ΜΙΑ ΙΔΕΑ ΑΠΟ ΤΑ ΟΠΛΑ ΤΟΥ ΛΗ ΒΑΝ ΚΛΗΦ
Σε παλιό σπαγγέττι γουέστερν ο Λη Βαν Κληφ εμφανίζεται με μια αρμαθιά όπλα, ανάμεσα τους και μια ραβδωτή καραμπίνα με μια μακριά σωλήνα πάνω από την κάννη.
Φαινομενικά πρόκειται για τηλεσκοπική διόπτρα, όμως δεν είναι. Είναι ένα είδος οφθαλμιδίου χωρίς φακούς ή άλλα οπτικά στοιχεία.
Πως δουλεύει αυτό το περίεργο οφθαλμίδιο;
Στη μεριά της σωλήνας που είναι προς το μάτι του σκοπευτή έχει μια μικρή οπή, ενίοτε ρυθμιζόμενη, σαν διάφραγμα φωτογραφικής μηχανής.
Η άλλη μεριά, αυτή που βλέπει προς το στόχο είναι ανοικτή. Μέσα, η σωλήνα κάποτε έχει ένα ελατήριο που εφάπτεται πάνω στα τοιχώματα της σωλήνας. Το ελατήριο απαλοίφει εσωτερικές αντανακλάσεις του φωτός που θα ήταν ενοχλητικές για τον σκοπευτή.
Το οφθαλμίδιο δουλεύει σε συνδυασμό με την ακή. Το μάτι του σκοπευτή κεντράρει την ακή μέσα στο οπτικό πεδίο που του παρέχει το οφθλαμίδιο.
Τι κάνει το περίεργο σωληνωτό οφθαλμίδιο;
Αφενός μειώνει το φως που έρχεται από τα πλάγια. Ετσι ο στόχος είναι πιο διακριτός. Εχοντας ένα μακρύ τούνελ μέσα από το οποίο σκοπεύει το μάτι παίρνει περισσότερο φως από τον στόχο.
Το μάτι ενστικτωδώς κεντράρει σε ένα κυκλικό πεδίο όποιο αντικείμενο βλέπει. Ετσι το μάτι κεντράρει την ακή στην μέση ακριβώς του περιορισμένου αλλά αρκετά φωτεινού πεδίου της ακής.
Μερικά σωληνοειδή οφθαλμίδια, ειδικά αυτά του 19ου αιώνα, ήταν μακριά, όσο το συνολικό μήκος του τουφεκιού και ενσωμάτωνων πάνω στη σωλήνα το μικρό οφθαλμίδιο καθώς και την μπροστινή ακή.
Μετέπειτα μοντέλα είχαν κοντύτερη σωλήνα, περίπου 35 εκατοστά, και δούλευαν σε συνδυασμό με την ακή της κάννης. Ενα από αυτά ήταν το Unertl. Αλλα, όπως το Foster, ήταν ακόμη κοντύτερα και συνδυάζονταν με παρόμοιο σωληνοειδές σκόπευτρο στο στόμιο.
Ο συνδυασμός δύο ομόκεντρων κύκλων είναι το βασικό σύστημα στα Ολυμπιακά αθλήματα σταθερού στόχου, όπως το αεροβόλο τουφέκι και την καραμπίνα 0,22 στα 50 μέτρα. Ο σκοπευτής ευθυγραμμίζει τους δύο κύκλους ώστε να “παγιδεύσει” τον μαυρο κύκλο του στόχου.
Αν ξεφύγουμε λίγο από τα στενά Ολυμπιακά όρια, το σωληνοειδές οφθαλμίδιο έχει πιθανή εφαρμογή στο αεροβόλο και στο λειόκαννο με το μονόβολο. Είναι ένα σύστημα που βρίσκεται κάπου ανάμεσα στο ευρύ οφθαλμίδιο τύπου Ghost Ring και του Ολυμπιακού οφθαλμιδίου.
Ghost Ring, καλό για γρήγορη σκόπευση αλλά όχι για βολή μέγιστης ακριβείας.
Ενα μακρύ οφθαλμίδιο στο αεροβόλο, όταν συνεργάζεται με την ακή, μπορεί να δώσει ευκολία σκόπευσης χωρίς τα νομικά προβλήματα της διόπτρας. Βέβαια πάντα υπάρχει η διάταξη που λέει “απαγορεύονται πάσης φύσεως σκόπευτρα” αλλά κάπου θα πρέπει να πρυτανεύει η λογική σε αυτή τη χώρα διότι δεν νοείται όπλο, ή ακόμη και φωτογραφική μηχανή, χωρίς σκόπευτρο.
Το οφθαλμίδιο σωλήνα φτιάχνεται εύκολα. Το δύσκολο είναι η βάση και ευθυγράμμιση του στο στόχο. Η εταιρεία Unertl παρείχε ειδικές ρυθμιζόμενες βάσεις που σήμερα είναι συλλεκτικά αντικείμενα άρα και ακριβά.
Στο λειόκαννο με μονόβολο το οφθαλμίδιο ήδη χρησιμοποιείται με τη μορφή Ghost Sight. Η μακριά σωλήνα θα έδινε πρόσθετη ακρίβεια και είναι χρήσιμη για κυνηγούς που κυνηγούν σε μοναχικό καρτέρι αγριόχοιρου. Είναι λίγοι αυτοί αλλά υπάρχουν.
Το βασικό υλικό για τα σωληνοδειδή οφθαλμίδια ήταν ο μπρούντζος που είναι βαρύ υλικό. Μετά ήλθε το αλουμίνιο και ίσως να υπάρχουν και μερικά πλαστικά. Πρόκειται για υλικά που βρίσκονται εύκολα και αξίζει να γίνει κάποιο πείραμα.
Στις φωτογραφίες απεικονίζεται ένα οφθαλμίδιο Unertl και φαίνεται τόσο το διάφραγμα όσο και οι βάσεις που το στερεώνουν στο τουφέκι.