Τρίκαννο όπλο Heym. Εδώ φαίνεται αμέσως η διαφορά πάχους τοιχωμάτων που επιβάλλεται λόγω πιέσεων. Οι δύο πάνω κάννες είναι ραβδωτές και πρέπει να αντέχουν πολλαπλάσιες πιέσεις από την κάτω λεία κάννη.
Επισκέπτης της Οπλογνωσίας γράφει σχετικά με το πάχος τοιχωμάτων των καννών. Η συγκεκριμένη περίπτωση αφορά μια σύγκριση μεταξύ ενός παλιού αμερικανικού πλαγιόκαννου L.C. Smith και ενός σύγχρονου, επίσης αμερικανικού, σουπερποζέ Ruger Red Label.
“Παρατηρώ ότι το παλαιότερο όπλο, το Smith, έχει τοιχώματα που με μια πρόχειρη μέτρηση είναι 4 χιλιοστά, ενώ στο ποζέ το πάχος είναι δύο και κάτι. Η διαφορά με κάνει και αμφιβάλλω για την αντοχή του σε σύγκριση με το παλιό δίκαννο.” Γράφει ο επισκέπτης.
Το θέμα είναι μεγάλο και ξεπερνά τα όρια μιας σύντομης απάντησης σε στήλη ερωτήσεων.
Το πάχος των καννών του πυροβόλου όπλου εξαρτάται από τρία πράγματα:
- Τις πιέσεις που θα δεχτεί η κάννη στο κάθε της σημείο- θαλάμη, αυλό, στόμιο κλπ
- Το είδος και την αντοχή του ατσαλιού που θα χρησιμοποιηθεί στην κατασκευή
- Τα εργονομικά χαρακτηριστικά που κρίνει ο κατασκευαστής και απαιτεί ο πελάτης- δηλαδή βάρος και ζύγισμα του όπλου.
ΚΑΜΠΥΛΗ ΠΙΕΣΕΩΝ
Αν δούμε τις πιέσεις που αναπτύσσονται μέσα στην κάννη, σε ένα γράφημα, θα δούμε ότι ανεβαίνουν απότομα, σχεδόν ακαριαία με την πυροδότηση και πέφτουν καθώς η γόμωση ταξιδεύει προς το στόμιο.
Με κανονικά φυσίγγια η πίεση στο σημείο που είναι η πατούρα της θαλάμης κυμαίνεται από 450 έως 650 ατμόσφαιρες ή bars. Στη μέση της κάννης, στα 35 εκατοστά πέφτει στις 100 περίπου ατμόσφαιρες και στο στόμιο, στα 70 εκατοστά, είναι στις 30 ατμόσφαιρες.
ΑΝΤΟΧΗ ΑΤΣΑΛΙΟΥ
Γαλλικό σουπερποζέ Chapuis. Οι κάννες είναι από ατσάλι υψηλής αντοχής και έτσι οι σχεδιαστής είχε επιλογή στο πάχος των τοιχωμάτων.
Είναι προφανές από τα παραπάνω ότι μια κάννη πρέπει να έχει πιο χοντρά τοιχώματα στη θαλάμη από το μέσο και πιο χοντρά στο μέσο από ότι στο στόμιο. Και έτσι γίνεται, οι κάννες σε ένα δίκαννο συνήθως ξεκινούν με ένα πάχος γύρω στα 3,3 χιλιοστά και πέφτουν στο μισό χιλιοστό στο στόμιο.
Το πόσο ακριβώς θα είναι το πάχος του ατσαλιού εξαρτάται άμεσα τόσο από τις πιέσεις που θα δεχτεί κατά την δοκιμή όσο και κατά την καθημερινή χρήση. Χοντρικά η πίεση δοκιμής είναι κατά 30 τοις εκατό ανώτερη από την πίεση καθημερινής χρήσης.
Το πάχος επίσης εξαρτάται άμεσα από την αντοχή του ατσαλιού και εδώ πρέπει να τονιστεί ότι δεν είναι όλα τα ατσάλια τα ίδια. Η αντοχή του ατσαλιού κρίνεται από το βάρος που αντέχει ένα κομμάτι συγκεκριμένης διατομής, πχ ένα σύρμα διαμέτρου ενός χιλιοστού, πριν παραμορφωθεί μόνιμα. Θα τα πούμε σε άλλο άρθρο για την αντοχή του ατσαλιού, εδώ αρκει να πούμε ότι υπάρχουν χιλιάδες τύποι ατσαλιού που κατονομάζονται ανάλογα με την χημική τους σύνθεση και την αντοχή τους.
Είναι ευνόητο ότι όσο πιο ανθεκτικό είναι ένα ατσάλι τόσο λεπτότερες κάννες μπορεί να δώσει διότι τα τοιχώματα μπορούν να γίνουν λεπτότερα χωρίς απώλεια αντοχής. Οσο πιο λεπτά είναι τα τοιχώματα τόσο πιο ελαφριές θα είναι οι κάννες.
