“Εκφράσου ελεύθερα!”. Σχεδόν όλοι μας θυμόμαστε αυτή την προτροπή στο σχολείο, συνήθως σε μαθήματα τέχνης ή μουσικής.
Χωρίς καμία τεχνική συμβουλή, πχ για προοπτική στην ζωγραφική, πελαγοδρομούσαμε και χαλάγαμε χαρτί και χρώμα και το αποτέλεσμα ήταν αηδίες.
Κάτι παρόμοιο γίνεται στην σκοποβολή. Ειδικά στην σκόπευση με το λειόκαννο. Με πιο γνωστή προτροπή αυτή της επώμισης όπου η οδηγία είναι να “επωμίζεις πάντα με τον ίδιο τρόπο”. Και επωμίζεις και επωμίζεις και η επώμιση δεν λέει να σταθεροποιηθεί. Προφανώς η προτροπή “πάντα με τον ίδιο τρόπο” δεν είναι αρκετή. Ελάχιστη τεχνική πληροφόρηση λύνει το πρόβλημα. Θυμάμαι το ίδιο να γίνεται στα μαθήματα τέχνης.
Μετά από χρόνια της προτροπής “εκφράσου ελέυθερα” από τους δασκάλους, ειδικά την κυρία Μάρτιν και τον κύριο Μπράουν, δεν κατάφερνα να σκιτσάρω απλά πράγματα. Δεν έψαχνα να γίνω Πικάσσο. Ηθελα να μπορώ να κάνω χρήσιμα τεχνικά σκίτσα.
Εκεί που ήμουν έτοιμος να αποδώσω την σχεδίαση σε κάποιο μαγικό ταλέντο, κάτι αντίστοιχο του “μουσικού αυτιού” και να τα παρατήσω, πέφτω πάνω στο βιβλίο “Δίδαξε τον Εαυτό σου Σχέδιο” (Teach Yourself to Draw). Με απλές, ακριβείς, και εύκολα εφαρμόσιμες τεχνικές το βιβλίο άνοιξε τον κόσμο της ΑΝΤΙΛΗΨΗΣ και στη συνέχεια της ΕΚΦΡΑΣΗΣ στην σχεδίαση.
Επίτηδες μπήκαν οι λέξεις σε κεφαλαία. Η ατίληψη είναι η βάση. Αν δεν αντιληφθείς το θέμα δεν μπορείς να το εκφράσεις. Και η αντίληψη ΔΙΔΑΣΚΕΤΑΙ! Ναι, βλέπεις έναν κύβο, αλλά τι είναι ο κύβος από την άποψη της σχεδίασης; Αυτό έλυνε το βιβλίο της σειράς Δίδαξε τον Εαυτό Σου.
Το αντίστοιχο στην διδασκαλία της σκοποβολής είναι η αντίληψη της τεχνικής του διδασκόμενου. Το πρώτο βήμα είναι να αφυπνιστεί και να καταλάβει ό διδασκόμενος ότι κάνει πράγματα που δεν συνειδητοποιεί. Ο διδασκόμενος πιστεύει ότι αυτό που κάνει είναι σωστό. Δεν έχει ιδέα ότι κάνει κάποιες αχρείαστες κινήσεις, κυριολεκτικά δεν έχει συνείδηση των πράξεων του.
Αυτή την επανάληψη αχρείαστων κινήσεων την βλέπουμε πιο συχνά στην διόρθωση στην επώμιση. Ο “μαθητής” φέρνει το όπλο στον ώμο, και ΜΕΤΑ κατεβάζει το κεφάλι και φέρνει το μάγουλο σε επαφή με τη ράχη του κοντακιού.
Η λύση στο συγκεκριμένο πρόβλημα της επώμισης είναι απλό: απομονώνεται το ζητούμενο που είναι η σταθερή και απόλυτα όμοια τοποθέτηση του κοντακιού κάθε φορά. Και πρώτο βήμα είναι η αποφυγή της λέξης επώμιση διότι αυτή η λέξη είναι η αρχή του προβλήματος.
Στο πρώτο βίντεο ο Αμερικανός προπονητής της εθνικής ομάδας, o Don Currie, δειχνει αυτές τις λεπτομέριες. Αξίζει να το δει κανείς ξανά και ξανά.
Το δεύτερο βίντεο δίνει μια ολοκληρωμένη εικόνα της επώμισης με συγκεκριμένες λεπτομέριες κάθε φάσης της επώμισης. Διοτι η επώμιση αναλύεται σε διάφορα στάδια.
Αν όχι επώμιση, δηλαδή επαφή με τον ώμο τότε τι χρειάζεται; Και εδώ επεισέρχεται η απλή γνώση πρακτικών στήριξης που λέει ότι αν θέλεις κάτι να είναι σταθερό τότε χρειάζεται ΤΡΙΑ σημεία στήριξης. Στην τοποθέτηση του κοντακιού αυτά τα τρία σημεία είναι το μάγουλο, ο ώμος, το χέρι. Οταν συνδυαστούν τα τρία σημεία τότε κλειδώνει το κοντάκι και τότε η κάθε επώμιση είναι όμοια. Απλά πράγματα.
Η χρήσιμη προτροπή λοιπόν είναι ο “μαθητής” να φέρει τη ράχη του κοντακιού στο μάγουλο του, να ξεχάσει τον ώμο. Οταν γίνεται αυτό το κοντάκι έρχεται πάντα στο ίδιο ύψος λόγω απλής ανατομίας, η απόσταση από το μάτι στο ζυγωματικό είναι πάντα ίδια. Οταν το κοντάκι παγιδεύεται από το μάγουλο, το χέρι και τον ώμο, τότε υπάρχουν τρία σημεία στήριξης και η έδραση είναι σταθερή και επαναλήψιμη. Και ω του θαύματος! σταματά η ανεπιθύμιτη διόρθωση που έκανε ο “μαθητής” ασυνείδητα.
Η πρακτική και αποδοτική λύση λοιπόν στα περισσότερα πράγματα που μαθαίνονται είναι η ανάλυση τους στα επιμέρους και η μετάδοση τους στον διδασκόμενο. Απλά πράγματα, στοιχειώδη.