Η παρακάτω ερώτηση ήλθε από τον αναγνώστη ΚΣΓ. Η ερώτηση είναι σύνθετη και έχει “σπαστεί” σε μικρότερες ερωτήσεις.
Αγαπητέ κ. Κυπρίδημε,
Απευθύνομαι ξανά σε σας για μια μικρή ενημέρωση όλων μας σχετικά με τις μεθόδους κατασκευής καννών των λειόκαννων κυνηγετικών όπλων και τις διαφορές τους. Αφορμή γι’ αυτή την ερώτηση ήταν διάφορα σχόλια σε συζητήσεις γνωστού forum με θέμα το κυνήγι (e-artemis.gr). Άν και οι εν λόγω συζητήσεις έχουν ενδιαφέρον εν τούτοις στις περισσότερες περιπτώσεις στερούνται ουσιαστικών επιχειρημάτων και επιστημονικών αποδείξεων.
Άν και έχετε αναφερθεί αρκετές φορές σε θέματα καννών κάντε έναν ακόμη κόπο και διευκρινίστε μας μερικά σημεία.
Συγκεκριμένα:
1-ποιές οι ουσιαστικές διαφορές στην ποιότητα, αντοχή και βλητική υπεροχή μεταξύ των καννών που κατασκευάζονται με τη μέθοδο της ψυχρής σφυρηλάτησης, του βαθέος τρυπανισμού (όπως διαφημίζει π.χ. η Fabarm) ή άλλων μεθόδων που δεν γνωρίζουμε (που δεν είναι τόσο διαδεδομένες ή πέρασαν στην ιστορία).
ΑΠΑΝΤΗΣΗ
Το μονομπλόκ στο οποίο θα ‘φυτευτούν’ οι σωλήνες. Είναι προφανές ότι το ξεχωριστό μονομπλόκ επιτρέπει την επιλογή ειδικού ατσαλιού για το κάθε τμήμα και επιτρέπει την επισκευή πιο εύκολα από το ντεμιμπλόκ και άλλα συστήματα.
Η βλητική απόδοση δεν επηρεάζεται από την μέθοδο κατασκευής. Αυτό το έχω δει σε χιλιάδες βολές στον πίνακα. Ενα φτηνό μονόκαννο Baikal έχει δώσει καλύτερες τουφεκιές από χειροποίητο αγγλικό όπλο με το ίδιο τσοκ, μήκος κάννης και με το ίδιο φυσίγγι, και αυτό είναι ένα από τα πολλά παραδείγματα δοκιμών.
2-Υπάρχει πρακτικά μετρήσιμη διαφορά σε βλητικό επίπεδο ανάμεσα σε μια κάννη που κατασκευάστηκε (πάντα τεχνικά σωστά) με τη μέθοδο της ψυχρής σφυρηλάτησης και σε μια που προήλθε από βαθύ τρυπανισμό ή συνδυασμό των δύο μεθόδων ή άλλη τεχνική ή επιπλέον επεξεργασία; (π.χ. κρυογενής διαδικασία) Οι διαφορές μπορεί να εμφανιστούν σε βάθος χρόνου ή είναι εμφανείς εξαρχής;
ΑΠΑΝΤΗΣΗ
Αρχική μορφή καννών για κάννες ντεμιμπλόκ. Τα κλειδιά είναι μασσίφ με την κάθε κάννη και επιβάλλει κολλήσεις ακριβείας στη σύνδεση των καννών. (Chopper 1 and 2)
Οχι δεν υπάρχει μετρήσιμη διαφορά. Αυτό που συμβάλλει στην βλητική απόδοση είναι οι εσωτερικές διαστάσεις της κάννης- αυλός, κώνος, τσοκ.
Οι διαφορές είναι άμεσα εμφανείς με μια δοκιμή στον πίνακα, κάτι που ο Ελληνας κυνηγός αποφεύγει όπως ο διάολος το λιβάνι, προφανώς επειδή δεν έχει εύκολη πρόσβαση σε πίνακα δοκιμών (το νομικό μας πλαίσιο βλέπετε).
