Στην Αγγλία η πρακτική της απελευθέρωσης φασιανού και πέρδικας χρονολογείται τουλάχιστον από την εποχή του βασιλιά Καρόλου του Β, από το 1688. Κρίνουν λοιπόν οι Αγγλοι ότι μετά από τόσους αιώνες συσσωρευμένης εμπειρικής γνώσης η διαδικασία του εμπλουτισμού ενός κυνηγότοπου με αυτά τα θηράματα είναι γνωστή και δεν χρειάζεται μελέτη πριν την εφαρμογή. Παρέχουν όμως πρακτικές συμβουλές για την μεγιστοποίηση της επιτυχίας ενός εμπλουτισμού και κρατούν στατιστικά στοιχεία για την τελική κατάληξη των θηραμάτων που απελευθερώνουν, δηλαδή πόσα θηρεύτηκαν, πόσα φαγώθηκαν από αρπακτικά και το σημαντικότερο: πόσα μένουν και ζουν ελεύθερα και αναπαράγονται.
Εμείς αποφασίσαμε να κάνουμε το αντίθετο! Αλλαξαν οι όροι και τώρα γίνεται μελέτη, που πληρώνεται από τους κυνηγετικούς συλλόγους, δίνεται άδεια από το δασαρχείο για την απελευθέρωση, η οποία γίνεται χύμα χωρίς κλωβούς εξοικείωσης, και δεν υπάρχει κανένα στοιχείο για την τύχη των θηραμάτων.
Πρόσφατα ο Βρετανικός Οργανισμός Θηραματοπονίας δημοσίευσε επικαιροποιημένες οδηγίες για την απελευθέρωση θηραμάτων, και ειδικότερα για τους κλωβούς εξοικείωσης. Παρακάτω δίνεται μια περίληψη, τόσο για να υπάρχει η πληροφορία όσο και για μια σύγκριση με τα δικά μας. Ο συντάκτης των οδηγιών είναι ο Alex Keeble, σύμβουλος για θηράματα και άγρια ζωή για την κεντρική Αγγλία.
Ο ρόλος των κλωβών εξοικείωσης είναι να προσφέρουν έναν ασφαλή χώρο με την κατάλληλη βλάστηση, κάλυψη και τροφή στα νεαρά πουλιά (φασιανούς και πέρδικες). Οι μελέτες δείχνουν ότι οι συνθήκες στους κλωβούς έχουν άμεσο αντίκτυπο στην επιβίωση των θηραμάτων. Η εμπειρία δείχνει ότι οι κλωβοί εξοικείωσης πρέπει να αποτελούνται κατά ένα τρίτο από ανοικτό έδαφος, ένα τρίτο από χαμηλή βλάστηση για κάλυψη και ένα τρίτο από σημεία με δέντρα ή τεχνητά σημεία κουρνιάσματος.
Εξηγεί ο Alex Keeble τους λόγους για αυτό το μίγμα βλάστησης. Τα ανοικτά σημεία προσφέρουν ηλιοφάνεια και επιτρέπουν στα πουλιά να στεγνώσουν και να ζεσταθούν. Η κάλυψη προσφέρει προστασία από αρπακτικά πουλιά, από αψιμαχίες μεταξύ των ίδιων των πουλιών και από έντονα καιρικά φαινόμενα. Εδώ να τονιστεί ότι η απελευθέρωση στην Αγγλία είναι εποχιακή, γίνεται στις αρχές του καλοκαιριού ώστε τα θηράματα να είναι πλήρως εξοικειωμένα στον βιότοπο στην έναρξη του κυνηγίου τον Σεπτέμβριο.
Η προτεινόμενη πυκνότητα των πουλιών στον κλωβό είναι ένα πουλί ανά δέκα τετραγωνικά μέτρα. Αυτό σημαίνει ότι στην απελευθέρωση εκατό φασιανών ο κλωβός θα έχει έκταση ενός στρέμματος. Κατανοητά τα μειδιάματα των αναγνωστών σε αυτό το σημείο! Επίσης συστήνεται οι κλωβοί να είναι σε δασωμένα μέρη για κάλυψη.
Τα συσσωρευμένα στοιχεία δείχνουν και την τύχη των απελευθερωμένων πουλιών:
3% πεθαίνουν στους κλωβούς
38% θηρεύονται
23% σκοτώνονται από αρπακτικά πριν την έναρξη κυνηγίου
12% σκοτώνονται από αρπακτικά μέσα στην κυνηγετική περίοδο
7% σκοτώνονται από άλλα αίτια, πχ αυτοκίνητα κλπ
16% επιβιώνει μετά το τέλος της κυνηγετικής περιόδου στις αρχές Φεβρουαρίου
Οι μεγαλύτεροι άρπαγες είναι οι αλεπούδες, και ακολουθούν τα αρπακτικά πουλιά. Αν και δεν το αναφέρει ο Alex Keeble, αξίζει να τονιστεί ότι στην Αγγλία απαγορεύτηκε το έφιππο κυνήγι αλεπούς με σκυλιά, αλλά επιτρέπεται ο έλεγχος της αλεπούς με πυροβόλα όπλα, ραβδωτά και λειόκαννα, με σιγαστήρες και διόπτρες νυκτός. Ο λόγος που επιτρέπονται αυτά τα μέσα δεν είναι φιλοθηραματικός, κύριος λόγος είναι η προστασία των αρνιών ειδικά την εποχή που γεννούν οι προβατίνες. Στην Αγγλία δεν υπάρχει βόσκηση σε ανοικτό βοσκότοπο, τα αρνιά βόσκουν σε περιφραγμένα χωράφια ολόχρονα και οι αλεπούδες κάνουν θραύση.
Καθώς τα πουλιά μεγαλώνουν και εξοικειώνονται με το χώρο τους αρχίζουν τις πτήσεις έξω από αυτόν και επιστρέφουν για τροφή. Με την πάροδο των ημερών παρέχεται τροφή και σε σημεία εκτός των κλωβών και έτσι για πουλιά εποικίζουν όλο το αγρόκτημα και μερικά περνάνε και σε γειτονικά αγροκτήματα. Είναι απόλυτα νόμιμη η θήρευση φασιανών που έρχονται από γειτονικά αγροκτήματα καθώς το θήραμα αφού απελευθερωθεί θεωρείται αδέσποτο. Το απελευθερωμένο θήραμα δεν αποτελεί ιδιοκτησία, όσο και αν μερικοί δεν το καταλαβαίνουν. Αυτό που ακολουθεί την ιδιοκτησία είναι το δικαίωμα άσκησης του κυνηγίου σε έναν ιδιόκτητο χώρο. Ως γνωστόν οι Αγγλοι δεν έχουν ελεύθερο δημοκρατικό κυνήγι, προφανώς έχουν ένα πλεόνασμα για την επόμενη σαιζόν. Κάθε σύστημα έχει τα υπέρ και τα κατά του.
Φωτογραφία: Κλωβοί εξοικείωσης εγκαταστάθηκαν στην Κωπαϊδα το 1989 όταν έγινε μια συγκροτημένη προσπάθεια επαναφοράς της καμπίσιας πέρδικας. Η φωτογραφία είναι ενός από αυτούς του κλωβούς. Εκτοτε η χρήση κλωβών εξοικείωσης στην Ελλάδα είναι σπάνια.