ΝΟΜΟΙ ΚΑΙ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΝ ΝΕΑ ΟΠΛΑ

Η αύξηση του αγριόχοιρου πανευρωπαϊκά, σε συνδυασμό με την γερμανική αντιπάθεια για τον μηχανισμό χράπα χρούπα και τα αυτογεμή, ενήργησε ως έναυσμα για την δημιουργία ενός νέου τύπου όπλου, το τουφέκι με το παλινδρομικό κινητό ουραίο.

Η αύξηση του αγριόχοιρου είναι γεγονός πέρα από κάθε αμφισβήτηση. Είναι φυσικό φαινόμενο που δεν χρειάζεται καμία μελέτη από καμία ΜΚΟ για να διαπιστωθεί. Σε όλες τις χώρες της ηπειρωτικής Ευρώπη παρατηρείται αυτή η αύξηση και όλες προσπαθούν να βρουν τρόπους μείωσης του αγριόχοιρου και η πιο σίγουρη, και πιο φτηνή οδός είναι το κυνήγι.

Οπως είδαμε και σε άλλες αναρτήσεις, η παγάνα είναι προσφιλής, πανευρωπαϊκός τρόπος κυνηγίου. Σε άλλες ηπείρους που έχουν και αυτές πρόβλημα αύξησης των άγριων και αδέσποτων χοίρων δεν επιτρέπεται η παγάνα. Σε μια τουλάχιστον από αυτές (ΗΠΑ) επιτρέπεται η χρήση αυτογεμών όπλων χωρίς περιορισμό χωρητικότητας, άρα δεν υπάρχει ζήτηση για γρήγορα χειροκίνητα τουφέκια.

Παρά την ανάγκη μείωσης του αγριόχοιρου, η ευρωπαϊκή φοβία προς τα όπλα δεν αλλάζει. Η Γερμανία και άλλες ευρωπαϊκές χώρες δεν επιτρέπουν την χρήση όπλων χράπα χρούπα, ενώ περιορίζουν την χωρητικότητα των αυτομάτων όπλων σε τρία συνολικά φυσίγγια. Τα χειροκίνητα όπλα, εκτός τις χράπα χρούπα, δεν έχουν κανένα περιορισμό.

Τα παραπάνω έδωσαν έναυσμα για την ανάπτυξη ενός χειροκίνητου τύπου όπλου που θα μπορεί να ρίχνει φυσίγγια υψηλής έντασης, όπως πχ 0,300 Winchester magnum, θα παρέχει μεγάλη ταχύτητα χειρισμού, και επειδή είμαστε στην οπλοφοβική Ευρώπη, θα επιτρέπει την αλλαγή καννών ώστε με μια βάση όπλου ο κάτοχος να έχει την επιλογή διαμετρημάτων χωρίς να αγοράζει πρόσθετα όπλα.

Ο συλλέκτης με το κανάλι USOG παρουσιάζει μια σειρά τουφεκιών με το σύστημα παλινδρομικού κλείστρου.

Το γνωστό σύστημα μοχλού, το lever action, παρέχει ταχύτητα. Ωστόσο μόνο ένα τουφέκι με μοχλό, το Browning Lever Action, παρέχει αρκετά δυνατό περιστροφικό κλείδωμα που αντέχει διαμετρήματα υψηλής έντασης. Τα περισσότερα όπλα αυτού του τύπου περιορίζονται λόγω αντοχής κλειδιών σε μέτριας έντασης πυρομαχικά όπως το 0,30-30 ή ακόμα και σε διαμετρήματα πιστολιού. Αυτή η ιδιότητα τα καθιστά ακατάλληλα (σύμφωνα με την ευρωπαϊκή σκέψη) για κυνήγι αγριόχοιρου σε παγάνα.