Σε βάθος χρόνου αυτό που θα αλλάξει, αλλά σε πολύ μεγάλο βάθος χρόνου και ακόμη και τότε η αλλαγή θα είναι ελάχιστη, είναι το εύρος του αυλού. Ο αυλός φθείρεται σταδιακά και σε κάποιες δεκαετίες κανονικής χρήσης θα διευρυνθεί. Με πλημελλή καθαρισμό η φθορά επιταχύνεται αλλά και τότε θα είναι σε κλίμακα δεκαετιών. Εδώ φαίνεται το πλεονέκτημα των καννών από ατσάλι ανθεκτικό στην οξείδωση, δεν φθείρονται όσο οι φθηνές.
Εκεί που υπάρχει μετρήσιμη διαφορά είναι στο ραβδωτό όπλο. Εκεί βέβαια μετράμε την απόδοση σε επίπεδο κλάσματος της μοίρας (Minute of angle) και σε ένα όπλο ακριβείας περιμένουμε αποδόσεις της τάξης των πέντε βολίδων σε ένα κύκλο 2 εκατοστών στα 100 μέτρα. Στο λειόκαννο δεν έχουμε και δεν μπορούμε να έχουμε τέτοια απαίτηση. Στο λειόκαννο μιλάμε πάντα με ποσοστά σκαγίων σε κύκλο 75 εκατοστών στα 35 μέτρα. Αν η γλώσσα του ραβδωτού είναι η γεωμετρία, η γλώσσα του λειόκαννου είναι η στατιστική και οι νόμοι των πιθανοτήτων.
3-Ο ρόλος του υλικού κατασκευής της κάννης (ατσάλι) πόσο επηρεάζει το αποτέλεσμα;
ΑΠΑΝΤΗΣΗ
Βολές στον πίνακα. Μπορείτε να διακρίνετε την ποιότητα και τιμή του όπλου που έκανε αυτή την κατά γενική διαπίστωση καλή τουφεκιά; Είναι το μονόκαννο ΙΖ18!
Αμεσα δεν το επηρεάζει. Το υλικό δεν επηρεάζει την απόδοση στον πίνακα. Εμμεσα η επίδραση είναι τεράστια, λόγω ζυγίσματος που αυξάνει την σκοπευτική επίδοση του χειριστή του και για αυτό οι κάννες από ελαφρύ ατσάλι πληρώνονται ακριβά.
4-Το τσόκ αλλάζει τα πράγματα και άν ναί πώς;
Το τσοκ δεν αλλάζει τα δεδομένα από την άποψη κατασκευής, αντοχής και μακροζωίας του όπλου. Το τσοκ επηρεάζει την συγκέντρωση και την κατανομή των σκαγίων και αυτό συμβαίνει ανεξάρτητα από την ποιότητα μετάλλου και την μέθοδο κατασκευής. Εχουν γίνει πειράματα σύγκρισης των ακριβών τσοκ με τα ευτελή τσοκ που διαμορφώνονται με απλό σφίξιμο του στομίου στα τελευταία χιλιοστά της κάννης. Και τα δύο αποδίδουν εξίσου καλά.
5-Το ενδιαφέρον των περισσότερων κυνηγών εστιάζεται βέβαια στα συνήθη όπλα μαζικής παραγωγής χαμηλού ή μεσαίου κόστους – υπάρχουν ωστόσο ακριβά όπλα ποιότητας με καλύτερες κάννες και ποιά είναι αυτά κατά τη γνώμη σας; (σαν καλύτερες εννοούμε εδώ τις ανώτερες βλητικά κι όχι άν είναι “ανοξείδωτες”, ελαφρές, καλοζυγισμένες κλπ).
ΑΠΑΝΤΗΣΗ
Ενα όμορφο καλοζυγισμένο όπλο δεν ρίχνει καλύτερα από ενα άσχημο κακοζυγισμένο όπλο. Ομως όπως λένε μερικοί, είναι καλύτερα να αστοχείς με ένα όμορφο όπλο παρά με ένα άσχημο.
