Σουπερποζέ Fabbri, ίσως το πιο ακριβό όπλο του κόσμου. Διατηρεί τις ολόκληρες φωτιές αλλά δεν έχει αποσπάσει πρωτιές στα σκοπευτήρια.
Ο John Moses Browning σχεδίασε το Β25 σουπερποζέ στη δεκαετία του 1920.
Το Β25 σηματοδότησε την βιομηχανική παραγωγή του σουπερποζέ. Η ύφεση του 1930 και ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος καθυστέρησαν την εξάπλωση του σουπερποζέ, όταν όμως ήλθε ήταν σαρωτική. Σήμερα το σουπερποζέ είναι ο κυρίαρχος τύπος δίκαννου και η εξάπλωση του είχε και μια παράπλευρη απώλεια- την σταδιακή κατάργηση του μηχανισμού με ολόκληρες φωτιές.
Αλλοτε κυρίαρχο σύστημα, η ολόκληρη φωτιά εξελίχθηκε από το πλαγιόκαννο κοκκοροτούφεκο. Διάφοροι εφευρέτες κατά τον 19ο αιώνα δούλεψαν σκληρά για να μεταφέρουν τον κόκκορα στο εσωτερικο της φωτιάς και να επιννοήσουν ένα σύστημα όπλισης με το άνοιγμα του όπλου. Στη δεκαετία του 1880 τελειοποιήθηκαν οι μηχανισμοί Holland, Beesley (που συναντάμε στα Purdey), Boss.
Τα πλεονεκτήματα της ολόκληρης φωτιάς ήταν η ξερή αίσθηση σκανδάλης, λόγω εσωτερικής γεωμετρίας, η πιο στιβαρή κατασκευή της βάσης διότι παραμένει πιο πολύ μέταλλο στη βάση του πλαγιόκαννου.
Ενα ακόμη πανάκριβο σουπερποζέ με ολόκληρες φωτιές- το Purdey.
Στο σουπερποζέ δεν υπάρχει χώρος για την εγκατάσταση φωτιάς με το ελατήριο μπροστά, τύπου Bar Action. Αναγκαστικά τα ελατήρια πρέπει να είναι στο πίσω μέρος της φωτιάς, δηλαδή Back Action, που θεωρείται μηχανικά κατώτερη της φωτιάς Bar Action. Ομως, η εγκατάσταση του πυροδοτικού μηχανισμού στην πλάκα της σκανδάλης υπερφαλάγγισε το πρόβλημα. Οταν οι σφύρες και σχαστηρίες είναι πάνω στην πλάκα τότε έχουν τα πλεονεκτήματα γεωμετρίας που δίνει αυτή την ξερή αίσθηση στη σκανδάλη που τόσο εκτιμούσαν στις ολόκληρες φωτιές. Δεν ήταν το μόνο πλεονέκτημα.
Το πρόβλημα της ολόκληρης φωτιάς είναι η αφαίρεση ξύλου από το πλάι του κοντακιού.
Η πλάκα της σκανδάλης είναι μια, άρα η κατασκευή είναι πιο φθηνή από τις ολόκληρες φωτιές που είναι δύο. Επίσης στο σουπερποζέ υπάρχει χώρος για χρήση σπιράλ ελατηρίων πίσω από τις σφύρες, ενώ είναι δυνατή και η κατασκευή της βάσης σε ενιαίο σύνολο όπου βάση, ουρά και πλάκα της σκανδάλης είναι μονομπλόκ, άρα πιο στιβαρά και κάνουν τη ρύθμιση του πυροδοτικού μηχανισμού πιο εύκολη.
Στο σουπερποζέ με μηχανισμό στην πλάκα της σκανδάλης η αφαίρεση ξύλου είναι στη μέση του κοντακιού, είναι λίγη και το κοντάκι δεν χάνει υλικό στα κρίσιμα σημεία.
Αυτά τα πλεονεκτήματα κατάργησαν την παλιά διαμάχη μισές ή ολόκληρες φωτιές. Οταν στη δεκαετία του 1970 ο Daniele Perazzi παρουσίασε το σουπερποζέ με την αποσπώμενη σκανδαλοθήκη η υπόθεση υπέρ του νέου μηχανισμού σφραγίστηκε τελειωτικά. Στο σύστημα ο Perazzi έβαλε και την σνομπ ιδιότητα της “απόσπασης” που είχε κάνει την φωτιά Holland τόσο διάσημη. και η φωτιά στην πλάκα της σκανδάλης απέκτησε την αίγλη που χρειαζόταν για να γίνει “Το” σύστημα. Σήμερα η αποσπώμενη σκανδαλοθήκη στα σουπερποζέ προσφέρεται ακόμη και σε όπλα μέσης τιμής.