Το γνωστό σύστημα κινητού ουραίου, τύπου Mauser, Mannlicher, Enfield και άλλα, κρίθηκε πολύ αργό από τους σύγχρονους μαιτρ της παγάνας. Το παραδοσιακό κινητό ουραίο απαιτεί τέσσερις μικρές κινήσεις χειρισμού: πάνω, πίσω, μπροστά, κάτω. Το γεγονός ότι αυτές οι τέσσερις κινήσεις δοκιμάστηκαν σε κάθε είδους βολή σε συνθήκες εντονότατου στρες πέρασε ξυστά πάνω από κεφάλια των στελεχών μάρκετινγκ. Οι μαρκετίστες βρίσκονται σε μια μόνιμη διέγερση για κάτι που θα τους επιτρέψει να βάλουν στις διαφημίσεις την μαγική λέξη “Νέο”. Πίεσαν λοιπόν τους μηχανικούς και αυτοί έψαξαν και βρήκαν το νέο σε κάτι πολύ παλιό.

Πριν το κινητό ουραίο των τεσσάρων κινήσεων υπήρχε το κινητό ουραίο δύο κινήσεων, μια παλινδρόμηση μπρος πίσω λειτουργούσε τον μηχανισμό. Ενα από αυτά τα παλινδρομικά τουφέκια είχε υιοθετηθεί από τον Καναδά, ήταν το τουφέκι Ross. Ο Ελβετικός στρατός είχε το ελβετικό μοντέλο 11 ενώ για ένα διάστημα οι ΗΠΑ είχαν εξοπλίσει το ναυτικό (!) με το Lee μοντέλο 1895 ενώ την ίδια χρονολογία φέρει και το Μάνλιχερ με ευθεία κίνηση ουραίου

Στους στρατούς του κόσμου τελικά επικράτησε το ουραίο των τεσσάρων κινήσεων. Στον πολιτικό τομέα υπήρξαν κατά καιρούς τουφέκια με παλινδρομικά ουραία, αλλά δεν επιβίωσαν για πολύ. Το αγοραστικό κοινό προτιμούσε το κλασσικό ουραίο των τεσσάρων κινήσεων. Μια σύγκριση των μηχανισμών είναι αρκετή για να κατανοήσει κανείς πόσο πιο απλό και εύκολο στη χρήση και στην συντήρηση είναι το κινητό ουραίο τεσσάρων κινήσεων. Είναι επίσης ο μηχανισμός που χρησιμοποίησαν οι μεγάλοι κατασκευαστές στα πιο ακριβά τους επαναληπτικά τουφέκια, τα τουφέκια για Σαφάρι και για το αριστοκρατικό κυνήγι ελαφιού στη Σκωτία, τα περιβόητα Stalking Rifles. Ο όρος Stalking από μόνος του είναι το αντίθετο της παγάνας, Stalking είναι το αθόρυβο πλησίασμα στο θήραμα του ενός κυνηγού με έναν επαγγελματία οδηγό.

Πήραν λοιπόν το σύστημα Ross οι σύγχρονοι εφευρέτες και το ανέπτυξαν για να παράξουν επαναληπτικά γρήγορου χειρισμού, που θα πρόσφεραν γρήγορες βολές σε ευρωπαϊκό κυνήγι παγάνας όπου το θήραμα είναι κυρίως αγριόχοιρος ενώ μερικές χώρες επιτρέπουν την βολή και σε ελαφοειδή που θα σπρώξει η παγάνα προς τα τουφέκια.

Μεξικανικό τουφέκι Mondragon του 1894 με παλινδρομικό κλείστρο που μάλιστα προσφέρει ασφάλεια τριών θέσεων: ασφαλές, βολή κατά βολή, και βολή κάθε φορά που κλειδώνει το κλείστρο, αυτή τη θέση την ονόμαζε “αυτόματη” ο κατασκευαστής!

Εταιρείες όπως: Blazer, Heym, Merkel, Browning, Beretta, και άλλες προσφέρουν τουφέκια με αυτό το παλινδρομικό σύστημα.

