Τρακτέρ με κύλινδρο που τσακίζει και ξαπλώνει τα υπολείμματα σπαρτών, από την εταιρεία Rodale.
Η παραδοσιακή εικόνα του γεωργού είναι πάνω στο τρακτέρ, ή πίσω από ζώα, καθώς οργώνει.
Το όργωμα, αυτή η παραδοσιακή γεωργική ασχολία, είναι αχρείαστη λένε μερικοί ειδικοί. Είναι δυνατό να καλλιεργηθεί το έδαφος χωρίς ποτέ να μπει το ινί και να διαταράξει το χώμα, και μάλιστα αυτή η μέθοδος αυξάνει την υγεία του εδάφους και τα κέρδη του γεωργού.
Η αρχή έγινε από τον Ιάπωνα Φουκουόκα που άρχισε να καλλιεργεί χωρίς όργωμα λίγο μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Μετά ακολούθησε μια πιο επιστημονική προσέγγιση και σήμερα πολλοί ειδικοί και καθηγητές γεωπονικής προτείνουν την καλλιέργεια χωρίς όργωμα και υπολογίζεται ότι ένα τρίτο των σιτηρών της Αμερικής παράγεται χωρίς όργωμα.
Τι κάνει το όργωμα και γιατί το εφαρμόζουμε εδώ και χιλιάδες χρόνια;
Το όργωμα διασπά το έδαφος, αυξάνει την διείσδυση του αέρα και του νερού ενώ εξαντλεί τα ζιζάνια, τα ανεπιθύμιτα χόρτα. Ομως το όργωμα είναι μια βίαιη επέμβαση που διαταράσσει την δομή του εδάφους και την “βιοποικιλότητα” του. Υπάρχουν πιο εξυπνοι, πιο ωφέλιμοι και πιο φτηνοί τρόποι να επιτύχουμε το ίδιο αποτέλεσμα.
Στην μέθοδο χωρίς όργωμα τα ζιζάνια δεν ξεριζώνονται αλλά “τσακίζονται” με έναν κύλινδρο που έχει κόγχες. Το τσάκισμα γίνεται πριν καρποφορήσουν τα αγριόχορτα και έτσι τα πεσμένα στελέχη τους παραμένουν πεσμένα στο έδαφος και δρουν ως προστασία και λίπασμα καθώς σαπίζουν, ενώ δεν αφήνουν σπόρους για ανανέωση.
Οι ρίζες των ζιζανίων μένουν στο έδαφος και σαπίζουν και έτσι ανοίγουν διόδους για τον αέρα και το νερό.
Η σπορά γίνεται με ειδικό μηχάνημα που εμφυτεύει τους σπόρους ανάμεσα στα τσακισμένα ζιζάνια. Οταν ωριμάσουν τα σπαρτά και γίνει η συγκομιδή η καλαμιά δεν καίγεται, αφήνεται να σαπίσει και η νέα σπορά γίνεται ανάμεσα στην καλαμιά.
Η συνεχής λίπανση του εδάφους από την αποσύνθεση των χόρτων και της καλαμιάς μειώνει την αναγκαιότητα χρήσης συνθετικών λιπασμάτων. Επίσης η αποσύνθεση δρα σαν μια επιτόπου κομποστοποίηση που βελτιώνει την ποιότητα του εδάφους καθώς και την ποσότητα του. Σε ένα πειραματικό κτήμα του πανεπιστημίου του Ρέντινκγ που δεν έχει οργωθεί για έναν αιώνα το έδαφος είναι αρκετά εκατοστά πιο ψηλό από τα γειτονικά κτήματα που οργώνονται μια, τουλάχιστον, φορά κάθε χρόνο.
Ο καθηγητής Ραττάν Λαλ του πανεπιστημίου του Οχάιο, ειδικός στη μέθοδο Μη Οργώματος υποστηρίζει ότι η μέθοδος απορροφά διοξείδιο του άνθρακα από την ατμόσφαιρα και έτσι έχει δρα σαν βελτιωτικό για την ατμόσφαιρα.
Σε φτωχά εδάφη, όπως αυτά των νησιών, η μέθοδος έχει την πρόσθετη αξία της παραγωγής νέου εδάφους από την αποσύνθεση των χόρτων. Βέβαια αυτή η άποψη της μεθόδου ήταν γνωστή στους παλαιότερους καλλιεργητές που εφάρμοζαν την αμειψισπορά. Οι παλιοί έσπερναν φυτά που παγιδεύουν το άζωτο στο έδαφος (σινάπι, κουκιά, κλπ). Οταν ωρίμαζαν τα όργωναν μέσα στο χώμα αυξάνοντας την περιεκτικότητα του σε άζωτο αλλά και την δομή του. Αυτή ήταν μια μέθοδος λίπανσης που έχει εκτοπιστεί από τα χημικά λιπάσματα.
Η ποιότητα του καλλιεργημένου εδάφους έχει τεράστια σημασία για το θήραμα και το κυνήγι. Το θήραμα δεν είναι “προϊόν” του παρθένου δάσους. Το θήραμα βρίσκει τροφή και νερό στις καλλιέργειες και όσο πιο φιλικές προς το θήραμα είναι οι μέθοδοι καλλιέργειας τόσο περισσότερο θήραμα θα έχουμε.
Επιπλέον, το υγιές έδαφος και οι ήπιες μορφές καλλιέργειας προλαβαίνουν την διάβρωση του εδάφους που είναι το μεγαλύτερο περιβαλλοντικο πρόβλημα της Ελλάδας.