“Κύριε Κυπρίδημε γεια σας.
Αναζητώντας στο διαδίκτυο πληροφορίες σχετικά με το κατάλληλο τσοκ για μονόβολα,έπεσα πάνω σε αμερικάνικα forums,διάβασα αρκετά πράγματα και ομολογώ πως πιο πολύ μπερδεύτηκα παρά κατάλαβα.Τι θέλω να πω.
Υπάρχουν τριών ειδών κάννες για αυτά.1) λείες κάννες 2)λείες κάννες με ραβδωτό τσοκ ειδικό για μονόβολα και 3) ραβδωτές κάννες.Απο την άλλη υπάρχουν διαφόρων ειδών μονόβολα π.χ τύπου foster ,brenneke ,sabot κλπ.
Επειδή υποθέτω πως γνωρίζετε το θέμα , θα ήθελα να σας ρωτήσω ποιος τύπος κάννης συνεργάζεται καλύτερα με κάθε τύπο βολίδας και παρακαλώ εξηγήστε μου τους λόγους που συμβαίνει αυτό.Ξέρετε η γνώμη σας έχει βαρύνουσα σημασία για εμένα.
Ευχαριστώ θερμά προκαταβολικά.”
Κ. Βλάχος
ΑΠΑΝΤΗΣΗ
Κατά καιρούς έχω δοκιμάσει διάφορα μονόβολα. Η καλύτερη απόδοση ακρίβειας στο στόχο που είχα ήταν με το 20άρι Μαρτίνι και τα μονοβολα Sauvestre, κανονικά 70 χιλιοστών. Στα μετρημένα 45 μέτρα έβαλε τρία βλήματα στην ίδια τρυπα διαμέτρου 5 εκατοστών. Δυστυχώς όμως η συγκέντρωση των τριών βολών ήταν κάτω και δεξιά και το συγκεκριμένο όπλο δεν σηκώνει διόρθωση διότι έχει σταθερά σκοπευτικά, δηλαδή μια εγκοπή στη βάση και την συνήθη ακή. Το πείραμα όμως δείχνει την σημασία της ακρίβειας το όπλου και της ακρίβειας σκοπευτού συν όπλου.
Οι ραβδωτές κάννες δεν μας αφορούν άμεσα, όσο και αν το θέμα είναι θεωρητικά ενδιαφέρον, αφου απαγορεύονται στην Ελλάδα. Παράδοξο πως δεν ήταν πρώτο θέμα στις “διαβουλεύσεις” των φορέων του χώρου μας. Πρώτο θέμα διότι είναι η πιο προσιτή και φθηνή επιλογή που μπορεί να καλύψει τις ανάγκες μας και η μόνη που δεν απαιτεί ειδικόυς χώρους ρύθμισης σκοπευτικών κλπ.
Το ραββδωτό τσοκάκι έχει πολύ παλιά ιστορία. Η αρχή έγινε με τα όπλα τύπου Paradox από τα τέλη του 19ου αιώνα. Η θεωρία ήταν ότι ένα όπλο με λεία κάννη και ραβδωτό τσοκ θα μπορούσε να χρησιμεύσει ως λειόκαννο με σκάγια και βάζοντας συμπαγές βλήμα θα κατέβαλλε μεγάλα τριχωτά θηράματα. Οι πρώτοι διδάξαντες ήταν οι Αγγλοι και τα όπλα Paradox προορίζονταν για χρήση στις αποικίες όπου ο κυνηγός μπορούσε να βρεθεί αντιμέτωπος με μια ποικιλία θηραμάτων στην ίδια έξοδο. Η εξέλιξη του ραβδωτού με κινητό ουραίο και των φυσιγγίων του έβαλε τέρμα σε αυτή την προσπάθεια.
