Κοντάκι ειδικής παραγγελίας από την Davey Custom. Το μισό ξύλο έχει πάει χαμένο σε αχρείαστα στοιχεία οπως το υπερβολικό μάγουλο και την παχύσαρκη πάπια.
Πρόσφατα ο Γιώργος Γκουτής της Dragon Arms μου έδωσε ένα τουφέκι Air Arms Prosport για δοκιμή. Μην ανυπομονείτε, θα έχουμε την δοκιμή σύντομα. Το θέμα μας εδώ είναι το design των σύγχρονων αεροβόλων, και ειδικότερα τα κοντάκια.
Είναι προφανές ότι οι αεροβολάδες έχουν πολλά να μάθουν από τον κόσμο των πυροβόλων όπλων, ειδικά στα κοντάκια. Αυτό το κατάλαβα έντονα όταν άρχισα τις δοκιμές με το Prosport. Το κοντάκι έχει τεράστιες διαστάσεις. Ψηλό μάγουλο, χοντρή πάπια, χοντρή λαβή, όλα χωρίς να υπάρχει ουσιαστικός λόγος ή εργονομική ανάγκη. To Prosport δεν είναι μοναδικό, είναι χαρακτηριστικό της σύγχρονης σχολής σχεδιασμού κοντακιών.
Εκανα μια σύντομη έρευνα σε άλλα αεροβόλα, διαφορετικών κατασκευαστών. Παντού τα ίδια ογκώδη κοντάκια τα οποία προφανέστατα σχεδιάστηκαν για οπτικό εντυπωσιασμό και όχι για χρηστικούς λόγους. Φαίνεται πως η τάση των σχεδιαστών αεροβόλων είναι να δώσουν μιαν όψη διαστημικών όπλων στα αεροβόλα, ίσως διότι αυτό κρίνουν ότι ζητούν οι πελάτες, ή πιο πιθανά διότι πιστεύουν ότι το εξωτικό σχήμα θα αυξήσει το κασέ του προϊόντος.
Επίσης κατά παραγγελία είναι και αυτό το πράγμα από την Mitchel Custom. Πόσο γρήγορα λέτε να μπορεί ο χειριστής να βγάλει τον αντίχειρα του από την τρύπα για να δουλέψει το ουραίο;
Αυτά δεν είναι σοβαρά πράγματα. Τα πιο σκληρά δοκιμασμένα ραβδωτά τουφέκια του κόσμου είναι τα κυνηγετικά όπλα που πάνε σαφάρι στην Αφρική και σε διάφορα απόμερα σημεία του πλανήτη. Σε αυτά τα ραβδωτά κυνηγετικά όπλα μπαίνουν διόπτρες που θα χρησιμοποιηθούν απέναντι από επικίνδυνα ζώα, όπως αρκούδες γκρίζλυ και αφρικανικούς βούβαλους. Με άλλα λόγια τα τουφέκια αυτά πρέπει να έχουν κοντάκια που επιτρέπουν την γρήγορη σκόπευση, με διόπτρα, καθώς και την γρήγορη επώμιση και άνετη μεταφορά. Λοιπόν, κανένα ραβδωτό αυτού του τύπου δεν έχει “διαστημικό” κοντάκι! Και αυτό έπρεπε να λέει κάτι προς τους σχεδιαστές αεροβόλων!
Μετά έχουμε και αλλοπρόσαλλα σχήματα που αποδεικνύουν ότι δεν υπάρχει σοβαρή σκέψη στα κοντάκια αεροβόλων. Τρανό παράδειγμα ο συνδυασμός κοντακιού τύπου Thumbhole με μηχανισμό κινητού ουραίου σε επαναληπτικό αεροβόλο. Το Thumbhole, κοντάκι με τρύπα στην οποία περνά ο αντίχειρας, προορίζεται για μέγιστο έλεγχο και ακρίβεια σε ΜΟΝΟΣΦΑΙΡΑ όπλα! Ο μηχανισμός ουραίου προορίζεται για επανάληψη βολής, άρα ταχύτητα. Ομως η παγίδευση του αντίχειρα ΚΑΘΥΣΤΕΡΕΙ την λειτουργεία του ουραίου. Πρόκειται για δύο αλληλοσυγκρουόμενα σχεδιαστικά στοιχεία, όμως τα βλέπουμε συχνά στο ίδιο κοντάκι.
Κοντάκι με τρύπα αντίχειρα σε αεροβόλο Theoben. Εδώ η τρύπα έχει κάποιο λόγο ύπαρξης αφού είναι μονόσφαιρο όπλο και δεν υπάρχει χειρισμός ουραίου.