Βλέποντας αυτά τα τουφέκια που προσφέρουν την ταχύτητα βολής ως το κύριο πλεονέκτημα, ένα πλεονέκτημα που δεν θα υπήρχε αν επιτρεπόταν το αυτογεμές σε γερμανικές παγάνες, είναι ορατή η επέμβαση των τμημάτων μάρκετινγκ πάνω στην οπλοκατασκευή. Εκριναν οι μαρκετίστες ότι η έκκριση αδρεναλίνης στον κυνηγό στην παγάνα είναι παράγοντας που θα τον οδηγήσει να πληρώσει αδρά, και αυτά τα τρομπαριστά τουφέκια είναι σημαντικά πιο ακριβά από τα παραδοσιακά κινητά ουραία, και έτσι προχώρησε η επένδυση στην κατασκευή αυτών των τουφεκιών. Το όπλο κάθε κατασκευαστή προσφέρει κάποια μοναδικά χαρακτηριστικά βέβαια, δεν είναι όλα ίδια. Ωστόσο δεν υπάρχει τίποτε που προσφέρουν αυτά τα τρομπαριστά όπλα που δεν το προσφέρουν πιο φτηνά και πιο εύκολα τα τουφέκια χράπα χρούπα όπως το Remington 760 στο ένα πέμπτο και βάλε της τιμής του “Νέου”.

Η πρώτη διαφορά που διακρίνω είναι στο κλείδωμα των ουραίων. Τα περισσότερα από αυτά τα τουφέκια έχουν περιστροφική κεφαλή και η οριζόντια κίνηση του ουραίου μετατρέπεται σε περιστροφική κίνηση της κεφαλής του κλείστρου. Αυτή η λειτουργεία είναι όμοια με τα πρώτα τουφέκια αυτού του τύπου που εφευρέθηκαν στα τέλη του 19ου αιώνα, το Ross και άλλα.

Δύο τουφέκια, το Heym και το Blaser επιλέγουν άλλα συστήματα κλειδώματος. Το Heym έχει έξη ατσάλινες μπίλιες που πιέζονται περιφερειακά και κλειδώνουν σε αντίστοιχες κοιλότητες στην κάννη. Πρόκειται για πολύ γερό κλείδωμα. Το Blaser έχει κάτι αντίστοιχο με εξογκώματα πάνω σε φύλλα τα οποία ανοίγουν περιφερειακά για να κλειδώσουν σε αντίστοιχες κοιλότητες στην κάννη. Το προηγούμενο μοντέλο της Blaser στα χέρια μερικών Γερμανών κυνηγών έσκασε τραυματίζοντας τους χειριστές στο πρόσωπο. Δεν έχει αναφερθεί πρόβλημα με το τρέχον μοντέλο R8.

Από όλα τα “Νέα” τουφέκια το Heym είναι αυτό με την πιο παραδοσιακή κατασκευή από δύο υλικά, ατσάλι και καρυδιά. Τα υπόλοιπα έχουν μπόλικο αλουμίνιο και πλαστικό.

Το Heym έχει την πιο παραδοσιακή κατασκευή και εμφάνιση.

Τα περισσότερα από αυτά τα τρομπονάτα τουφέκια έχουν κλείστρα χωρίς καπάκι ή κάποιο άλλο είδος εφεδρικού κλειδιού που θα δράσει σε περίπτωση που το κύριο κλείδωμα παραδόσει το πνεύμα. Η μόνη εξαίρεση που εντόπισα είναι το Merkel Helix με την κλειστή βάση και το ουραίο που δρα σαν εφεδρικό κλειδί αν το κλείστρο ξεφύγει προς τα πίσω. Στα υπόλοιπα το κλείστρο δεν έχει εμπόδιο στην οπισθοδρόμηση σε περίπτωση που το κύριο κλείδωμα υποστεί ρήξη. Και πίσω από τα κλείστρα είναι το πρόσωπο του χειριστή.

Στα συμβατικά τουφέκια (των τεσσάρων κινήσεων)  με κινητό ουραίο το ουραίο, το χερούλι που κινεί τον μηχανισμό, είναι γενναίων προδιαγραφών, ατσάλινο, και δρα ως εφεδρικό κλειδί σε περίπτωση που σπάσουν τα κύρια κλειδιά του κλείστρου.

Στα διαφημιστικά σποτ και προσπέκτους δεν αναφέρονται τα παραπάνω. Η έμφαση είναι κυρίως στην ταχύτητα της επαναληπτικής βολής και στην ευκολία χειρισμού και αλλαγής καννών και διαμετρημάτων.