Σήμερα το ραβδωτό τσοκάκι χρησιμοποιείται ως “βελτιωτής” της ακρίβειας από λειόκαννα όπλα όταν ρίχνουν μονόβολα. Εδώ τίθεται το ρώτημα τι σημαίνει βελτίωση σε μονόβολα. Η πιο ακριβής απάντηση, από άτομο που λέει ότι έκανε πείραμα, σε αντίθεση με διάφορες απόψεις ατόμων που δεν δοκίμασαν ποτέ κάποια πρακτική σύγκριση είναι η παρακάτω από την ιστοσελίδα Firingline:
“I have both. The tube shoots almost as well as the fully rifled barrel. I put a slug gun together as inexpensively as possible years ago using a Carlson tube, and a Millet saddle mount. It would group 2-3 ” at 100 yds with Winchester BRI sabots. I killed a dozen or so deer with that setup
I picked up a fully rifled barrel a couple of years ago, and with what it likes it will shoot about 2″ ar 100 yds. Doesnt kill the deer any deader.”
Και μεταφράζω: “Εχω και τα δύο. Το ραβδωτό τσοκάκι ρίχνει σχεδόν όσο καλά όσο και η ραβδωτή κάννη. Συνέθεσα ένα τουφέκι για μονόβολα όσο πιο φτηνά μπορούσα, με τσοκάκι Carlson και βάση σκοπευτικών Millet. Συγκέντρωνε τις βολές σε κύκλο διαμέτρου 2 έως τριών ιντσών στις 100 υάρδες με φυσίγγια Winchester Sabot. Σκότωσα περίπου δώδεκα ελάφια με αυτή τη σύνθεση. Πριν δύο χρόνια αγόρασα μια πλήρως ραβδωτή κάννη που συγκεντρώνει τις βολές στις 2 ίντσες στις 100 υάρδες. Τα ελάφια δεν πέφτουν πιο νεκρά με την ραβδωτή κάννη.”
Σε αυτή την περιγραφή ενός που έκανε πείραμα και δεν δίνει απλά την άποψη του, βλέπουμε μια συγκέντρωση που κατά τα λεγόμενα και άλλων σχολιαστών θεωρείται πολύ καλή, για κάθε όπλο που ρίχνει μονόβολα, δηλαδή οι βολές να συγκεντρώνονται σε έναν κύκλο διαμέτρου 2 ή 3 ιντσών, δηλαδή 5 έως 7,5 εκατοστά στα 90 μέτρα. Αυτή η συγκέντρωση έγινε με ραβδωτό τσοκάκι.
Από άλλα σχόλια προκύπτει ότι το κατάλληλο ραβδωτό τσοκάκι είναι αυτό που έχει σχετικά βαθιές αυλακώσεις, αργό βήμα και είναι αρκετά μακρύ, δηλαδή περίπου δέκα εκατοστά σε μήκος.
Για εντελώς λεία κάννη χωρίς τσοκάκι, την γνωστή μας κάννη Slug μια συγκέντρωση 6 ιντσών, 15 εκατοστών, στα 100 μέτρα θεωρείται πολύ καλή.
ΤΑ ΒΛΗΜΑΤΑ
Επικρατεί μια σύγχυση στην Ελλάδα, και σε αυτό συμβάλλουν και οι εισαγωγείς, για τα βλήματα.
Μερικά βλήματα προορίζονται για πλήρως ραβδωτές κάννες. Δηλαδή χρειάζονται την γυροσκοπική σταθερότητα που θα τους δώσει η ράβδωση. Αυτά δεν είναι κατάλληλα για λείες κάννες. Αν ριχτούν με λείες κάννες τότε παρατηρείται το φαινόμενο της πλαγιομετωπικής πρόσκρουσης στο στόχο. Ωστόσο αυτά τα βλήματα εισάγονται και πωλούνται, και οι γλαφυρές ονομασίες και το υλικό κατασκευής προσελκύουν αδαείς αγοραστές.
Για λείες κάννες χρειάζεται ένα βλήμα που σταθεροποιείται από την αεροδυναμική του μορφή, αφού δεν υπάρχει ράβωση για να το σταθεροποιήσει. Εδώ ξεχωρίζουν βλήματα τύπου Brenneke όπου η τάπα μένει προσκολλημένη στο βλήμα και δρα σαν πηδάλιο, διατηρώντας το βλήμα σε μια εμπροσθοβαρή πορεία. Αυτό θέλουμε.
