Το λειόκαννο εμπροσθογεμές μουσκέτο με τσακμακόπετρα, η Brown Bess, καθιερώθηκε ως το επίσημο όπλο του αγγλικού στρατού το 1722. Η χρήση του κράτησε μέχρι το 1838!
Εχω ψάξει αλλά δεν έχω εντοπίσει άλλο πυροβόλο όπλο με τόσο μεγάλη διάρκεια χρήσης.
Αν και στρατιωτικό όπλο η υιοθέτηση της Brown Bess παρουσιάζει κάποια ενδιαφέροντα χαρακτηριστικά και στοιχεία που αφορούν και το λειόκαννο.
Πριν το 1722 ο οπλισμός κάθε συντάγματος (Regiment) του αγγλικού στρατού αφηνόταν στην κρίση του εκάστοτε συνταγματάρχη. Εκτός από την αδυναμία που δημιουργούσε η μεγάλη ποικιλία όπλων υπήρχε και θέμα διασπάθισης χρήματος όταν ο κάθε συνταγματάρχης ξόδευε τον προϋπολογισμό οπλισμού όπως αυτός έκρινε.
Η βρετανική κυβέρνηση αποφάσισε να επιλέξει έναν τύπο όπλου για όλες τις μονάδες και ανέθεσε την επιλογή σε επιτροπή. Η πρώτη και μεγαλύτερη αντίσταση στην απόφαση αυτή ήλθε από τους Λονδρέζους κατασκευαστές που έκριναν την απόφαση ως εξωτερική επιβολή στην δουλειά τους. Αυτή η στάση οδήγησε στην έρευνα για άλλα κέντρα κατασκευής, ανάμεσα τους και την ανερχόμενη τότε πόλη του Μπέρμιγχαμ.
Οι Λονδρέζοι κατασκευαστές απέρριπταν την ιδέα κοινών τμημάτων που μπορούσαν να κατασκευαστούν από εξειδικευμένους τεχνίτες και μετά να συναρμολογηθούν από ανειδίκευτους συναρμολογητές. Η ιδέα όμως αποδείχτηκε πρακτική και τελικά η κατασκευή της Brown Bess προχώρησε. Ηταν μια από τις πρώτες εφαρμογές της μαζικής παραγωγής όπλων στην ιστορία. Ο Αγγλικός στρατός απέκτησε το νέο όπλο το 1722.
Ενδιαφέρον στοιχείο είναι ότι οι συναρμολογητές της Brown Bess ονομάζονταν stockers, δηλαδή κοντακάδες. Αρκεί μια ματιά για να διακρίνει κανείς ότι η Brown Bess είχε κοντάκι, με σχήμα που μοιάζει πολύ με σύγχρονα όπλα, και ότι αυτό το κοντάκι είναι το πιο ογκώδες μέρος του όπλου αυτού.
Οι τακτικές μάχης της εποχής εκείνης εξηγούν την ύπαρξη και το σχήμα του κοντακιού. Τα όπλα ήταν εμπροσθογεμή, αργά στην αναγόμωση, με μέγιστο ρυθμό πυρός τις τέσσερις βολές ανά λεπτό. Μετά τις πρώτες βολές με “πυρ ομαδόν”, volley fire, γινόταν χρήση της λόγχης. Ηταν λοιπόν σημαντικότατη η ύπαρξη κοντακιού που θα άντεχε στη χρήση ως δόρυ, και το οποίο κοντάκι θα έδινε στον στρατιώτη την δυνατότητα κάλυψης της απόστασης από τον αντίπαλο. Υπάρχουν αναφορές ότι οι Αγγλοι επέμεναν τα όπλα τους να έχουν μεγαλύτερο μήκος από τα γαλλικά (ο μεγάλος αντίπαλος τότε ήταν η Γαλλία) ακριβώς για αυτό το λόγο. Στην αρχική φωτογραφία απεικονίζεται η βραχύκαννη μορφή της Brown Bess.
Περισσότερα στοιχεία για την Brown Bess και τις διάφορες παραλλαγές της θα δείτε στο Βίντεο.
Γιατί το θηλυκό όνομα; Το επίσημο όνομα του όπλου ήταν Βασιλικο Μουσκέτο. Οι στρατιώτες έδωσαν το χαϊδευτικό και ολίγον ρισκέ, όνομα Brown Bess, η μουντή γυναίκα αμφιβόλου ηθικής.
Η επιρροή στο λειόκαννο είναι προφανής. Η πολύχρονη διάρκεια της χρήσης και η αποτελεσματικότητα του συστήματος ανάφλεξης με τσακμακόπετρα έδειξαν ότι το σύστημα ήταν ανθεκτικό και πρακτικό. Οι κατασκευαστές λειόκαννων κυνηγετικών όπλων το υιοθέτησαν και το εξέλιξαν σε ένα ελαφρύτερο και πιο ραφινάτο σχήμα μονόκαννου κυνηγετικού όπλου. Μετά ήλθε το δίκαννο και τότε το σύστημα Flint Lock πήρε το σχήμα που έγινε πρότυπο για τα μεταγενέστερα δίκαννα ύψιστης ποιότητας.
Πρωτοπόροι στην εξέλιξη του δίκαννου Flint Lock ήταν οι αδελφοί Manton και ένας από αυτούς, ο Joseph Manton, μας κληροδότησε την περιγραφή του καλού όπλου: “Δίκαννο, που ρίχνει 32 γραμμάρια σκάγια και ζυγίζει 96 φορές την γόμωση του”, 3,072 κιλά. Ο Manton αναφερόταν σε εμπροσθογεμή δίκαννα Flint Lock ¨οταν έκανε αυτή τη δήλωση. Ωστόσο το κριτήριο που έθεσε στέκει μέχρι σήμερα σε ότι αφορά το καλό κυνηγετικό όπλο.
Ο Joseph Manton πέθανε το 1835. Η Brown Bess αντικαταστάθηκε το 1838.
Εδώ ένα δίκαννο Manton, κατασκευής του πρεσβύτερου αδελφου, χρονολογίας 1812, εξαιρετικά σπάνιο καθω΄ς συνδυάζει όλες τις πατέντες του John Manton (αδελφού του Jospeh):
https://oplognosia.com/?p=14226