Οταν ο γνώστης αγοράζει ένα όπλο ξέρει ότι η βλητική απόδοση και σταθερότητα απόδοσης είναι δεδομένη ανεξάρτητα από την ποιότητα του ατσαλιού. Αρα ό γνώστης περιμένει κάτι παραπάνω από σταθερή απόδοση σε μορφή “ποσοστό σκαγίων στον κύκλο” όπως γίνεται συνήθως.
Ο γνώστης θέλει απόλυτα ευθείες κάννες. Αν πρόκειται για δίκαννο θέλει σωστή ρύθμιση για σύγκλιση καννών. Δηλαδή οι κάννες του δίκαννου ρίχνουν τα σκάγια στο ίδιο σημείο σκόπευσης και για τις δύο κάννες τόσο κάθετα όσο και οριζόντια.
Ο γνώστης επίσης θέλει εγγύησης αντοχής και μακροζωίας, καθώς και σωστό φινίρισμα εσωτερικά και εξωτερικά διότι αυτό πληρώνει όταν αγοράζει ένα ακριβό όπλο. Ενας οίκος ακριβών όπλων αυτοδιαφημίζεται λέγοντας ότι επενδύει 800 ώρες φινιρίσματος στα όπλα του. Με τόσο φινίρισμα η κάθε λεπτομέρεια πρέπει να είναι τέλεια και όχι μόνο η βλητική απόδοση.
Ποια όπλα είναι τα βλητικά εγγυημένα; Αυτά που απευθύνονται σε επαγγελματίες σκοπευτές που στηρίζουν την σταδιοδρομία τους στην βλητική απόδοση του όπλου. Εδώ “παίζουν” κατασκευαστές όπως η Perazzi, Browning, Beretta, Krieghoff, Blaser, Vostok και άλλοι. Να μην ξεχνάμε όμως ότι οι επαγγελματίες πάνε για την διαφορά μεταξύ 199 και 200 πιάτων. Ο μέσος κυνηγός πάει για βελτίωση πολύ μικρότερη, από 3 επιτυχίες στις 10 βολές στις 4. Η σκοπευτική βελτίωση είναι σαφώς πιο σημαντικό στοιχείο για τον μέσο κυνηγό παρά όποιες ανησυχίες για την βλητική. Τα τουφέκια μας είναι πολύ καλύτερα από εμάς!
6-Έχει νόημα να διαλέγει κάποιος ένα όπλο με πρώτο κριτήριο τον τρόπο κατασκευής της κάννης του; Αναγνωρίζω ότι το θέμα “κάννες” στο κυνηγετικό όπλο είναι πραγματικά τεράστιο – ένα ξεκαθάρισμα όμως στο τοπίο με βάση τα ισχύοντα δεδομένα θα έβαζε πολλά πράγματα στη θέση τους.
ΑΠΑΝΤΗΣΗ
Ναι, έχει νόημα η επιλογή βάσισμένη στον τρόπο κατασκευής όταν σκεφτόμαστε την επισκευασιμότητα των καννών, συν όσα γράφονται παραπάνω για το ζύγισμα και ποιότητα γενικά. Είναι πια αποδειγμένο ότι το σύστημα Μονομπλόκ προσφέρει την μέγιστη ευελιξία σε ότι αφορά την επισκευή. Αν, για παράδειγμα, πάθει ζημιά η μια κάννη είναι απόλυτα εφικτή η αλλαγή της μιας κάννης στο σύστημα Μονομπλόκ χωρίς να επηρεάζονται τα κλειδιά ή την άλλη κάννη.
Στην καραμπίνα ισχύουν άλλα δεδομένα διότι εκεί υπάρχει η δυνατότητα άμεσης αλλαγής της μιας και μοναδικής κάννης χωρίς εργαλεία.
Τα συστήματα Ντεμιμπλόκ, και άλλα (χελιδονοουρά, πλατώ κλπ) δεν προσφέρουν αυτή την δυνατότητα. Αν δε υπολογίσουμε και το σύστημα μασσίφ κατασκευής των δύο καννών του δίκαννου από, το λεγόμενο Solid-Solid, τότε μια ζημιά στην μία κάννη αχρηστεύει το σύνολο αφου δεν επιτρέπει ούτε Sleeving.