Ποιο βλήμα θα δώσει καλά αποτελέσματα σε ποια κάννη εξαρτάται και από την διάμετρο του βλήματος, και την διάμετρο του στομίου. Το στόμιο μετρά περισσότερο από τον υπόλοιπο αυλό διότι το στόμιο είναι το σημείο που θα δώσει την τελική ευθυγράμμιση στο βλήμα. Ενα στόμιο με κάποια ελάχιστη σύσφιξη, που θα “σιδερώσει” το βλήμα καθώς αυτό εξέρχεται είναι καλύτερο από ένα φαρδύ στόμιο που επιτρέπει στο βλήμα να “πλέει”.
Σιδερώνει το βλήμα δεν σημαίνει ότι το παραμορφώνει. Η επιλογή είναι εύκολη, βγάζουμε ένα μονόβολο από ένα φυσίγγι και το ελέγχουμε με το στόμιο της κάννης ή με ένα τσοκάκι για να δούμε πιο έχει τον βαθμό επαφής που σιδερώνει αλλά δεν παραμορφώνει το βλήμα.
Εν κατακλείδι- αποφεύγουμε βλήματα που γράφουν στην συσκευασία ότι προορίζονται για ραβδωτές κάννες.
ΟΙ ΔΙΚΕΣ ΜΑΣ ΑΝΑΓΚΕΣ
Σην Ελλάδα είναι απίθανο να κυνηγήσει κανείς όπως οι Αμερικανοί ελαφοκυνηγοί: μόνος, χωρίς σκύλο, περπατώντας σιγά σιγά σε αραιό δάσος και συναντώντας το θήραμα σε αποστάσεις που μπορεί να φτάσουν τα 100 μέτρα.
Εδώ το μονόβολο περιορίζεται στον αγριόχοιρο, με παγάνα, σε θαμνώδη εδάφη όπου οι βολές είναι σπάνια πάνω από 50 μέτρα. Με άλλα λόγια δεν χρειαζόμαστε την ακρίβεια των 2 ιντσών στα 90 μέτρα. Η χρήσιμη συγκέντρωση στα δικά μας κυνήγια παγάνας είναι ότι συγκρατεί τις βολές στο μέγεθος ζωτικής περιοχής ενός αγριόχοιρου στα 50 μέτρα, και αυτό σημαίνει έναν κύκλο 15 εκατοστών. Αυτό είναι κάτι που όλα τα λειόκαννα μπορούν να το κάνουν με τα κατάλληλα φυσίγγια.
ΤΟ ΟΠΛΟ
Συζήτηση για ακρίβεια χωρίς χρήση ρυθμιζόμενων σκοπευτικών δεν γίνεται. Εφόσον μας απαγορεύουν την διόπτρα το επόμενο καλύτερο σύστημα είναι το Ghost Ring, το ευρύ οφθαλμίδιο που επιτρέπει γρήγορη σκόπευση ενώ δίνει και ένα αρκετά ευρύ πεδίο για προσκόπευση. Τρίτο στη σειρά είναι το συμβατικό ανοικτό κλισιοσκόπιο.
Αυτά είναι κατάλληλα όταν ρυθμιστούν βέβαια και ο χειριστής έχει κάποια εξοικείωση, και αυτό μας φέρνει στο θέμα εξάσκησης και κόστους. Το κόστος των μονόβολων δεν επιτρέπει αρκετή προπόνηση ώστε ο χειριστής να αποκτήσει ένα καλό επίπεδο σκοπευτικής επάρκειας. Αυτό επιβάλλει “εναλλακτικές” μεθόδους προπόνησης και το αεροβόλο είναι μια από αυτές. Τα έχουμε ξαναπεί για το αεροβόλο.
Το συμπέρασμα λοιπόν είναι ότι στο δικό μας νομικό και οικονομικό περιβάλλον το λειόκαννο με επιλεγμένα βλήματα, κατάλληλα για λείες κάννες, και επαρκή σκοπευτικά καλύπτει τις ανάγκες μας. Το ραβδωτό τσοκάκι θα είναι μια βελτίωση, αν βρεθεί το κατάλληλο, αλλά βελτίωση που δεν έχει ιδιαίτερη σημασία για το κυνήγι που κάνουμε.
Για ένα πλήρες συγκριτικό τεστ από ερασιτέχνη με λεία κάννη δείτε αυτή την σελίδα:
http://www.xdtalk.com/threads/winchester-1300-range-report.153210/