Δύο από τα τρομπονάτα όντως προσφέρουν εντυπωσιακή ταχύτητα, ακόμα και σε σύγκριση με άλλα τρομπονάτα. Το ένα είναι το Browning Maral που έχει ελατήριο επανάταξης του κλείστρου. Ετσι ο χειριστής απλά τραβά το κλείστρο πίσω και το αμολάει, το ελατήριο το επαναφέρει στην κλειστή θέση. Το άλλο είναι το Merkel Helix που έχει πολλαπλασιαστικό μηχανισμό και η μικρή κίνηση του μοχλού πολλαπλασιάζει την κίνηση του κλείστρου επί δύο κάνοντας την όλη διαδικασία πολύ πιο γρήγορη.

Το Browning Maral με αυτόματη επαναφορά του κλείστρου.

Το Merkel Helix με πολλαπλασιαστή κίνησης του κλείστρου αλλά και εγκλεισμό του κλείστρου σε κλειστή βάση είναι γρήγορο και ασφαλές.

Κατανοητή η έμφαση στην ταχύτητα εκεί που χρειάζεται. Στα περισσότερα κυνήγια με ραβδωτό όχι μόνο δεν χρειάζεται, είναι και λόγος να σε πετάξουν έξω από τα μέρη που κυνηγάς. Στην Σκωτία οι πολλές βολές σε ένα ελάφι εκτός από επικίνδυνη χρήση όπλου θεωρούνται και βάρβαρη συμπεριφορά στο θήραμα και αυτός που εμφανίζει την συμπεριφορά μπαίνει στη μαύρη λίστα και κυνήγι γιοκ.

Οσοι κυνηγούν μόνοι με ραβδωτό στην Αγγλία, δηλαδή χωρίς συνοδεία επαγγελματία οδηγού (ghillie) πρέπει να περάσουν εξετάσεις βιολογίας του θηράματος (ελαφοειδή) και τεστ σκοπευτικής ικανότητας. Το τεστ απαιτεί 100% επιτυχία σε σιλουέτες θηράματος στα 100 μέτρα. Δεν πρέπει να ξεφύγει ούτε μια βολή. Το τεστ είναι σε σταθερό στόχο διότι θεωρείται απαράδεκτο ρίσκο τραυματισμού η βολή σε κινούμενο ζώο.

Στην Αφρική το κυνήγι έχει μια μέθοδο που ακολουθείται σε όλες τις αφρικανικές χώρες και το ζητούμενο είναι ακαριαία θανάτωση του θηράματος με την πρώτη βολή, και αν αυτό δεν συμβεί τότε θα αναλάβει δράση ο επαγγελματίας με το δικό του όπλο. Είναι σοβαρό παράπτωμα να αφεθεί τραυματισμένο ζώο να σέρνεται, είναι κάτι που μπορεί να κοστίσει την άδεια εξασκήσεως επαγγέλματος στον επαγγελματία οδηγό κυνηγίου. Για αυτό οι βολές είναι σχεδόν πάντα σε στάσιμο ζώο. Η βολή σε κινούμενο θήραμα θεωρείται απαράδεκτο ρίσκο και πάντα υπάρχει οπλισμένος επαγγελματίες, το λεγόμενο backup gun.Στην κεντρική Ευρώπη μάλλον δεν έχουν τέτοιες ευαισθησίες για τραυματισμούς θηραμάτων, και για αυτό έχουν αναπτύξει φυλές σκύλων που ειδικεύονται στην ιχνηλάτηση τραυματισμένων και τα σκυλιά αυτά είναι παρόντα σε πολλές παγάνες. Είναι το ευρωπαϊκό αντίστοιχο του backup gun.

