Ο φασιανός μπορεί να εξελιχθεί στο “μεγάλο” θήραμα για τον Έλληνα κυνηγό. Το μέγεθος του σημαίνει ότι η θήρευη έστω και ενός πουλιού θα θεωρείται ικανοποιητική “τσάντα”, ενώ το κυνήγι του δοκιμάζει τα κυνηγετικά σκυλιά και έτσι ικανοποιεί τους κυνύφολιους κυνηγούς.
Οι φασιανοί έχουν “πιάσει” σε διάφορα σημεία της Ελλάδας όπου επιτρέπεται το κυνήγι. Ομως η εξάπλωση του φασιανού δεν είναι αρκετά γρήγορη ή ευρεία σε μια χώρα που είναι αραιοκατοικημένη και έχει αρκετά πυκνά για να επιβιώσει ο φασιανός. Τι δεν αφήνει τον φασιανό να εξαπλωθεί;
Ισως τα συμπεράσματα των μελετητών Μουσίλ και Κόννελυ να δίνουν μια απάντηση.
Οι επιστήμονες μελέτησαν την επίδραση της αρπακτικότητας σε δύο πληθυσμούς φασιανού. Ο πρώτος ήταν άγρια πουλιά, 31 αρσενικά και 112 θηλυκά, ενώ ο δεύτερος αποτελείτο από 230 αρσενικά και 1059 θηλυκά από απελευθέρωση.
Σε κάθε περίπτωση οι άγριοι φασιανοί επιβίωναν καλύτερα από τους εκτρεφόμενους. Αυτό είναι αναμενόμενο αποτέλεσμα που έχει καταγραφεί και σε μελέτες άλλων επιστημόνων.
Πέρα όμως από την επιβίωση υπήρχε και το πρόβλημα της αρπακτικότητας που ήταν καταμετρημένο με ακρίβεια, αφού τα πουλιά έφεραν ραδιοπομπούς και έτσι οι επιστήμονες ήξεραν ακριβώς τι γινόταν. Συνολικά 134 πουλιά χάθηκαν από αρπακτικά. Το 54 τοις εκατο χάθηκε από άγνωστους θύτες, το 26 τοις εκατό από θηλαστικά αρπακτικά, 12 τοις εκατό από φτερωτούς θύτες και το 4 τοις εκατό από ανθρώπινη δραστηριότητα.
Η σύγκριση της ανθρώπινης αρπακτικότητας σε σχέση με την υπόλοιπη είναι εκπληκτική και δίνει μια απάντηση σε οσους αναφέρουν το κυνήγι (νόμιμο ή παράνομο) ως λόγο μείωσης θηραμάτων ενώ βλέπουν την “φυσική” αρπακτικότητα ως αμελητέα ποσότητα.
Στην δεύτερη χρονιά της μελέτης τα αρπακτικά αφαιρέθηκαν απο το χώρο της μελέτης και αυτό οδήγησε σε άμεση αύξηση της επιβίωσης των άγριων αρσενικών φασιανών. Παραδόξως, δεν υπήρξε διαφορά στην επιβιωσιμότητα των θηλυκών πουλιών, άγριων ή εκτροφής. Είναι πιθανό ότι η συμπεριφορά του αρσενικού φασιανού, καθώς και η εμφάνιση του (έντονα χρώματα έλλεψη καμουφλάζ) τον καθιστούν ευάλωτο στα αρπακτικά.
Να σημειώσουμε εδώ ότι η εξάπλωση του φασιανού εξαρτάται από τα αρσενικά πουλιά που θα αναγκαστούν να διεκδικήσουνε τον δικό τους ζωτικό χώρο έκω από τα όρια των κυρίαρχων αρσενικών. Αυτη η εξάπλωση μάλλον είναι δύσκολη όταν ο χώρος βρίθει από αλεπούδες, κουνάβια, αδέσποτα σκυλιά και γάτες. Το πρόβλημα της αρπακτικότητας από αδέσποτα έχει καταγραφεί και από την Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία αλλά τίποτε δεν γίνεται για να ελεγχθεί. Με ευχολόγια δεν λύνεται το πρόβλημα, ούτε και μπορεί να μειωθεί με μέτρα αστικού τύπου, πχ την στείρωση και απελευθέρωση των αδέσποτων σκύλων και γάτων στη φύση. Τα αδέσποτα στην ύπαιθρο είναι ζώα που αναπαράγονται και ζουν σαν άγρια, δεν είναι κατοικίδια που ξεπόρτισαν. Η λύση είναι μια και την εφαρμόζουν όλες οι πολιτισμένες χώρες- η θανάτωση των αδέσποτων ζώων που λυμαίνονται την ύπαιθρο.
Σε ότι αφορά την επιτυχία φωλεοποίησης και στην παραγωγικότητα η μελέτη έδειξε ότι οι άγριοι φασιανοί είχαν 10 φορές περισσότερη επιτυχία στην επιβιωσιμότητα, ήταν 8 φορές πιο γόνιμοι και το κόστος εμπλουτισμού με άγρια θηλυκά ήταν στο ένα τρίτο του κόστους εμπλουτισμού με εκτρεφόμενα.
Οι επιστήμονες συμπεραίνουν ότι η μέθοδος απελευθέρωσης εκτρεφόμενων πουλιών την άνοιξη είναι ακριβό μέσο εμπλουτισμού όταν υπάρχει η εναλλακτική λύση της σύλληψης και μεταφοράς άγριων φασιανών. Βέβαια όταν δεν υπάρχει αυτή η επιλογή, τότε μια συνετή και οργανωμένη απελευθέρωση που θα συνοδεύεται από μείωση της αρπακτικότητας είναι η μόνη επιλογή.