκοπείται πάνω σε ένα αρσενικό καλούπι και παίρνει το σχήμα της κάννης. Το καλούπι δίνει και την εσωτερική επιφάνεια της κάννης μαζί με την θαλάμη και το τσοκ και έτσι ελαχιστοποιεί τον χρόνο κατασκευής και επιταχύνει την παραγωγή καννών.
Στην παραδοσιακή μέθοδο οι κάννες άρχιζαν ως μακρυοί μεταλλικοί κύλινδροι που τρυπιούνται με μακριά τρυπάνια και στη συνέχεια με τρυπάνια ακριβείας (αλεζουάρ) για να διαμορφωθούν οι αυλοί, θαλάμες κλπ των καννών. Η παραδοσιακή μέθοδος έχει και αυτη προβλήματα από τις εσωτερικές τάσεις και τοπική σκλήρυνση που επιφέρει η χρήση τρυπανιών.
Πόσο καλή είναι η ψυχρή σφυρηλάτηση;
Αυτή είναι μια ακριβής μετάφραση από μελέτη ερευνητή του πανεπιστημίου Purdue των ΗΠΑ:
“Στην ψυχρή σφυρλάτηση απαιτείται ατσάλι υψηλής καθαρότητας. Η περιεκτικότητα σε ξένη ύλη δεν μπορεί να υπερβαίνει το 0,025%. Για να επιτευχθει αυτή η καθαρότητα υλικού το ατσάλι συνήθως λιώνει δύο ή περισσότερες φορές σε ηλεκτρικούς κλιβάνους και μετά σε θάλαμο κενού αέρος όπου και εξαερώνεται. Τα ξένα υλικά στο ατσάλι ασκούν αρνητική επίδραση στην πλαστικότητα του.”
Και συνεχίζει η μελέτη:
“Για αυτό, σε αυτή την διαδικασία της ψυχρής σφυρηλάτησης απαιτείται ατσάλι υψηλής ποιότητας. Οσο πιο ομοιογενές το υλικό τόσο λιγότερα προβλήματα παραγωγής παρουσιάζονται…..το αρχικό υλικό περνά από διαδικασία εξάλειψης τάσεων….μετά την σφυρηλάτηση περνά ξανά από την ίδια διαδικασία.”
Και εδώ έρχεται το πιο σημαντικό:
“Το υλικό στην αρχική του κατάσταση έχει αντοχή από 750 έως 1050 Νιούτον ανά τετραγωνικό χιλιοστό. Μετά την σφυρηλάτηση η αντοχή ΑΥΞΑΝΕΤΑΙ κατά 10 τοις εκατό. Οι πιο κοινοί τύπου ατσαλιού για ψυχρή σφυρηλάτηση καννών είναι:
- 32 Cr Mo V 1210
- 21 Cr Mo V 511
- 14 Ni Cr 14
- 50 Cr V 4
- 50 Cr V 4″
Η μελέτη λοιπόν λέει ξεκάθαρα ότι για την ψυχρή σφυρηλάτηση απαιτείται άριστο υλικό, που περνά διαδικασία εξάλειψης εσωτερικών τάσεων πριν και μετά την σφυρηλάτηση και στο τέλος της διαδικασίας βγαίνει ενισχυμένο. Δεν χρειάζονται πρόσθετα σχόλια.
Οι μελετητές Briggs και Higley σχολιάζουν:
“Η εταιρεία Ruger έχει έξη μηχανές ψυχρής σφυρηλάτησης…. η Remington έχει περισσότερες”. Δηλαδή οι τόσο καλές κάννες της καραμπίνας Remington που τόσο εκθείαζε ο παθιασμένος συνομιλητής, και έλεγε ότι ήταν ανώτερες από τις σφυρήλατες, τελικά είναι…. σφυρήλατες.
Επειδή η κάθε μηχανή ψυχρής σφυρηλάτησης κοστίζει ένα εκατομμύριο Ευρώ, είναι ευνόητο ότι οι μικροί κατασκευαστές δεν έχουν τέτοιες μηχανές. Τις έχουν όμως οι μεγάλοι κατασκευαστές και όσοι ασχολούνται με την πώληση πρώτων υλών στους μικρούς. Είναι βέβαιο ότι μια μεγάλη μερίδα των όπλων που χαρακτηρίζονται ως “ύψιστης ποιότητας”, και τονίζεται η παραδοσιακή χειροποίητη κατασκευή τους, έχουν σφυρήλατες κάννες, και αυτό δεν είναι καθόλου κακό, το αντίθετο μάλλον.
Οπως είδαμε στα άρθρα για το καλό όπλο και το ατσάλι, οι σύγχρονες μέθοδοι κατασκευής επιβάλλουν την χρήση καλύτερων ατσαλιών από ότι στην παραδοσιακή χειροποίητη κατασκευή. Είναι προφανές ότι το ίδιο ισχύει και για τις κάννες.