Η Διεθνής Ενωση Τραπεζών Δοκιμών Οπλων, η CIP, έχει προσδιορίσει τα ελάχιστα πάχη ανάλογα με την ποιότητα ατσαλιού. Στην πατούρα της θαλάμης, σε κάννη από ατσάλι υψηλής ποιότητας, το ελάχιστο πάχος είναι 1,10 χιλιοστά. Η ίδια κάννη από ατσάλι χαμηλής ποιότητας πρέπει να έχει ελάχιστο πάχος 2 χιλιοστά. Η διαφορά είναι σημαντική.
Είναι προφανές ότι τα δύο όπλα που συγκρίνει ο αναγνώστης και τα οποία απέχουν έναν αιώνα μεταξύ τους μάλλουν έχουν ατσάλια διαφορετικής ποιότητας. Το σύγχρονο όπλο, το Ruger, έχει λεπτότερες κάννες διότι έχει ανθεκτικότερο ατσάλι.
Η ΑΝΤΟΧΗ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΠΑΝ
Αγγλικό δίκαννο Blanch. Εχει τέλειο ζύγισμα που θα άλλαζε ριζικά αν οι κάννες ήταν λεπτότερες γύρω από τις θαλάμες.
Είναι απόλυτα δυνατό και τεχνικά εφικτό να φτιάχνονται κάννες με το ελάχιστο πάχος που επιτρέπει κάποια συγκεκριμένη ποιότητα ατσαλιού. Ομως η αντοχή δεν είναι το μοναδικό κριτήριο.
Ενα κυνηγετικό όπλο πρέπει να έχει και κάποιο βάρος για να μετριάζει το κλώτσημα, να δίνει σωστό ζύγισμα και κάποιο περίσσευμα μετάλλου για τυχόν βαφές και λειάνσεις που θα υποστεί ένα όπλο στην ζωή του.
Υπάρχει και ο ψυχολογικός παράγοντας, κάτι που αγγίζει η επιστολή του επισκέπτη μας. Οι πολύ λεπτές κάννες, ειδικά εκεί που η λεπτότητα είναι ορατή, στις θαλάμες, εμπνέουν ανησυχία και αυτό μειώνει την εμπιστοσύνη του κατόχου στο όπλο του. Η έλλειψη εμπιστοσύνης στο όπλο είναι μοιραίος παράγοντας στην ευστοχία.
ΤΣΙΓΓΟΥΝΙΑ Ή ΚΑΤΙ ΑΛΛΟ;
Ρωσσικό δίκαννο ύψιστης ποιότητας. Η επιλογή των χοντρών τοιχωμάτων είναι σχεδιαστική επιλογή, για να κάνει το όπλο κεντροβαρές.
Ο λόγος που αρκετοί κατασκευαστές κατασκευάζουν λεπτότερες κάννες δεν έχει να κάνει με τσιγγουνιά ή προσπάθεια εξοικονόμησης υλικού. Το ατσάλι είναι τόσο φτηνό που δεν αξίζει η προσπάθεια μείωσης τόσο μικρών ποσοτήτων όπως αυτές που αφαιρούνται από την θαλάμη.
Αυτό που συμβαίνει είναι ότι η προσπάθεια γίνεται για την κατασκευή ελαφριών καννών χωρίς πολύ κόπο και σχεδιαστική προσπάθεια. Και έτσι κατασκευάζονται όπλα με παράλληλα μονομπλόκ, χωρίς κωνικότητα που επιτρέπει αυξημένο πάχος στις θαλάμες.
Εχω παρατηρήσει μερικά δίκαννα που προσφέρονται με παράλληλες κάννες σε διαμέτρημα 12, ενώ στο 20 έχουν χοντρές θαλάμες και κωνικό εξωτερικό σχήμα. Οταν μέτρησα τις βάσεις κατάλαβα ότι τόσο το 12 όσο και το 20 είχαν την ίδια βάση. Εκεί γινόταν η οικονομία. Πρόκειται για ανόητη οικονομία διότι τα όπλα δεν έχουν κερδίσει αγοραστές, και το πρόβλημα τους είναι αυτή η ανόητη “τυποποίηση”.
Εν κατακλείδι μπορουμε να πούμε ότι δεν είναι αναγκαία η κατασκευή καννών με χοντρά τοιχώματα θαλάμης ή κωνικό σχήμα στις κάννες στο σημείο της θαλάμης. Ομως η κωνικότητα σε αυτό το σημείο, εκτός από την αυξημένη, έστω και αχρείαστη, αντοχή προσδίδει στο όπλο κομψότητα, χάρη και τα φόντα για καλό ζύγισμα, συνεπώς τα χοντρά τοιχώματα μπορεί να μην έχουν σημασία, αλλά παίζουν ρόλο (όπως αρέσκεται να λέει ένας πολύ καλός φίλος).