Βάση ενος φθηνού αλλά καλού σουπερποζέ, του ισπανικού Lanber. Προσφέρει την ίδια γεωμετρία σφύρας-σχαστηρίας με την ολόκληρη φωτιά σε ένα πιο στιβαρό πλαίσιο.
Μεταπολεμικά, η φωτιά στην πλάκα κυριάρχησε. Η επιτυχία στα σκοπευτήρια βοήθησε τα μέγιστα και σχεδόν όλα τα σουπερποζέ κάθε βαθμίδας ποιότητας την υιοθέτησαν. Ελάχιστα σουπερποζέ στο σύνολο των παραγομένων προσφέρουν ολόκληρες φωτιές. Πιο γνωστό είναι το Fabbri, ενώ δίπλα του στέκουν τα Famars, Bossis, Desenzani και λίγα ακόμη σουπερποζέ που παρεπιμπτόντως δεν διεκδικούν έπαθλα στα σκοπευτήρια. Μια ματιά στα αποτελέσματα των Ολυμπιακών επιβεβαιώνει την υπεροχή της πλάκας της σκανδάλης εναντίον της ολόκληρης φωτιάς.
Αποσπώμενη σκανδαλοθήκη τύπου Gamba. Με σωστή γεωμετρία, αυτόματη ανάσυρση σφύρας, άψογη λείανση και φινίρισμα, έχει κερδίσει και Ολυμπιακούς.
Η ολόκληρη φωτιά μπορεί να δίνει κύρος και να ανεβάζει το κόστος στα πρωτοκλασάτα ποζέ, όμως δυσχεραίνει την εφαρμογή καθώς και την γρήγορη αλλαγή του κοντακιού, και αυτό το πλεονέκτημα είναι σημαντικό στη σκοποβολή. Η Perazzi μπορεί να κατασκευάσει και να στείλει κοντάκι σε τέσσερις ώρες, και εγγυάται ότι αυτό το κοντάκι θα ταιριάξει απόλυτα στο όπλο για το οποίο προορίζεται. Η εφαρμογή του κοντακιού σε όπλο με ολόκληρες φωτιές παίρνει μέρες αν όχι εβδομάδες. Παρόμοια είναι η αναταλλαξιμότητα των υπόλοιπων τμημάτων του σύγχρονου σουπερποζέ, τα περισσότερα τμήματα αλλάζουν γρήγορα, και στην πλειοψηφία των περιπτώσεων χωρίς εργαλεία.
Εξωτερική άποψη του Gamba. Δείτε πως το σχήμα της βάσης και του κοντακιού φαίνεται να έχει κατασκευαστεί για να φιλοξενήσει ανύπαρκτες ολόκληρες φωτιές. Πρόκειται για δείγμα της επιρροής που ασκεί η ιδέα της ολόκληρης φωτιάς ακόμη και σε όπλα που την έχουν ξεπεράσει.
Είναι λοιπόν σαφές ότι η ολόκληρη φωτιά έχει ξεπεραστεί στο σουπερποζέ. Τεχνικά έχει ξεπεραστεί και στο πλαγιόκαννο αλλά εκεί κυριαρχεί ακόμη η ρετρό τάση του αγοραστικού κοινού και λείπει η “βάσανος” της σκοπευτικής χρήσης που γρήγορα ξεσκαρτάρει τα αδύναμα από τα δυνατά. Ομως, πλαγιόκαννα όπως το Winchester 21 και ο φθηνός του συγγενής το Baikal IZ43, και βέβαια το Beretta 626 απέδειξαν ότι υπάρχουν και άλλοι μηχανισμοί στο πλαγιόκαννο που αποφεύγουν την παλιά διαμάχη “ολόκληρες φωτιές ή Ανσον Ντήλυ”.
Ομως οι αγοραστές ακριβών όπλων είναι λίγοι και στην πλειοψηφία τους δεν ψάχνουν για τεχνική αρτιότητα. Το ζητούμενο όταν ξοδεύεις 120 000 Ευρώ είναι άλλο. Και εδώ η ολόκληρη φωτιά συνεχίζει να ασκεί γοητεία. Και όταν δεν έχεις 120 χιλιάρικα (αλλά θέλεις να ελπίζεις) τότε αγοράζεις ένα παρεμφερές δίκαννο με ολόκληρες φωτιές σε πολύ χαμηλότερη τιμή αφού υπάρχουν αρκετοί κατασκευαστές που παράγουν ότι θέλει ο πελάτης. Και από ότι φαίνεται ο πελάτης συνεχίζει να πιστεύει στις μαγικές ιδιότητες της ολόκληρης φωτιάς και θέλει αυτή την παραπομπή στην χρυσή εποχή των λόρδων.