Οσο για την πάπια, το μπροστινό μέρος του κοντακιού όπου πιάνει το αριστερό χέρι, εκεί είναι που επικρατεί πλήρης σύγχυση. Στα αγωνιστικά αεροβόλα που προορίζονται για Ολυμπιακά αθλήματα συχνά υπάρχει μια γλίστρα στην πάπια όπου εφαρμόζει μια χειρολαβή. Αυτή η λαβή ρυθμίζεται ώστε το αριστερό χέρι να βρίσκει την πιο κατάλληλη θέση για σταθερή λαβή. Ευνόητο είναι ότι η εγκατάσταση της γλίστρας επιβάλλει μια πάπια με τετράγωνο σχήμα. Οι σχεδιαστές κοντακιών αεροβόλων εφαρμόζουν το τετράγωνο σχήμα στην πάπια χωρίς να υπάρχει η ρυθμιζόμενη λαβή. Το αποτέλεσμα είναι μια ογκώδης πάπια που δεν βολεύει κανένα χέρι!
Παλιό σκοπευτικό όπλο Ballard με διόπτρα, αλλά χωρίς καμία υπερβολή στο κοντάκι.
Εκτός από τα άβολα σχήματα τα “διαστημικά” κοντάκια έχουν όγκο και βάρος. Σε αεροβόλα όπλα που ήδη έχουν πρόβλημα βάρους λόγω μηχανισμού, θα περίμενε κανείς να δει μια προσπάθεια μείωσης του συνολικού βάρους. Αντί αυτού οι σχεδιαστές επιδίδονται σε αγώνα να δουν ποιος θα προσθέσει περισσότερο βάρος με τη μορφή ξύλου. Αφθονο ξύλο, και πολύ βάρος, προστίθεται στα σύγχρονα αεροβόλα χωρίς λόγο, τουλάχιστον λόγο που να έχει σχέση με την εργονομία του όπλου.
Αυτή την σύγχυση την έχουμε ξαναδεί στα ραβδωτά όπλα. Το φαινόμενο φούντωσε στην δεκαετία του 1960 με τα γελοία κοντάκια μερικών Αμερικανών κατασκευαστών που κότσαραν διάφορα στολίδια. Τι ψηλά Μόντε Κάρλο, τι κλειστές λαβές πιστολέ, τι ρομβοειδή ένθετα στην πάπια, και κάτι εβένινα καπάκια στην άκρη της πάπιας για να υπάρχει και το ανάλογο χρωματικό κοντράστ, ήταν όλα στοιχεία της τότε μόδας. Η μόδα πέρασε και τα κοντάκια πυροβόλων ραβδωτών επανήλθαν στον πλανήτη Γη.
Οπλα που έχουν πάει ή θα πάνε σαφάρι. Είναι ο οπλοβαστός της εταιρείας Rigby (αυτοί κάτι ξέρουν από ραβδωτά!!!) και κανένα κοντάκι δεν παρουσιάζει υπερβολές!
Το σύγχρονο ραβδωτό κοντάκι έχει ανοικτή πιστολέ λαβή, τόσο ανοικτή που αγγίζει τα όρια του ντεμί πιστολέ. Εχει κυρτή πάπια που κάθεται άνετα στο αριστερό χέρι χωρίς να επιβάλλει κάποια μυϊκή ένταση στον αριστερό βραχίονα. Η ράχη είναι αρκούντως ψηλή ώστε το μάτι να κάθεται στην ευθεία της διόπτρας. Αυτά είναι τα βασικά. Η διακόσμηση στο κλασσικό πυροβόλο ραβδωτό είναι συντηρητική, με ελάχιστα στολίδια, και σίγουρα χωρίς περίτεχνα σκαλίσματα ή τρυπες και εγκοπές.
Ζήτω η λιτότης! Weihrauch 95K με το λιτό εργοστασιακό του κοντάκι. Εκτός από πιο όμορφο είναι ταυτόχρονα πιο λειτουργικό και κατά ένα κιλό πιο ελαφρύ από τα διαστημικά.
Ευτυχώς δεν είναι όλα τα αεροβόλα που προσφέρονται με πανηγυρίσια κοντάκια. Μερικά, όπως τα Weihrauch 80, 95, τα Diana με σπαστό κοντάκι, και κάποια άλλα, έχουν κοντάκια δανεισμένα από κλασσικά ραβδωτά που είναι και το λογικό σημείο αναφοράς. Αλλωστε και τα αεροβόλα ραβδωτά είναι. Ας ελπίσουμε ότι οι αρχές της σχεδιαστικής αυτοσυγκράτησης, της εργονομίας και του μινιμαλισμού θα βρουν το δρόμο τους στα αεροβόλα. Αν μη τι άλλο θα σώσουμε μερικά δέντρα!