Η επιμονή σε βολή σε στάσιμο ζώο είναι κάτι που τονίζεται και σε άλλες χώρες που έχουν παράδοση στο κυνήγι με ραβδωτό, όπως Καναδάς, Αυστραλία, Νέα Ζηλανδία, Σκανδιναβικές χώρες. Είναι λοιπόν προφανές ότι σε αυτές τις χώρες δεν έχει σημαντική απήχηση ένα ταχύβολο τουφέκι που ρίχνει τα ίδια φυσίγγια με τα ήδη υπάρχοντα όπλα αλλά πωλείται σε πολλαπλάσιο κόστος. Ωστόσο η λέξη “Νέο” έχει κάποια επίδραση και πωλούνται μερικά τέτοια όπλα σε όσους αγοραστές επιδρά η έλξη του νέου. Στις δε ΗΠΑ, και ειδικά σε περιοχές όπως το Τέξας που έχει οξύ πρόβλημα με τα αδέσποτα γουρούνια επιτρέπεται το αυτογεμές, που είναι πολύ πιο ταχύβολο από τα τρομπονάτα.

Και τώρα πάμε στα ενδότερα του ραβδωτού. Στα όπλα με χειροκίνητο ουραίο ένα κριτήριο κατηγοριοποίησης είναι το σύστημα τροφοδοσίας. Μερικά τουφέκια έχουν εξολκείς που αγκαλιάζουν φυσίγγι μόλις αυτό βγει από την αποθήκη. Οι εξολκείς είναι σαν δαγκάνες και πιάνουν το φυσίγγι και το ελέγχουν καθ’όλη τη διαδρομή του κλείστρου. Το αυθεντικό σύστημα Μάουζερ έχει αυτό το σύστημα που λέγεται σύστημα ελεγχόμενης τροφοδοσίας, Controlled Round Feed η CRF.

Πιο φτηνή κατασκευή προσφέρει το σύστημα ώθησης του φυσιγγίου στη θαλάμη όπου και γίνεται η αγκίστρωση του από τον εξολκέα. Αν δεν μπει στη θαλάμη το φυσίγγι ο εξολκέας δεν το ελέγχει. Ετσι, αν για κάποιο λόγο θελήσει ο χειριστής να τραβήξει το κλείστρο, πχ επειδή αισθάνθηκε ότι το φυσίγγι έχει παραμόρφωση από κτύπημα (συμβαίνει συχνά στα μεταλλικά φυσίγγια) το κλείστρο δεν τραβά το φυσίγγι προς τα πίσω. Το σύστημα λέγεται Push Feed ή PF.

Το σύστημα CRF θεωρείται ανώτερο, ειδικά σε κυνήγι δυνητικά επικίνδυνου θηράματος. Ολα τα όπλα κινητού ουραίου από μεγάλους κατασκευαστές έχουν σύστημα CRF.

Ολα τα “Νέα” τρομπονάτα είναι με σύστημα PF, κανένα από όσα έχω δει μέχρι τώρα δεν έχει σύστημα CRF. Η φύση του μηχανισμού τους είναι τέτοια που δεν επιτρέπει τον έλεγχο του φυσιγγίου μόλις αυτό βγει από την αποθήκη.

Επίσης κανένα από τα “Νέα” δεν προσφέρει μόχλευση στο κλείστρο ώστε να ξεκολλήσει τυχόν κολλημένο κάλυκα στη θαλάμη. Ολα τα συμβατικά όπλα με κινητό ουραίο, CRF και PF, προσφέρουν μόχλευση που ξεκολλά κολλημένο κάλυκα. Αν δεν ξεκολλήσει ο κάλυκας το όπλο αχρηστεύεται, και σε κυνήγι επικίνδυνου θηράματος αχρηστεύεται και ο χειριστής!

Η όλη φάση με τα “Νέα” αυτά τουφέκια δείχνει τη δύναμη του μάρκετινγκ και πως συχνά εφευρίσκονται λύσεις για ανύπαρκτα προβλήματα. Είναι και το μυστήριο των αρχών σε μερικές ευρωπαϊκές χώρες που αντιμετωπίζουν το παλιό σύστημα χράπα χρούπα ως επικίνδυνο και καταστροφικό όπλο αλλά το εξίσου ταχύ τρομπονάτο ως απόλυτα αποδεκτό. Προφανώς η καταγωγή των τρομπονάτων, τα περισσότερα είναι γερμανικά, δεν παίζει ρόλο.

Για μεγαλύτερη έρευνα ψάξτε τους όρους

Beretta BRX

Mauser action controlled feed

Bolt action push feed